Cầu treo sông Giăng nằm trên tuyến Quốc lộ 46C (nối xã Thanh Liên và Phong Thịnh, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An). Cầu được xây dựng từ năm 1985, rộng 4m, dài 120m, tải trọng 10 tấn. Sau gần 40 năm sử dụng, cầu đã xuống cấp nghiêm trọng, không còn đảm bảo an toàn cho người và phương tiện qua cầu.
Tháng 10/2020, 1 chiếc xe ô tô 7 chỗ chở 3 người đi qua cầu treo sông Giăng va chạm với xe máy chở 2 người khiến cả hai xe rơi xuống sông, 5 người đều tử vong. Nguyên nhân được xác định do tài xế ô tô không làm chủ tốc độ. Ngoài ra, do cầu xuống cấp nên khi xe đi tốc độ cao dẫn đến rung lắc, làm tăng nguy cơ tai nạn.
Các mố neo của cầu xuống cấp, bong tróc, xuất hiện các vết nứt.
Cáp treo cũ kỹ, hệ thống lan can sức chịu lực kém. “Qua cầu lúc nào cũng bất an vì nó rung lắc mạnh, rất nguy hiểm. Lượng người và xe qua lại hàng ngày rất lớn, đường lại nhỏ nên thường xuyên xảy ra ùn tắc” - ông Nguyễn Văn Hoàng (trú xã Phong Thịnh) nói.
Lực lượng chức năng đã gia cố thêm cáp đỡ dưới dầm cầu. Tuy nhiên, cách này chỉ giảm một phần rung lắc chứ chưa đảm bảo được tính chịu lực của cầu.
Cơ quan chức năng cho cắm nhiều biển cảnh báo 2 đầu cầu, và cho dựng hàng rào cọc tiêu để hạn chế xe tải lớn qua cầu. Các loại xe tải trên 5 tấn cũng bị cấm qua cầu.
Từ đầu năm 2024, Khu Quản lý đường bộ II yêu cầu Công ty Quản lý xây dựng công trình giao thông 487 (đơn vị duy tu, bảo dưỡng cầu treo sông Giăng) thuê 2 người dân địa phương túc trực 2 đầu cầu để phân luồng giao thông. Ông Trần Đình Tân, người được thuê làm nhiệm vụ phân luồng, cho biết, sắt thép ở cầu đã hoen gỉ, cáp treo cũ kỹ khiến người dân rất bất an mỗi khi qua cầu.
“2 người chúng tôi được thuê đứng 2 đầu cầu để phân luồng, giảm tải cho cầu. Nói là cấm xe trên 5 tấn, nhưng thực ra lâu nay chỉ có xe 2-3 tấn chạy qua cầu thôi, còn lại phải đi đường khác. Nếu không đi qua cầu thì buộc phải đi đường vòng, xa hơn gần 10km” - ông Tân nói.
Ông Nguyễn Thế Cường - Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng huyện Thanh Chương - cho biết, huyện đã nhiều lần có tờ trình kiến nghị Cục Đường bộ Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An xây dựng cầu mới bằng bê tông cốt thép thay thế cầu treo sông Giăng. Tháng 6/2024, Cục Đường bộ Việt Nam đã trình Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng cầu sông Giăng với 3 phương án (3 địa điểm xây cầu mới). Cầu sông Giăng mới dài gần 3km bằng bê tông cốt thép, tổng mức đầu tư gần 250 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước, vốn trái phiếu Chính phủ.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, cầu treo sông Giăng không đồng bộ với tải trọng, lưu lượng ngày càng tăng trên Quốc lộ 46C, không đáp ứng được vận chuyển, lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế vùng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cầu và an toàn giao thông. Cầu nằm trên tuyến độc đạo trong khu vực đông dân cư, phục vụ đi lại, giao thương, sinh hoạt văn hóa cho khoảng 65.000 người dân trong vùng nên việc đầu tư dự án xây cầu mới là rất cần thiết và cấp bách.
Ông Trình Văn Nhã - Chủ tịch UBND huyện Thanh Chương - cho biết, cầu treo sông Giăng đã xuống cấp từ gần 10 năm trước. Những năm qua, dù đã nhiều lần được duy tu, bảo dưỡng nhưng cầu không còn đảm bảo an toàn, có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. “Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân đều kiến nghị sớm xây cầu cứng bằng bê tông cốt thép thay thế cầu treo để đảm bảo an toàn. Tỉnh cũng rất quan tâm, đề xuất Bộ Giao thông Vận tải sớm bố trí nguồn vốn để triển khai dự án, nhưng do khó khăn về nguồn vốn nên chưa triển khai được” - ông Nhã nói.
Tháng 3/2024, cầu treo Kẻ Nính (xã Châu Hạnh, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An) đang được tu sửa thì bất ngờ đổ sập hoàn toàn xuống sông. Cầu treo Kẻ Nính được xây dựng từ năm 2013, thiết kế cầu treo dây võng, bản mặt cầu bằng tấm bê-tông rộng 2,4m; chiều dài toàn cầu 237m.
Sở Giao thông Vận tải Nghệ An xác định, do đất nền đường đầu cầu bị sụt lún làm thanh neo phía hạ lưu mố neo M2 bị chuyển vị, gãy sập, làm dây cáp chủ kéo đỉnh trụ tháp phía hạ lưu mố M2 chuyển vị theo phương ngang, gây mất ổn định trụ tháp, làm sập toàn bộ nhịp treo của cầu.