Dạy thêm, học thêm, do đâu?

08/04/2012 08:07 (GMT + 7)
TT - Lương thấp không đủ sống, chương trình nặng và thi cử căng thẳng, áp lực thành tích, thói quen học thêm, nhu cầu của phụ huynh... là những lý do khiến dạy thêm tồn tại.
Một điểm dạy thêm tại nhà ở Q.Tân Bình, TP.HCM (ảnh chụp lúc 16g45 ngày 5-4) - Ảnh: NHƯ HÙNG

>> Kỳ 1: Chỉ là giải pháp “chặt ngọn”

“Bọn mình ủng hộ việc sẽ không dạy thêm nữa, vì dạy thêm cũng mệt mỏi lắm, thật sự là “bán cháo phổi”. Buổi tối khi các gia đình quây quần bên mâm cơm thì mình vẫn phải làm việc, 21g-22g mới ngồi vào bàn ăn khi thức ăn đã nguội lạnh cả. Không cho dạy thêm thì hãy điều chỉnh chế độ lương cho giáo viên đi. Lương giáo viên trẻ bây giờ khoảng hơn 2 triệu đồng/tháng, lương của mình, một giáo viên có hơn chục năm trong nghề, cũng chỉ hơn 3 triệu đồng/tháng. Với số tiền thế này, ở giữa Hà Nội, phải sống thế nào?” - cô Hoài Văn, một giáo viên dạy văn bậc THCS tại Hà Nội, tâm sự.

Không dạy thêm thì phải đi làm thêm...

Vừa là cô giáo dạy lịch sử vừa là phụ huynh, cô Nguyễn Thị Bích Thủy - Trường THCS Lương Thế Vinh, Q.3, TP.HCM - kể: “Giáo viên dạy thêm cũng có thể phát sinh chuyện tiêu cực, nhưng tôi cho rằng hiện tượng chèn ép HS để dạy thêm gây dư luận xấu chỉ là số ít. Giáo viên dạy thêm tức là truyền đạt thêm kiến thức cho HS, thu nhập bằng chính kiến thức của mình, trách họ sao được! Dạy thêm là nhu cầu của nhiều giáo viên, xuất phát từ chính cuộc sống của họ, từ chuyện đồng lương không đủ trang trải cuộc sống. Ví dụ một đồng nghiệp của tôi, thâm niên trên 20 năm đang hưởng bậc lương đụng trần, thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng, nuôi hai con học ĐH, nếu chỉ chờ vào đồng lương không nuôi sống được gia đình. Ngay như những giáo viên dạy sử, địa, giáo dục công dân không dạy thêm như các bộ môn khác được, họ cũng phải dạy thêm bằng cách “chạy sô” dạy ở các trường tư, trường quốc tế, thậm chí phải đi dạy kèm để trang trải cuộc sống...”.

Áp lực và thói quen

Thầy Huỳnh Nghề - hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, Q.5, TP.HCM - cho rằng: “Không phải tất cả HS đều phải đi học thêm. Có những HS THCS không học thêm ngày nào nhưng vẫn học tốt. Một HS THCS học một buổi ở trường, về nhà có ý thức tự giác học bài, làm bài có thể không cần đi học thêm. Tuy nhiên, nhiều HS chúng ta đã quen học thêm từ lớp 1, giờ không biết cách tự học giống như kiểu những đứa trẻ quen được người lớn đút cho ăn, lớn lên không đút không ăn... Cũng có một lý do khác nữa từ chuyện xã hội có quá nhiều cạm bẫy, game online lan tràn. Nhiều phụ huynh cho rằng cứ cho con đi học thêm để cách ly con khỏi những thói hư tật xấu. Khi nhà nhà cho con đi học thêm thì sẽ thành phong trào”.

Một cô giáo dạy công nghệ bậc THCS tại Hà Nội cũng cho biết: “Giáo viên công nghệ không HS nào cần học thêm, tổ chúng tôi có chị phải đi làm gia sư buổi tối, người khác mở net, bán quần áo tại nhà. Tôi kiên trì lắm cuối cùng cũng phải xin đi dạy thêm ở một trường tư. Lương của tôi với thời giá hiện nay chỉ đủ đi chợ 20 ngày/tháng cho bữa ăn của cả gia đình”. Ngậm ngùi, cô giáo Nguyễn Thị Hồng - công tác tại một trường THPT ở Vĩnh Phúc - tâm sự: “Mình ra trường bốn năm, lương ban đầu 1,6 triệu đồng, nay nâng lên thành 2,3 triệu đồng/tháng. Trường tổ chức dạy thêm, mỗi tuần tham gia được hai buổi với số tiền đóng 5.000 đồng/ca học/HS, mỗi cô giáo lại được trả thêm 150.000-170.000 đồng/buổi. Gọi là đã có dạy thêm, nhiều thầy cô trong trường vẫn phải tranh thủ làm thêm nhiều việc kiếm sống như nhận mối gia công hàng từ các công ty để tăng thu nhập”.

Chương trình nặng, thi cử căng thẳng

Chương trình quá tải, lại áp dụng cho một nền giáo dục nặng nề thi cử, càng lên cấp cao áp lực thi cử càng khủng khiếp do HS có quá ít “nhánh rẽ”, chỉ chăm chăm chen chân để vào đại học, hệ lụy của nó là dạy thêm, học thêm chóng mặt.

Theo một giáo viên Trường THCS Thăng Long, Ba Đình, Hà Nội, tư tưởng siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm vẫn chỉ dừng ở lý thuyết khi thực tế những đề thi tập trung hiện vẫn quá khó, nâng cao nhiều so với sách giáo khoa. “Ngay kỳ thi hết học kỳ 1 vừa qua của khối lớp 9, cả giáo viên và HS trường tôi đều ngã ngửa vì đề thi quá khó. Chính đề thi khó đã đẩy phụ huynh vào tâm lý hoang mang, gõ bằng được “cửa” nào bổ sung kiến thức cho con em mình” - giáo viên này chia sẻ.

“Không học thêm không được!” - đó là ý kiến từ phía phụ huynh và cả nhiều hiệu trưởng. Lớp 5 phải học để có điểm tốt chọn trường vào lớp 6. Lớp 9 muốn có cửa vào lớp 10 trường tốt hẳn nhiên phải học thêm vì đề tuyển sinh lớp 10 yêu cầu nâng cao, chỉ học kiến thức cơ bản không có điểm tốt. Chương trình lớp 8 còn nặng nề hơn cả lớp 9, phải học thêm đã đành. Nhưng nhiều HS tiểu học không học thêm thì lên lớp 6 cũng phải học thêm. Lý do vì sao? Hiệu trưởng một trường THCS ở Q.3, TP.HCM nói: “Cứ nhìn vào cấu trúc chương trình giữa hai bậc tiểu học và THCS sẽ rõ. HS tiểu học học nhẹ nhàng, tỉ lệ HS giỏi cao ngất. Lên lớp 6 học cùng lúc 13 môn, môn nào cũng học bài, làm bài. HS bị sốc, điểm số giảm, tỉ lệ HS giỏi từ 70% xuống còn 20-30%, phụ huynh sốt ruột, vậy là bắt đầu học thêm”.

 Cũng có lý do từ giáo viên

Vì sao phải học thêm? Hiệu trưởng một trường THCS tại Q.1, TP.HCM bộc bạch: “Giáo viên của chúng ta vì nhiều lý do (hạn chế trình độ, phương pháp giảng dạy, do cuộc sống...), một bộ phận không nhỏ thầy cô dạy chưa hết lòng hết sức trên lớp. Những HS đi học thêm có thể chia làm hai nhóm. Một nhóm HS có học lực hạn chế cần học thêm như một kiểu “mua điểm, mua tình cảm” của thầy cô để yên tâm trong giờ lên lớp. Nhóm HS giỏi không hài lòng với kiến thức trên lớp hoặc không hài lòng với cách dạy của thầy trên lớp nên tìm thầy giỏi hơn. Ở cả hai nhóm này đều xuất phát từ chuyện dạy chính khóa của giáo viên chúng ta. Vì thầy dạy chưa hay nên trò mới phải tìm thầy khác hoặc ở lớp thầy chưa dạy hết lòng nên trò phải đến nhà thầy học thêm”.

VĨNH HÀ - NGỌC HÀ - PHÚC ĐIỀN (còn tiếp)

0
Ý kiến bạn đọc (13) Gửi ý kiến của bạn
  • 4/10/2012 8:36:00 AM

    Con tôi hiện nay đang học lớp 6, về nhà cháu tâm sự mẹ ơi hôm nay chúng con ở lớp làm bài tập để lấy điểm cộng.

    Con làm theo cách mà tài liệu con tham khảo, rất dễ và ra đáp số lẹ hơn, mà con không được cô cho điểm cộng, còn những bạn học nhà cô đều được điểm cộng hết, tôi nghe một đứa trẻ nói mà rất chạnh lòng!

    hoàng
  • 4/9/2012 7:21:53 AM

    Tôi tán thành việc dạy thêm nhưng chỉ nên dạy vào 3 tháng hè. Còn trong năm học học sinh chỉ cần học trên lớp và về nhà học, làm bài tập. Không cần phải học thêm 2 buổi, ngoại trừ ở tiểu học các em còn quá nhỏ để tự chăm sóc bản thân khi cha mẹ vắng nhà. Ở bậc THPT các em đã lớn nên giao quyền chủ động học tập đừng gò ép. Hãy quản lý con mình đúng nghĩa, tôn trọng, nhắc nhở là chính.

    Trần Thị Hường
  • 4/8/2012 3:54:35 PM

    Học thêm giúp HS có nhiều thời gian để củng cố và rèn luyện bài tập vì thời gian trên lớp không đủ để HS rèn luyện, ngược lại có mấy HS tự học ở nhà. Giúp GV có thêm thu nhập trong thời gạo châu củi quế, lương bèo. Đâu phải GV dạy thêm là xấu, chỉ 1 bộ phận nhỏ nhoi thôi. Nếu GV không dạy thêm thì cũng có hình thức gọi là gia sư. Đừng mạnh dạn tuyên bố dạy thêm học thêm là không tốt. Có mấy ai trải qua suốt thời HS mà không học thêm ngày nào.

    Nguyen My Quan
  • 4/8/2012 2:09:44 PM

    Bản chất của dạy thêm không có gì để bàn. Chuyện cần bàn là cách quản lí dạy thêm của ngành giáo dục và cách dạy thêm của giáo viên.  Nhu cầu học hiện nay không thể không học thêm nếu HS muốn có kết quả tốt trong học tập.

    Hương Đông
  • 4/8/2012 1:07:26 PM

    Bộ GD-ĐT đưa ra dự thảo về việc tổ chức, quản lý dạy thêm để lấy ý kiến của mọi người trước khi ban hành văn bản chính thức! Nhưng về góc độ một GV tiểu học, tôi cảm thấy GV đang bị ức chế!

    Luật viên chức không cấm làm thêm ngoài giờ hành chính. Bác sĩ có quyền khám trị bệnh ngoài giờ và bệnh nhân là người mắc bệnh thông thường chỉ cần đến bác sĩ gần nhà, khi nào nặng hơn thì mới đến bệnh viện. GV dạy thêm là đáp ứng nhu cầu học ngoài giờ mà đối tượng là HS yếu kém cần ôn tập lại hay HS giỏi cần nâng cao kiến thức, điều mà nhà trường chưa đáp ứng được. Thế thì việc dạy thêm có gì phạm pháp phải quản lý chặt như thế?! Dự thảo chỉ là dự thảo để trút trách nhiệm về phía GV khi có xảy ra tiêu cực còn việc quản lý chặt cỡ nào, cấm hay không cấm, GV vẫn dạy thêm...

    Dương Văn Ngọc
  • 4/8/2012 1:03:38 PM

    Hai góc nhìn.

    Thực tế thì học sinh đi học thêm có thể chia rạch ròi thành 2 nhóm.

    Nhóm 1, gồm những học sinh đi học thêm để có tụ, nói chuyện, kết bè, kết đám, đi học thêm cốt để biết được đề kiểm tra, không vì kiến thức, và đi học thêm thì thầy cô giáo đó sẽ nương tay trong lớp.

    Nhóm 2, gồm những học sinh học vì kiến thức, những học sinh này tìm những thầy cô giỏi, có tiếng tâm, không nhất thiết phải đang dạy trực tiếp mình. Mục tiêu của những học sinh này là học để hiểu rõ vấn đề, được thầy cô giỏi truyền đạt kiến thức toàn diện, sâu sắc. 

    Ngoài ra còn được họ cung cấp một số "thủ thuật" mà hầu như không thầy cô trong trường dạy. Thủ thuật ở đây là cách thức nhìn nhận vấn đề để giải quyết chúng. Đây là một trong những lý do tại sao lại có học sinh thi đại học điểm cao ngất ngưởng so với điểm sàn của bộ. Đây chính là mặt tốt của học thêm. Chân thành mà nói thì nếu không nhờ "học thêm" thì điểm thi đại học, cao đẳng sẽ thấp lè tè.

    Nguyễn Văn An
  • 4/8/2012 12:06:30 PM

    Việc dạy thêm học thêm hiện nay đã biến tướng. Không mang đúng nghĩa của nó. Càng học thêm học sinh càng mất đi sự sáng tạo. Ở các quốc gia phát triển cũng không có hình thức học thêm như thế này.

    Thiết nghĩ chúng ta cần có biện pháp hiệu quả như tăng lương, giảm áp lực thi cử, tăng số tiết học trong trường... và quan trọng nhất vẫn là giáo viên!

    Tôi là giáo viên dạy tiếng Anh lương tháng 2,3 triệu đồng. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc CẤM DẠY THÊM HỌC THÊM vì con em chúng ta!!!!

    Nguyễn Thanh Bình
  • 4/8/2012 11:58:23 AM

    Nếu học để lên lớp, để thi chuyển cấp (lớp 9) hay tốt nghiệp 12 thì không cần phải đi học thêm. Chỉ cần nắm kiến thức cơ bản trên lớp, làm lại các bài tập đã làm tại lớp, xem thêm sách bài tập thì 80% là bạn đã hoàn thành kiến thức của lớp học. Còn nếu bạn không làm được nghĩa là bạn học thêm suốt đời cũng vậy thôi. Còn lại 20% dành cho học sinh có tố chất tốt, nhưng đối với toán học một vấn đề có thể diễn giải bằng nhiều cách khác nhau (nghĩa là có nhiều cách ra một đề toán cũng với nội dung đó), mà học sinh thì đâu có khả năng để hiểu điều đó. Vậy các em phải học thêm là điều tất yếu, hơn nữa bất cứ một môn học nào muốn hiểu nhiều, biết nhiều thì phải có người hướng dẫn nghĩa là phải học thêm, học như thế nào là do người học. Còn học chỉ để lên lớp thì không mắc gì phải học thêm cả.

    Lê Văn Vinh
  • 4/8/2012 11:58:06 AM

    Bài viết đã đưa ra được vấn đề rồi. Nhưng quan trọng là những người có trách nhiệm, những người có quyết định thay đổi thì họ không đọc không nghe được những bài viết này cũng như nhiều ý kiến của độc giả. Vậy nên ta nói và ta viết cho chúng ta thôi.

    Hoàng Anh
  • 4/8/2012 11:08:44 AM
    Ở nhà dù có học bao nhiêu đi nữa nhưng vẫn dưới điểm trung bình, nhưng đi học thêm thì được từ điểm 9 trở lên. Tại vì giáo viên dạy thêm khi vào lớp cho bài kiểm tra giống với nội dung lúc đi học thêm. Thực trạng tôi đã từng gặp qua trường hợp như vậy lúc còn đi học, cụ thể là môn anh văn...
    nguyên trang
  • 4/8/2012 9:21:13 AM

    Thật ra dạy thêm cũng cần cho học sinh yếu, kém trong lớp. Nhưng hiện nay dạy thêm hầu như là dạy trước chương trình trong lớp, học sinh không học trước vào lớp sẽ nắm bắt bài chậm hơn học sinh đã học trước ở nhà thầy cô giáo, nhất là những môn chủ yếu. Tình thế đó bắt buộc bậc phụ huynh phải đua nhau cho con mình học trước. Con học xong lớp 6 hè phải học trước chương trình đầu lớp 7.

    Nguyễn hoàng Thân
  • 4/8/2012 9:17:53 AM

    Tôi không hiểu chất lượng giáo dục của VN thời hội nhập như thế nào, mà tôi thấy trẻ con bây giờ lúc vừa đi học ở trường xong là đi học thêm. Từ sáng sớm cho tới tối khuya 9 - 10g mới về tới nhà. Lúc trước có thời gian rầm rộ việc cấm dạy thêm tôi thấy làm giống như là phong trào qua đợt rồi đâu lại vào đó, thậm chí còn phát triển nhiều hơn, có cả trung tâm dạy thêm cho học sinh.

    Menlove
  • 4/8/2012 8:32:36 AM

    Bài báo viết rất đúng và thực tế.Tôi đồng tình.! Nhưng đây chỉ là cách nêu vấn đề, quan trọng là làm sao để giải quyết được vấn đề!

    Độc giả
TTO - Cùng với những ý kiến ủng hộ lẫn phản đối việc nên xem ngoại ngữ là môn thi bắt buộc hay không là một dòng quan điểm đáng suy ngẫm: nếu dạy ngoại ngữ tốt, ắt không dẫn đến tranh luận này.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ