PNO - Chị không cần quá lo lắng nhưng cũng đừng xem nhẹ. Sự hướng dẫn kịp thời và nhẹ nhàng của người lớn sẽ giúp các cháu điều chỉnh rất nhanh.
Chị Hạnh Dung thân mến,
Tôi có một băn khoăn nhỏ liên quan đến cách ứng xử của trẻ em hiện nay, mong được chị chia sẻ và tư vấn.
Gần đây, tôi nhận thấy trong quá trình vui chơi, một số cháu nhỏ có hành vi bắt chước nhau giơ ngón tay giữa. Có trường hợp một cháu bị bạn làm hành động này và tỏ ra buồn bã, tổn thương. Thế nhưng bản thân các cháu khác lại xem đó như một trò đùa, không ý thức được ý nghĩa của hành vi đó.
Điều khiến tôi băn khoăn là hành động giơ ngón tay giữa vốn được hiểu như thế nào trong văn hóa ứng xử, đặc biệt là trong bối cảnh đạo đức và thuần phong mỹ tục của người Việt Nam? Việc trẻ em vô tư bắt chước hành vi này có nên được xem là bình thường hay cần được uốn nắn sớm?
Rất mong nhận được góc nhìn và lời khuyên từ chị để người lớn có thể định hướng cho các cháu một cách phù hợp.
Chân thành cảm ơn chị.
Lê Thị Lý (Thanh Hóa)
 |
| Ảnh minh họa: Internet |
Chị Lý thân mến,
Điều chị quan sát được không phải chuyện nhỏ, mà là một tín hiệu khá rõ về cách trẻ em đang tiếp nhận và bắt chước hành vi từ môi trường xung quanh.
Trước hết, chị có thể hiểu đơn giản: hành động giơ ngón tay giữa vốn không phải là một cử chỉ thuộc văn hóa truyền thống của người Việt. Đây là một biểu hiện mang tính xúc phạm trong văn hóa phương Tây, thường dùng để thể hiện sự coi thường, thách thức hoặc thiếu tôn trọng người khác. Khi du nhập vào đời sống qua phim ảnh, mạng xã hội…, nó bị nhiều người - đặc biệt là trẻ em - bắt chước mà không hiểu hết ý nghĩa.
Việc các cháu xem đó là trò đùa khá dễ hiểu nhưng không có nghĩa chúng ta có thể xem nhẹ. Điều quan trọng ở đây không phải là cấm đoán ngay lập tức mà là giúp trẻ hiểu ý nghĩa không tốt của hành động này.
Trẻ con thường làm theo hai cách: thấy vui thì làm, thấy bạn làm thì bắt chước. Nếu người lớn chỉ la mắng "không được làm vậy" mà không giải thích, trẻ sẽl àm lén lút hoặc không nhận ra vì sao hành vi đó được xem là không phù hợp.
Chị có thể nhẹ nhàng nói với các cháu rằng đó là một hành động không lịch sự, có thể làm người khác buồn hoặc cảm thấy bị xúc phạm. Khi chơi với bạn, điều quan trọng là làm cho nhau vui chứ không phải khiến bạn khó chịu.
Chị cũng có thể bắt đầu bằng vài câu hỏi: "Con thấy bạn buồn không? Nếu người khác làm vậy với con thì con có thích không?". Trẻ sẽ tự nhận ra vấn đề nhanh hơn là bị áp đặt "Con đừng làm thế nữa!".
Với trường hợp cháu bé bị tổn thương, điều cần làm là giúp cháu hiểu cảm xúc của mình là hợp lý, đồng thời hướng dẫn cháu cách phản ứng. Có thể nói thẳng với bạn: "Mình không thích bạn làm vậy" hoặc báo với người lớn khi cảm thấy bị trêu chọc quá mức.
Song song đó, người lớn cũng nên để ý những nguồn trẻ tiếp xúc: các video trên mạng, cách người lớn xung quanh nói chuyện, hành vi của anh chị… Trẻ không tự nhiên nghĩ ra những điều đó mà luôn "học" từ đâu đó.
Nói rộng hơn, đây là cơ hội để dạy trẻ về ranh giới và sự tôn trọng - những điều rất quan trọng trong hành trình lớn lên. Một hành vi nhỏ được uốn nắn đúng cách sẽ giúp trẻ hiểu sâu hơn về cách cư xử với người khác.
Chị không cần quá lo lắng nhưng cũng đừng xem nhẹ. Sự hướng dẫn kịp thời và nhẹ nhàng của người lớn sẽ giúp các cháu điều chỉnh rất nhanh. Từ những điều tưởng chừng nhỏ, trẻ sẽ dần hình thành cách cư xử đúng mực với người xung quanh.
Hạnh Dung
Chia sẻ tâm tư cùng chị Hạnh Dung của Báo Phụ nữ, mời bạn gửi câu hỏi trực tiếp trong khung "Chat với Hạnh Dung" dưới đây hoặc gửi về email hanhdung@baophunu.org.
| Chia sẻ bài viết: |
Lê Thị Lý 08-05-2026 16:29:15
Chị Hạnh Dung kính mến!
Tôi cảm ơn chị đã chia sẻ và giải tỏa những điều tôi băn khoăn. Nhờ đó tôi hiểu rằng việc các cháu giơ ngón tay giữa với nhau chỉ là cách chọc ghẹo, bắt chước nhau mà nhiều khi chưa ý thức hết ý nghĩa của hành động. Tôi cũng nhận được những lời tư vấn rất bổ ích từ chị để trò chuyện với cháu nhẹ nhàng hơn.
Cám 08-05-2026 08:54:15
Nói thật nhiều người lớn còn dùng cử chỉ này lúc nóng giận nữa nên trẻ nhìn thấy rồi học theo cũng không lạ. Muốn dạy con thì người lớn cũng phải giữ chuẩn mực trước đã.
Một câu giải thích nhẹ nhàng đôi khi hiệu quả hơn quát mắng. Ví dụ nói với bé rằng: "Nếu người khác làm vậy với con và con thấy buồn thì người khác cũng thế". Trẻ thường hiểu rất nhanh khi được đặt vào cảm xúc của người khác.
Khánh Hà 08-05-2026 08:53:07
Tôi nghĩ đây cũng là dịp để dạy trẻ về ranh giới ứng xử. Có những thứ trên mạng thấy người ta làm nhiều nhưng không có nghĩa là phù hợp ngoài đời thật.
Ý Nhi 08-05-2026 08:51:34
Trẻ con thường học bằng cách quan sát. Trong nhà nếu người lớn hay chửi tục, dùng cử chỉ thiếu lịch sự thì khó trách trẻ bắt chước theo.
Hoàng Nga Diệp 08-05-2026 08:49:37
Theo tôi không nên làm quá căng kiểu chụp mũ trẻ hư hỏng. Đây vẫn là chuyện có thể uốn nắn nhẹ nhàng. Quan trọng là dạy trẻ biết tôn trọng người khác trong giao tiếp.
Việt Hà 08-05-2026 08:45:40
Thời tôi nhỏ đâu có mấy hành động kiểu này phổ biến như bây giờ. Giờ internet đem đủ thứ văn hóa vào rất nhanh nên cha mẹ phải đồng hành sát hơn chứ không thể phó mặc điện thoại cho con.
Vinh 08-05-2026 08:43:24
Có khi các bé chỉ bắt chước cho vui chứ không hề có ác ý. Nhưng bé bị làm như vậy lại tổn thương thật. Nên mình cần dạy trẻ cả hai phía: không làm người khác khó chịu và cũng biết nói ra cảm xúc của mình.
Diệp Thu Thảo 08-05-2026 08:40:05
Mình nghĩ quan trọng nhất là cách người lớn phản ứng. Nếu thấy trẻ làm mà người lớn cười ồ lên hoặc quay clip đăng mạng thì tụi nhỏ càng nghĩ đó là trò vui.
Phạm Anh 08-05-2026 08:38:17
Nhiều phụ huynh cứ nghĩ "con còn nhỏ biết gì đâu" nhưng chính vì chưa biết nên càng cần dạy sớm. Không cần la mắng nặng nề, chỉ cần giải thích đây là hành động khiến người khác buồn và thiếu lịch sự là được.
Nguyễn Thị Kiều Nga 08-05-2026 08:36:18
Tôi thấy trẻ con giờ tiếp xúc mạng sớm nên nhiều khi thấy trên TikTok, YouTube rồi bắt chước theo thôi chứ chưa hiểu ý nghĩa. Nhưng người lớn cũng không nên xem nhẹ vì hành động này vốn là cử chỉ xúc phạm khá nặng trong giao tiếp.
Người ngoài chỉ có thể tác động đến hôn nhân khi người trong cuộc cho phép điều đó xảy ra.
Khi quyết định việc này, chồng tôi không hề có một cuộc họp gia đình để bàn bạc, phân chia trách nhiệm cho công bằng giữa các anh em.
Em cũng không nên và không cần níu kéo. Em đang từ chối ly hôn vì uất ức chứ không phải vì còn yêu.
Em không bắt anh ấy xóa sạch quá khứ nhưng cũng không cần ép mình chấp nhận điều khiến bản thân tổn thương chỉ để chứng minh sự rộng lượng.
Hành động tự ý quyết định một việc hệ trọng như vậy mà không hề bàn bạc khiến tôi rơi vào cảm giác hụt hẫng tột cùng.
Em đã mạnh mẽ gánh vác gia đình 15 năm, giờ là lúc em cần mạnh mẽ để bảo vệ mình. Hãy giành lại quyền tự do và quyền được tôn trọng.
7 năm qua anh ấy ở bên em là vì giá trị tâm hồn và con người em, hãy luôn giữ cho mình sự kiêu hãnh đó.
Tôi tự hỏi thiếu gì lúc để gọi mà cô ấy cứ chọn giờ giấc nhạy cảm, lúc gia đình tôi đang nghỉ ngơi, riêng tư như vậy...
Chỉ khi đóng hẳn cánh cửa cũ đã mục nát, chị mới có đủ không gian để đón những luồng gió mới, những niềm vui mới chị xứng đáng nhận được.
Thông thường, người vợ nào cũng mong chồng làm ra nhiều tiền, có thu nhập tốt để lo cho vợ con. Thế nhưng, em lại khác...
Đều từng đổ vỡ và đã bên nhau vài năm nhưng anh vẫn để ảnh vợ cũ công khai trên mạng xã hội, phớt lờ mong muốn được tôn trọng của tôi.
Hãy bù đắp cho con bằng sự quan tâm. Hãy đón con đi chơi, chăm sóc con nhiều hơn vào cuối tuần để san sẻ áp lực thời gian với vợ.
Hôn nhân đồng sàng dị mộng có thể ổn ở khía cạnh kinh tế và công năng nhưng về tâm lý và cảm xúc, nó giống như một quả bom hẹn giờ.
Cuối năm tôi cưới nhưng hiện tôi chỉ muốn hủy hôn vì mỗi lần tôi đến nhà chơi hầu như đều gặp chồng cũ của cô ấy đến thăm con.
Càng níu kéo chỉ càng đẩy cô ấy ra xa hơn, biến em từ một người yêu cũ từng thương thành một kẻ quấy rầy đáng sợ.
Nếu mẹ em hoàn toàn chủ động lựa chọn cuộc sống ấy, dù em thích hay không cũng không thể can thiệp.
Mẹ xin mình cho em trai đến ở nhờ để chuyện lắng xuống, đồng thời kéo dài thời gian để bố mẹ ở quê xoay xở, vay tiền trả nợ cho nó.
Khi phụ nữ nói: "Em không thể cố thêm được nữa" nghĩa là họ đã trải qua một quá trình dài chịu đựng, thất vọng và tự chữa lành trong cô độc.
