“Không thể xin lỗi là xong”

19/12/2012 07:00 (GMT + 7)
TT - Đó là bình luận của đại biểu Quốc hội, nhà sử học Dương Trung Quốc khi trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ về hiện tượng gần đây lời xin lỗi được nhiều vị lãnh đạo đưa ra trên diễn đàn Quốc hội lẫn HĐND các địa phương.
Ông Dương Trung Quốc - Ảnh: L.KIÊN

Ông Quốc chính là người công khai phát biểu trước Quốc hội cho rằng cần “hướng tới đoạn tuyệt với những lời xin lỗi”.

* Thưa ông, tại kỳ họp cuối năm của HĐND các cấp vừa qua có nhiều vị lãnh đạo chính quyền đã đưa ra lời xin lỗi, thậm chí có tỉnh cả bí thư tỉnh ủy kiêm chủ tịch HĐND và chủ tịch UBND tỉnh cùng xin lỗi nhân dân. Ông bình luận gì về hiện tượng này?

- Tôi cho rằng có lẽ đó là hiệu ứng của nghị quyết trung ương 4 và kết quả của hội nghị trung ương 6, có nhiều người đã “được phê bình” và “tự phê bình” nên đã nhận ra lỗi của mình và đưa ra lời xin lỗi.

Trong các quan hệ xã hội, việc người có lỗi biết nhận lỗi và xin lỗi là đáng trân trọng. Nhưng quan trọng hơn là hối lỗi, sửa chữa lỗi lầm và biết chuộc lỗi do mình gây ra. Tất nhiên có những lỗi khắc phục được, có những lỗi chỉ khắc phục được một phần và có những lỗi rất khó khắc phục. Mặt khác, lời xin lỗi cũng có thể bị lạm dụng để che đậy sai phạm, xin lỗi nhiều quá thì thành mị dân, lợi dụng lòng thương của người khác.

Trước đây, việc nhận trách nhiệm và xin lỗi là khá nặng nề, nhưng khi người ta thấy nhận trách nhiệm và xin lỗi mà không ai bị làm sao cả nên có người động viên nhau hoặc tự động viên mình là “thôi, nhận trách nhiệm cho nó xong đi”.

Trước Quốc hội, tôi đề nghị chúng ta cần có lộ trình để đoạn tuyệt với lời xin lỗi. Trước hết, bởi xin lỗi ở Quốc hội, cũng như xin lỗi ở HĐND, không phải là lời xin lỗi thông thường trong quan hệ hằng ngày giữa cá nhân với nhau, hoặc giữa nhóm người trong phạm vi hẹp, mà nó là lời xin lỗi của những vị có chức trách trước những người đại diện cho dân và trước nhân dân.

Cần lưu ý rằng những người có chức trách thì thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình theo pháp luật, do đó khi sai sót, sai phạm, sai lầm thì cần căn cứ theo pháp luật, theo quy định của Nhà nước để xử lý. Hoặc bản thân anh thấy năng lực không đáp ứng được yêu cầu của công việc thì anh có thể xin từ chức. Trong những trường hợp như vậy, chúng ta khó có thể chấp nhận những lời xin lỗi suông.

* Thưa ông, vậy cần phải làm thế nào để “đoạn tuyệt với những lời xin lỗi”, nhìn từ phía những người được nhận lời xin lỗi như ông là một đại biểu Quốc hội thì sao?

- Tôi cảm nhận được rằng cử tri, nhân dân đòi hỏi Quốc hội, HĐND không được dễ dãi với những lời xin lỗi. Chúng ta đặt ra câu hỏi là có người xin lỗi thì ai chấp nhận lời xin lỗi đó, ai cho qua? Quốc hội, HĐND là tập thể chứ không phải cá thể. Chúng ta cần hành xử theo pháp luật và các quy định của Nhà nước, mà pháp luật thì không quy định cho người có chức vụ, quyền hạn có sai phạm, sai sót thì xin lỗi là xong. Đây còn là vấn đề văn hóa nữa, chúng ta thấy ở nhiều quốc gia khác quan chức gặp phải bê bối, thậm chí bê bối đó chỉ do cấp dưới hoặc người nhà của họ gây ra thì họ cũng xin lỗi, nhưng ngay sau xin lỗi là từ chức.

Chúng ta cũng đang có những quy định mở đường cho việc hình thành văn hóa từ chức, như việc tới đây đại biểu sẽ sử dụng lá phiếu tín nhiệm của mình để đánh giá những người giữ trọng trách trong bộ máy.

Tôi có thêm một đề nghị, có thể tới đây Quốc hội sửa hiến pháp thì cần quy định trong đó hình thức tuyên thệ hoặc tuyên hứa đối với những người được bầu giữ trọng trách của đất nước, giống như nhiều nước có quy định trong lễ nhậm chức thì người ta phải đặt tay lên hiến pháp hoặc tuyên thệ trước một hội đồng. Việc đưa ra lời tuyên thệ ấy sẽ thiêng liêng và người ta phải luôn giữ gìn để không phạm vào lời thề của mình, còn nếu không thực hiện được lời thề, lời hứa thì cách tốt nhất là nên từ chức để rút lui.

LÊ KIÊN thực hiện

0
Ý kiến bạn đọc (7) Gửi ý kiến của bạn
  • 12/19/2012 10:20:12 PM

    Quan trọng là lời xin lỗi đó xuất phát từ lòng thành, biết lỗi, chứ đừng xin lỗi cho qua chuyện khi bị dư luận bất bình. Xin lỗi là một chuyện nhưng quan trọng hơn là phải sữa lỗi. Nếu cảm thấy không còn sự tín nhiệm của người dân thì nên từ chức.

    Hoàng Nhã
  • 12/19/2012 11:08:14 AM

    Nếu nhận thấy mình mắc lỗi, xin lỗi là tốt nhưng không phải xong rồi thôi, kèm theo phải là khắc phục và chuộc lỗi. Sau lời xin lỗi là làm gì để khắc phục và chuộc lỗi đó mới là điều quan trọng.

    Nếu chỉ xin lỗi mà người ta chưa được chấp nhận được thì lời xin lỗi ấy coi như chưa xong.

    khaltt
  • 12/19/2012 10:32:33 AM

    Bác Dương Trung Quốc có bài bình luận rất hay. Nếu hiện nay lời xin lỗi song hành với lời xin từ chức thì nhân dân mới càng tin tưởng.

    Chứ xin lỗi xong mọi chuyện vẫn thế thì.... có chăng lời bình của bác Quốc cũng chỉ để an ủi phần nào... để giới trẻ suy nghĩ thêm điều gì đó mà thôi.

    Nguyễn Trung nam
  • 12/19/2012 10:29:57 AM

    Việc nhận thấy những tồn tại khuyết điểm và hơn nữa là những sai phạm của các lãnh đạo, quản lý các cấp là dấu hiệu đáng quý, thể hiện sự cầu thị, dám nhìn thẳng vào sự thật.

    Tuy nhiên nếu chỉ xin lỗi cho xong thì cực kỳ nguy hại, bởi không khéo lại là đã không nhận diện các mặt tồn tại, khuyết điểm và sai phạm mà nó còn đồng nghĩa với việc chấp nhận và tệ hại hơn là công khai thách thức dư luận và coi thường pháp luật kỷ cương.

    Vì thế cần phải đồng hành với lời xin lỗi là trách nhiệm phải khắc phục các tồn tại, khuyết điểm và sai phạm đó.

    Khắc phục cả về mặt danh dự, uy tín việc làm và bồi hoàn giá trị vật chất đã bị thiệt hại do những tồn tại, khuyết điểm và sai phạm của mình gây ra cho xã hội và cá nhân có liên quan.

    Phải coi thái độ và kết quả khắc phục như là hành động cốt lõi của lời xin lỗi chân thực và tiến bộ trước khi nói đến văn hóa từ chức.

    Vì bản thân văn hóa từ chức cũng có mặt trái của nó. Đó là: trong thực tiễn hoạt động sự tích cực, chủ động và lòng tin có lúc cũng làm cho những cán bộ có phẩm chất và năng lực thực sự có thể phạm sai lầm.

    Nếu họ còn được cống hiến, chắc chắn sau mỗi lần vấp ngã, người ta sẽ lớn lên và như thế sẽ có nhiều đóng góp hơn cho xã hội.

    Mặt khác bản thân việc từ chức nhiều khi chính là sự chối bỏ trách nhiệm mà cha ông từng có câu "trút nhớt cho lươn".

    Quốc Bảo
  • 12/19/2012 8:59:20 AM

    Quan điểm của ông Quốc là xác đáng và chắc chắn được nhiều người ủng hộ. Cứ yếu kém là xin lỗi... xin lỗi.... và xin lỗi... thì cả một nhiệm kỳ dài 5 năm cứ xin lỗi là xong nhiệm kỳ sao? Những sai phạm ở cấp càng cao thì càng nguy hại lớn hơn. Cứ sai phạm ...xin lỗi rồi sai phạm tiếp thì làm sao mà chấp nhận được. Mong rằng các vị đại biểu của dân hãy có chính kiến vì nhân dân, vì quyền lợi của dân tộc, đất nước là trên hết và không vì bất cứ ai.

    Lê Thắng
  • 12/19/2012 8:01:09 AM
    Gần đây quan chức xin lỗi hơi nhiều. Điều này lo nhiều hơn mừng! Quả thật dường như chúng ta dễ cảm thông và "tha thứ" cho những lời xin lỗi! Chính vì vậy giờ đây lời xin lỗi từ các cuộc họp HĐND trở thành "lạm phát".
    Thanh Loan
  • 12/19/2012 7:10:12 AM

    Chúng tôi rất mong có rất nhiều đại biểu QH có suy nghĩ và phát biểu như ông. Nhưng chúng ta phải làm gì để những lời nói và suy nghĩ này thành hiện thực và phát huy tác dụng để trị dứt căn bệnh "xin lỗi" này.

    Nguyễn Hoàng
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ