Sáng kiến kinh nghiệm đừng trở thành khiên cưỡng

31/12/2010 11:32 (GMT + 7)
TTO - Chuyện mỗi giáo viên muốn đạt danh hiệu thi đua phải có sáng kiến kinh nghiệm là điều tồn tại lâu nay. Nó đương nhiên như việc dạy học của mỗi người làm nghề dạy học.
Giáo viên Trường tiểu học Hàn Hải Nguyên, Q.11, TP.HCM thuyết trình về đồ dùng dạy học tại hội thi cấp quận - Ảnh tư liệu

>> Sáng kiến, kinh nghiệm của giáo viên giỏi đi đâu?

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là có phải năm nào giáo viên cũng có khả năng sáng tạo những điều mới mẻ để ứng dụng và tổng kết thành sáng kiến kinh nghiệm đều đặn hay không?

Trong tình hình dạy học hiện nay của mặt bằng giáo dục chung, bản thân mỗi giáo viên đã đảm nhận quá nhiều chức trách khác nhau. Riêng với sự phân ban của hai bộ sách giáo khoa hiện nay, ở bậc THPT có 3 khối lớp thì ít nhất mỗi giáo viên đã phải soạn bài cho hai khối dạy với thời lượng lên lớp 17 tiết/tuần theo chuẩn của bộ.

Bên cạnh đó họ còn phải làm công tác chủ nhiệm, nghĩa là lo lắng toàn bộ những “động tĩnh” của học trò lớp mình chủ nhiệm cùng với hàng loạt hồ sơ sổ sách, bồi dưỡng tập huấn theo đủ các chương trình. Đảm bảo được chương trình cho ngần ấy công việc đã là điều quá vất vả.

Những bản báo cáo kinh nghiệm của giáo viên đạt chất lượng chắc chắn phải qua một quá trình nghiền ngẫm, ứng dụng và đúc kết. Phải là những gì họ đã làm được, những gì họ rất tâm huyết mới đưa vào giảng dạy cho học trò của mình.

Hơn ai hết, những người đứng lớp hiểu rằng họ không thể đem học trò của mình ra thí nghiệm. Nên những cái gọi là sáng tạo phải qua một quá trình trăn trở cân nhắc. Để thực hiện được điều đó cần phải có thời gian.

Trước hết, người dạy cần có thời gian để nhận ra vấn đề khúc mắc trong quá trình dạy học của mình là cái gì, từ đó tìm ra những giải pháp thích hợp, sau đó mới thật cẩn trọng (rất cẩn trọng) đưa ra ứng dụng trong bài dạy cho học trò. Đôi khi một vấn đề không chỉ ứng dụng trong một lần dạy đã cho ra kết quả chính xác ngay, mà cũng với  nó, người dạy đã phải làm đi làm lại biết bao nhiêu lần mới đi đến kết quả tạm gọi là hài lòng.

Nhưng thực tế hiện nay, hằng năm, nếu giáo viên nào muốn đạt danh hiệu thi đua đều phải đăng ký đề tài để báo cáo sáng kiến kinh nghiệm. Chỉ dạy tốt, dạy giỏi thôi chưa đủ. Điều kiện không thể thiếu vẫn là những bản báo cáo kinh nghiệm đó. Trong khi thực tế giáo viên đứng lớp không thể đóng vai trò nghiên cứu một cách liên tục được.

Đành rằng dạy học là một quá trình sáng tạo không ngừng, mỗi giáo viên cần phải có sự đổi mới nhưng không phải cứ lên lớp là nảy ra sáng kiến liền ngay trong từng khoảng thời gian bộn bề ngắn ngủi như vậy. Họ cần có thời gian để dạy chứ không phải để làm thay công việc của những nhà nghiên cứu giáo dục.

Trong khi đó, hiện nay mỗi giáo viên đăng ký danh hiệu thi đua phải liên tục đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở hai năm liền, sau đó mới tiếp tục được đăng ký cấp tỉnh. Và tất nhiên cấp cơ sở đều phải có sáng kiến kinh nghiệm.

Nên chăng, khi đăng ký danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, mỗi giáo viên chỉ cần đăng ký đề tài ứng dụng nghiên cứu. Sau hai năm đạt danh hiệu ở cấp cơ sở sẽ tiếp tục triển khai thực hiện và đưa ra những kinh nghiệm quý giá của mình, xứng đáng với danh hiệu ở cấp cao hơn?

Như vậy sẽ giảm áp lực tìm ra cái mới để báo cáo dẫn đến sự báo cáo qua loa cho xong việc, mặt khác tạo được tính hiệu quả cho các công trình nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm thật sự cho mỗi giáo viên và tập thể nhà trường.

Mỗi người lao động trong tất cả các ngành nghề đều cần sự sáng tạo. Trong nghề dạy học lại càng cần sự sáng tạo không ngừng, bởi bên cạnh yêu cầu sự thay đổi để phù hợp với thời đại còn cần sự thu hút lôi cuốn người học. Hãy để mỗi người giáo viên hứng thú và đam mê công việc của mình, đừng trở thành nỗi ép buộc khiên cưỡng.

LÊ THƯỜNG XUÂN

0
Ý kiến bạn đọc (7) Gửi ý kiến của bạn
  • 1/5/2011 10:30:35 AM
    Từ trước đến nay việc xét danh hiệu Giáo viên giỏi (Chiến sĩ thi đua) cho giáo viên đứng lớp điều kiện trước tiên phải là Giáo viên dạy giỏi thông qua hội giảng cấp huyện hoặc cấp tỉnh, sau đó mới về làm SKKN và được công nhận. Nhưng số giáo viên được tham gia Hội giảng các cấp được khống chế theo tỉ lệ, thậm chí có những cuộc vận động đối với các giáo viên lâu năm, có nhiều thành tích, nhường cho giáo viên trẻ để người ta có cơ hội được tham gia hội giảng, như vậy những việc đánh giá thành tích thi đua 1 năm học chỉ qua 1 tiết dạy và 1 SKKN thì có phản ánh thực chất không, trong khi những giáo viên khác tham gia tốt các phong trào của trường, của các cấp; lớp chủ nhiệm luôn đứng đầu trong các phong trào của trường và nhiều thành tích khác... và có SKKN đạt giải của cấp huyện, cấp tỉnh nhưng cũng không được công nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua, như vậy có đánh giá đúng thực chất không? Theo tôi nên xem lại việc đánh giá thi đua, chứ như vậy không kích thích động viên được phong trào thi đua.
    Lê Mai
  • 1/3/2011 11:09:15 AM

    Nếu đã là GV ai cũng biết việc viết SKKN là việc sống còn cho các danh hiệu chiến sĩ. Thế nhưng, thật trớ trêu khi dạy một bài mà có tính đột phá về phương pháp là người dự sẽ đặt câu hỏi "chứ thầy/ cô dạy cái gì vậy?".

    Việc dự giờ hình như là để tìm lỗi của nhau chứ không học tập nhau! Vậy thì sáng kiến lấy đâu ra. Sáng kiến là những gì đột phá về phương pháp và được thử nghiệm qua nhiều lần với nhiều đối tượng và đem lại hiệu quả cao hơn với cái cũ? Thế nhưng GV khi dạy có dự giờ là không dám thoát, vì sợ cái câu hỏi trên.

    Nhiều đồng nghiệp của tôi đi dự giờ các tiết dạy hội giảng cấp tỉnh thường hỏi nhau xem các GV dạy như thế nào (thường là quy trình bài dạy) và lời nhận xét của BGK để sanh năm mình đi sẽ tránh cái lỗi (phương pháp của GV có tiết dạy đó), và để biết cái gì BGK thích-khẩu vị, bắt làm theo... để sang năm lấy điểm. Đi hội giảng là y như lên đoạn đầu đài- vì có qua nhiều thứ để "sợ". Vậy thì làm gì để có SKKN?

    Tiến71
  • 1/2/2011 8:43:12 AM
    Việc này không chỉ có trong ngành giáo dục mà ngành y tế cũng có. Cứ cuối năm để được công nhận là CSTĐ thì phải có sáng kiến, nghiên cứu khoa học. Cho nên phải bằng mọi cách để có. Thú thật đôi khi chỉ làm cho có. Hình như chúng ta thích như vậy. Và ai cũng hài lòng
    Cao Ngọc Dũng
  • 1/1/2011 8:28:39 PM

    Tôi là một giáo viên THCS, trong các quy định về thi đua, trường chuẩn,... vẫn thể hiện nặng tính hình thức không đi vào chất lượng thực sự. Quy định về giáo viên dạy giỏi bây giờ không còn chú ý về hiệu quả giảng dạy mà lại chú ý quá nhiều về hình thức như phải có sáng kiến kinh nghiệm... Tôi thấy cần xem lại vấn đề này.

    ANH NGO
  • 1/1/2011 9:02:37 AM

    Tôi cũng là giáo viên, theo tôi thì phải làm sao để người đạt danh hiệu Giáo viên giỏi cảm thấy tự hào với danh hiệu mình đạt được, chứ bây giờ gần như trở thành phổ biến, danh hiệu được công nhận vì nhiều áp lực: thành tích thi đua, yêu cầu đạt trường chuẩn...Bản thân người có lòng tự trọng đôi khi còn cảm thấy thiếu sự tự tin, áy náy để nhận danh hiệu vì mình chưa thật sự "Giỏi".

    Liễu Mỹ Hương
  • 12/31/2010 9:01:36 PM
    Tôi cũng là giáo viên, tôi thật sự tâm đắc với những gì được nêu ra trong bài báo này. Sự thật hiện nay có quá nhiều cái khiên cưỡng như thế trong ngành giáo dục. Nếu ai quan tâm đến nó sẽ dễ dàng nhận ra, không cần phải nói nhiều. Tôi có cảm giác như những người "ngồi trên kia" không thấy được thực trạng ở "dưới này", nên thích kiểu gì thì làm kiểu đó, "sống chết mặc bay"! Tôi hy vọng những người có trách nhiệm nên nghiên cứu cẩn thận trước khi đưa ra quyết định cuối cùng sao cho phù hợp hoàn cảnh của ta hiện nay. Làm được như vậy không riêng gì đội ngũ những người làm công tác giảng dạy như chúng tôi, mà có thể cả toàn xã hội này sẽ rất biết ơn.
    La Vân
  • 12/31/2010 3:43:38 PM

    Nhiều người mới đảm nhận chức vụ mới từ 1 năm đến dưới một năm (đó là nói khiêm nhường) nhưng rồi cuối kỳ vẫn có sáng kiến kinh nghiệm và đạt loại được xếp thì sao gọi là kinh nghiệm? Không tin à? Trớ trêu cho chữ "kinh nghiệm" là vì vậy đó, hay là vừa làm vừa rút kinh nghiệm?

    Lê Xuân Thống
TTO - Cùng với những ý kiến ủng hộ lẫn phản đối việc nên xem ngoại ngữ là môn thi bắt buộc hay không là một dòng quan điểm đáng suy ngẫm: nếu dạy ngoại ngữ tốt, ắt không dẫn đến tranh luận này.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ