Phóng to

Cả bên mua và bên bán phải hẹn nhau lên phòng công chứng để cùng ký tên vào hợp đồng mua bán xe (ảnh chụp tại Phòng công chứng số 4, TP.HCM chiều 16-6) - Ảnh: Thanh Đạm

TT - Người dân TP.HCM chưa kịp mừng về việc Công an TP bãi bỏ thủ tục phải công chứng hợp đồng mua bán xe gắn máy lại vướng yêu cầu của cơ quan thuế: không có hợp đồng công chứng thì không cho đóng lệ phí trước bạ. Mà không đóng được lệ phí trước bạ thì cơ quan công an lại không cho đăng ký xe...

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Công an bỏ, thuế đâu có bỏ!

Anh Lưu Ngọc Thạnh, ngụ P.7, Q.Gò Vấp, bức xúc: ngày 13-6, anh đến Chi cục Thuế Q.Gò Vấp làm thủ tục trước bạ để sang tên xe gắn máy mà anh đã mua của một người ngụ tại Q.3. Khi nộp hồ sơ, thấy giấy mua bán xe của anh không có công chứng, chứng thực, người tiếp nhận hồ sơ không đồng ý giải quyết.

Anh Thạnh thắc mắc, nhân viên tiếp nhận hồ sơ lạnh lùng: "Bên công an bỏ chứ ngành thuế đâu có bỏ!". Anh Thạnh và người bán đành kéo nhau đến UBND Q.3 đề nghị chứng hợp đồng này nhưng nơi đây cũng từ chối và giải thích: "Đã bỏ thủ tục này rồi còn chứng làm gì nữa?". Anh Thạnh lại quay về Chi cục Thuế Q.Gò Vấp thì nhân viên Chi cục Thuế vẫn cương quyết không nhận hồ sơ, buộc anh phải đến cơ quan công chứng. Không chỉ Chi cục Thuế Q.Gò Vấp mà ở các quận huyện khác vẫn khăng khăng đòi hồ sơ trước bạ xe phải có hợp đồng công chứng. Những hồ sơ nào không có công chứng hợp đồng mua bán đều bị trả lại.

Phóng to

Người dân rất bức xúc vì có hai qui định khác nhau về chứng thực khi mua bán xe máy -Ảnh: T.T.D.

Trao đổi về lý do buộc người dân phải chứng thực mới được nộp thuế trước bạ, ông Phan Chí Dũng - chi cục phó Chi cục Thuế Q.1 - cho biết dù báo chí thông tin việc công an không qui định người dân phải chứng thực khi mua bán xe, Sở Tư pháp TP cũng có văn bản hướng dẫn việc không bắt buộc, nhưng theo thông tư 95 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện các qui định của pháp luật về phí trước bạ thì người dân vẫn phải chứng thực giấy mua bán xe gắn máy mới được nộp thuế trước bạ.

Ông Trần Đình Cử, cục phó Cục Thuế TP, cho biết: "Cục Thuế TP đã thấy vướng mắc này và có văn bản xin ý kiến hướng dẫn của Tổng cục Thuế. Tuy nhiên, trong khi chờ đợi hướng dẫn của Tổng cục Thuế thì ngành thuế vẫn phải tuân thủ qui định tại thông tư 95, không thể làm khác được".

Lại vất vả đi công chứng

Qui định thừa Chiều 16-6, trao đổi với Tuổi Trẻ, thượng tá Lê Đình Phong - phó Công an Q.Gò Vấp - cho biết theo hướng dẫn thực hiện thông tư 01 của Cục Cảnh sát giao thông đường bộ (PC26), khi người bán có các loại giấy chứng thực của chính quyền địa phương, của cơ quan chủ quản chứng nhận việc mua bán (thậm chí không cần giấy chứng nhận gì của các cơ quan chức năng, mà hai người ký ngay tại nơi đăng ký) sẽ được cấp đăng ký mới. Đối tượng mà Nhà nước quản lý là chiếc xe, bởi vậy chỉ cần biết rõ nguồn gốc chiếc xe là có thể đăng ký được. Khi hai bên mua bán, công an là người chịu trách nhiệm kiểm tra giấy tờ tùy thân của hai bên; chịu trách nhiệm về toàn bộ chiếc xe, giấy đăng ký và hồ sơ gốc. Nếu phát hiện gian lận hay lừa đảo chiếm đoạt tài sản sẽ giao cơ quan điều tra. Bởi vậy, việc cơ quan thuế yêu cầu phải chứng thực giấy mua bán là... thừa.

Trưởng Phòng công chứng số 1 Phan Tấn Cheo than thở: "Trước đây cấp phường vẫn chứng thực các loại giấy tờ mua bán xe, nay Sở Tư pháp khẳng định cấp phường không được thực hiện chức năng này, gánh nặng công việc lại dồn về các phòng công chứng". Bản thân ông Cheo mỗi ngày phải chứng hàng chục bộ hồ sơ mua bán này.

Theo Sở Tư pháp TP, không có văn bản pháp luật nào bắt buộc hợp đồng mua bán xe gắn máy phải có công chứng, chứng thực nên từ tháng 5-2008 đã kiến nghị UBND TP đề nghị ngành công an bãi bỏ thủ tục rườm rà này. Đồng thời Sở Tư pháp đã chỉ đạo các phường xã không được tiếp tục chứng giấy bán xe như trước đây, nếu người dân có nhu cầu có thể đến cơ quan công chứng hoặc UBND quận, huyện (theo nghị định 75/CP).

Chính vì vậy, người có nhu cầu sang tên xe gắn máy tưởng đã thoát được thủ tục xác nhận tại phường theo đòi hỏi của cơ quan công an giờ lại càng khổ hơn: vẫn phải đi chứng hợp đồng mua bán xe, mà lại phải đến phòng công chứng! Vì sau khi có văn bản của Sở Tư pháp, các phường đã không nhận chứng giấy mua bán xe nữa mà nhiều quận huyện cũng từ chối luôn với lý do nghị định 75/CP (cho phép quận huyện chứng giao dịch này) đã hết hiệu lực do bị thay thế bởi Luật công chứng.

Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe giờ trở nên phức tạp và mất thời gian hơn nhiều: nếu trước đây chỉ cần người bán đến phường ký giấy bán xe thì hiện nay cả người bán, người mua đều phải có mặt tại phòng công chứng để ký hợp đồng. Lệ phí chứng hợp đồng tại phòng công chứng cũng cao gấp đôi, thay vì chỉ 10.000 đồng/hồ sơ (ở phường) thì tại phòng công chứng phải thực hiện theo qui định về lệ phí công chứng (có nhiều mức dựa trên giá trị của hợp đồng mua bán nhưng tối thiểu cũng 20.000 đồng/hợp đồng).

Ngoài ra, cơ quan công chứng có thể yêu cầu chủ xe phải chứng minh đó là tài sản riêng. Nhiều người cho biết chỉ bán xe có vài triệu đồng nhưng cả hai vợ chồng cùng phải sắp xếp công việc để đến phòng công chứng ký tên, nếu không thì phải xác nhận tình trạng độc thân. Ai may mắn gặp công chứng viên "dễ dãi" không đòi hỏi phải vợ chồng cùng đi thì cũng phải viết giấy "cam kết chiếc xe là tài sản riêng".

Theo luật sư Lê Đình Phạt - Đoàn luật sư TP.HCM: Bộ luật dân sự và các văn bản khác không hề có qui định nào bắt buộc hợp đồng mua bán xe gắn máy phải có công chứng, chứng thực. Người dân có thể tự thỏa thuận mua bán với nhau và hợp đồng này vẫn được coi là hợp pháp. Thông tư của Bộ Tài chính qui định thêm thủ tục công chứng của hợp đồng, giao dịch này là trái luật, "đẻ” thêm phiền phức cho người dân. Trong khi ngành công an có trách nhiệm nặng hơn (cho đăng ký chuyển quyền sở hữu) đã bãi bỏ yêu cầu công chứng hợp đồng thì ngành thuế chỉ có nhiệm vụ thu thuế, không phải chịu trách nhiệm đúng sai về việc chuyển quyền sở hữu này lại buộc phải có hợp đồng công chứng là điều phi lý!