Lối sống công nghiệp sinh táo bón

Thói quen ăn nhiều thực phẩm công nghiệp, chiên rán, cay nóng; uống nhiều rượu bia, cà phê, hút thuốc lá; thiếu chất xơ, thiếu vận động là những yếu tố chính sinh chứng táo bón... Kèm theo đó, cơ thể thường cảm thấy nóng bức, thích uống nước đá lạnh, dễ nổi mụn, mụn nhọt, da nóng, lưỡi đỏ, hơi thở hôi…

Nha đam (lô hội) giúp nhuận trường, phòng ngừa và điều trị táo bón - Ảnh: An Hà

Để thông tiện nhanh có thể áp dụng các cách sau:

- Hạt muồng (quyết minh tử) hoặc hạt muồng trâu: 5-10g/ngày, hãm với nước sôi, uống thay nước hoặc tán bột uống. Hoặc kết hợp hạt muồng trâu với nụ hòe, sao thơm từng loại, mỗi ngày dùng 5g/loại cùng hãm với nước sôi, uống thay nước.

- 3-4g phan tả diệp, hoặc 5g lá muồng trâu phơi khô, 4-6g rễ củ chút chít hãm nước uống trong ngày. Nếu tình trạng nặng, cần tẩy xổ thì tăng lượng lên gấp đôi. Có thể kết hợp 2-3 loại, và giảm lượng mỗi loại xuống một nửa.

- 1 lá lô hội tươi xay với 0,5 lít nước, chia uống 2-3 lần trong ngày. Quả nhàu chín ăn với vài hạt muối, 2-3 lần mỗi ngày.

- Nước ép mía lau, mật ong, mỗi thứ một ly nhỏ trộn đều. Uống ngày 2 lần vào buổi sáng và tối, khi bụng trống.

- 20g lá sâm đất khô (hoặc 100g lá tươi) nấu canh ăn hằng ngày.

Rau sâm đất giúp phòng ngừa và điều trị táo bón do nhiệt - Ảnh: An Hà

Lưu ý: Không dùng lâu dài các bài thuốc trên, khi tình trạng táo bón thuyên giảm thì ngưng. Để giải quyết căn nguyên của bệnh, cần thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt. Hạn chế thực phẩm cay nóng, uống đủ nước, vận động mỗi ngày ít nhất 30 phút. Tăng cường ăn các loại rau lá xanh đậm, củ quả nhuận trường như: khoai lang, bí xanh, đậu bắp, đu đủ…

Cơ thể suy nhược sinh táo bón

Thể này thường gặp ở người lớn tuổi, người có thể trạng suy nhược. Người âm hư kèm thêm triệu chứng da khô ráp, miệng khô, thường cảm thấy khát; bàn tay, chân nóng… Người khí huyết hư dễ bị lạnh, sợ lạnh, dễ hoa mắt chóng mặt, nhanh mệt mỏi khi vận động…

- Ngọn hoặc lá rau lang, rau mồng tơi, rau má, rau đay, mỗi loại 50g, nấu canh ăn hằng ngày giúp bổ huyết, mát huyết, tăng cường tân dịch, ngừa táo bón. Áp dụng cho cả thể táo bón do thực nhiệt.

Rau lang giúp nhuận trường cho các thể táo bón - Ảnh: An Hà

- Một chén mè trắng hoặc đen rang thơm, trộn 1 muỗng đường nâu, ăn một lần/ngày, khi ăn cần nhai kỹ cho đến khi mè nát nhừ, ra nước mới nuốt.

- 2 quả chuối tiêu, bỏ vỏ, đường phèn vừa đủ; hấp cách thủy, chia 2 lần ăn trong ngày. Ăn liên tục nhiều ngày giúp thanh nhiệt, nhuận tràng (không dùng cho người bị đái tháo đường).

- 1kg dâu tằm chín, 300g mật ong. Sắc kỹ dâu tằm lấy 1 lít nước, đun nhỏ lửa cho sền sệt; thêm mật ong vào, quấy đều, đun nhỏ lửa cho sôi; để nguội, cho vào lọ, đậy kín. Mỗi lần uống 20ml, 2 lần/ngày.

- 50g hà thủ ô (chế), sao thật thơm, sắc lấy nước; cho 50g gạo tẻ, 3 quả táo đỏ, đường phèn vừa đủ, nấu thành cháo. Mỗi ngày 1 lần. Giúp bổ huyết, thông đại tiện, nhuận tràng, kéo dài tuổi thọ. Phù hợp người cao tuổi bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, táo bón.

- 100g rau chân vịt, 50g gạo tẻ. Rửa sạch rau, luộc chín, thái nhỏ. Gạo nấu thành cháo, cho rau vào khuấy đều, nấu sôi. Ăn 2 lần/ngày; giúp nhuận tràng, thanh nhiệt.

- 50g lá dâu non, 50g mè đen (giã giập vỏ), 50g gạo tẻ, mật ong vừa đủ. Hái lá dâu vào buổi sáng sớm, rửa sạch, luộc chín, thái nhỏ. Gạo và mè nấu thành cháo, cho rau vào khuấy đều, nấu sôi, thêm lượng mật ong vừa đủ. Ăn ngày 2 lần khi còn nóng, giúp bổ âm, tăng sinh tân dịch, bổ thận, nhuận tràng, mát huyết.

Hà Nguyễn (Đông y sĩ, Hội Đông y TP.HCM)