Nhạc sĩ Tô Vũ từ trần

Giáo sư Tô Vũ tên thật là Hoàng Phú, sinh ngày 9/4/1923 tại Phủ Lạng Thương, Bắc Giang. Ông nguyên là viện trưởng Viện Nghiên cứu Âm nhạc, cơ sở II tại TP. Hồ Chí Minh.

Hoạt động âm nhạc từ năm 1938 trong nhóm Đồng Vọng cùng với anh trai là nhạc sĩ Hoàng Quý, một trong những người đóng góp cho nền tân nhạc đầu tiên. Ông là tác giả của những ca khúc nổi tiếng, vượt thời gian như Tạ từ, Em đến thăm anh một chiều mưa… Đầu kháng chiến chống Pháp, ông là Thư ký Đoàn Nhạc sĩ Liên khu III, là đại biểu giới Văn nghệ Khu III (1948 và 1950). Sau đó ông ở lại Việt Bắc cùng nhạc sĩ Văn Cao và Nguyễn Hữu Hiếu xây dựng Ban Âm nhạc thuộc Vụ Nghệ thuật của Bộ Giáo dục và sưu tầm nghiên cứu nhạc Chèo.

Năm 1952 ông cùng nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, Lê Yên và Thế Lữ xây dựng Đoàn Văn công Nhân dân Trung ương. Khi hòa bình lập lại, năm 1954, ông lại cùng nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, Đặng Đình Hưng, Văn Chung, Nguyễn Đình Phúc và Lê Yên về Ban Nhạc Vũ - tiền thân của Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Ông cũng là một trong những người đầu tiên xây dựng Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Ông cũng cùng với các nhạc sĩ Tạ Phước, Phạm Văn Chừng, Dzoãn Mẫn, Lê Yên và Thái Thị Liên tham gia giảng dạy kiêm Chủ nhiệm bộ môn Lý luận - Sáng tác (1959 - 1967). Ông là người xây dựng hệ thống giảng dạy môn âm nhạc cho trường phổ thông của Trường Sư phạm Thể dục và Âm nhạc Trung ương (sau này là Trường Sư phạm Nhạc Họa), và là Phó Hiệu trưởng của trường. Sau ngày thống nhất đất nước, ông vào làm Viện phó Viện Nghiên cứu Âm nhạc, phụ trách bộ phận phía Nam ở TP. Hồ Chí Minh.

Nhạc sĩ Tô Vũ là người hoạt động trên nhiều lĩnh vực âm nhạc: giảng dạy, quản lý, nghiên cứu lý luận và sáng tác. Ở lĩnh vực nào, ông cũng có những đóng góp xuất sắc. Những tác phẩm tiêu biểu: Tạ từ, Em đến thăm anh một chiều mưa, Cấy chiêm, Nhớ ơn Hồ Chí Minh, Tiếng hát thanh xuân, Như hoa hướng dương, Những cánh buồm theo gió Đảng… Hòa tấu dàn nhạc dân tộc Nông thôn đổi mới (cùng viết với Tạ Phước), Hoàng hôn trên xóm nhỏ. Ngoài ra ông còn viết nhạc cho sân khấu (Tuồng, Chèo, Cải lương, Múa rối) và điện ảnh. Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về chèo, cồng chiêng, đàn đá, thang âm - điệu thức và âm nhạc dân gian Việt Nam… Đã xuất bản cuốn sách Sức sống của nền âm nhạc truyền thống Việt Nam, băng nhạc Tô Vũ và Tuyển chọn ca khúc Tô Vũ.

Năm 2001 Giáo sư, nhạc sĩ Tô Vũ được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật đợt 1.

Ông là người thầy uyên bác của nhiều thế hệ nhạc sĩ trong cả nước. Ông đã ra đi nhưng tác phẩm còn mãi, đi cùng năm tháng. Công chúng yêu nhạc Việt Nam làm sao có thể nào quên… Em đến thăm anh chiều đông giá/Em đến thăm anh trời mưa gió/ Đường xa ngại ngùng/ Mặt nhìn mặt cầm tay bâng khuâng không nói một câu/Lời nghẹn ngào hồn anh như say như ngây vì đâu/Gió đưa cánh chim trời, đó đây cách xa vời…

Và giờ đây người nhạc sĩ tài hoa đã cách xa mãi mãi. Ông đã qua đời vào lúc 3 giờ 30 phút sáng 13/5 tại nhà sau thời gian bệnh nặng.

Lễ viếng sẽ bắt đầu từ 8g đến 15g ngày 14/5/2014 tại Nhà tang lễ TP. HCM (25 Lê Quý Đôn, quận 3), sau đó linh cữu nhạc sĩ được đưa đi hỏa táng tại Bình Hưng Hòa lúc 17g cùng ngày.

Nhạc sĩ NGUYỄN VĂN HIÊN