Khoa học phổ thông – nhịp cầu đưa tri thức đến với cộng đồng

Những ngày qua, khi biết tin Tạp chí Khoa học phổ thông cùng với 7 đơn vị báo chí khác của TP.HCM sẽ khép lại hành trình của mình cuối tháng 6 này, tôi và nhiều đồng nghiệp trong lĩnh vực giáo dục không khỏi bùi ngùi, xúc động.

Sự ra đời, tồn tại và phát triển của một tờ báo chuyên về khoa học trong suốt nhiều thập niên là một câu chuyện đáng trân trọng. Bởi giữa muôn vàn dòng chảy thông tin của xã hội, việc kiên trì theo đuổi sứ mệnh phổ biến tri thức khoa học đến với công chúng luôn là công việc đòi hỏi tâm huyết, bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp rất lớn.

Đối với nhiều thế hệ bạn đọc, Khoa học phổ thông không chỉ là một tờ báo. Đó còn là nơi khơi mở tri thức, nuôi dưỡng tinh thần học hỏi và góp phần hình thành niềm tin vào giá trị của khoa học đối với sự phát triển của đất nước.

Là người gắn bó nhiều năm với giáo dục đại học, đặc biệt trong môi trường đào tạo của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, tôi càng cảm nhận rõ ý nghĩa của việc đưa khoa học đến gần hơn với cộng đồng.

Khoa học sẽ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được ứng dụng vào cuộc sống. Những thành tựu nghiên cứu chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những giải pháp phục vụ sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội. Để thực hiện được điều đó, rất cần những cơ quan truyền thông có khả năng kết nối giữa giới khoa học với cộng đồng. Trong suốt nhiều năm qua, Khoa học phổ thông đã làm tốt vai trò của một nhịp cầu như thế.

“

Một tờ báo có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, nhưng những giá trị mà tờ báo tạo dựng sẽ còn tiếp tục được kế thừa và phát huy”

- PGS.TS Lương Minh Cừ.

Thông qua những bài viết gần gũi, dễ hiểu nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác khoa học, tờ báo đã đưa những kiến thức chuyên môn đến với đông đảo bạn đọc thuộc nhiều tầng lớp khác nhau. Từ những tiến bộ trong nông nghiệp, y tế, môi trường, giáo dục cho đến các thành tựu về công nghệ và đổi mới sáng tạo, tất cả đều được chuyển tải bằng ngôn ngữ dễ tiếp cận, giúp khoa học trở nên gần gũi hơn với cuộc sống hằng ngày.

Đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang đối mặt với nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, tài nguyên nước, chuyển đổi cơ cấu sản xuất và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, việc lan tỏa tri thức khoa học càng có ý nghĩa đặc biệt. Người dân cần được tiếp cận những kiến thức mới để nâng cao hiệu quả sản xuất và thích ứng với những biến động của môi trường sống. Sinh viên cần được truyền cảm hứng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Các nhà khoa học cần có diễn đàn để giới thiệu kết quả nghiên cứu và kết nối với thực tiễn. Khoa học phổ thông đã góp phần thực hiện những mục tiêu ấy bằng sự bền bỉ và tận tâm của mình.

Đối với Trường Đại học Cửu Long, Khoa học phổ thông là một người bạn đồng hành thân thiết trong nhiều năm qua. Những hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và phục vụ cộng đồng của nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của đội ngũ phóng viên, biên tập viên của báo.

Thông qua các bài viết, hình ảnh và chuyên đề được thực hiện công phu, những nỗ lực của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và sinh viên nhà trường đã được giới thiệu rộng rãi đến bạn đọc. Điều đó không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh nhà trường mà còn lan tỏa những giá trị tích cực của giáo dục đại học đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực và cả nước.

Điều tôi luôn trân trọng ở Khoa học phổ thông là tinh thần phụng sự hướng đến cộng đồng. Nhiều bài viết của tòa soạn không dừng lại ở việc phản ánh sự kiện mà còn mang ý nghĩa định hướng, phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức xã hội. Đó có thể là những bài viết về bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững hay những câu chuyện truyền cảm hứng về các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên vượt khó vươn lên. Chính những nội dung ấy đã góp phần gieo những hạt giống tri thức vào đời sống xã hội, khơi dậy khát vọng học tập và sáng tạo trong nhiều thế hệ bạn đọc.

Ngày nay, khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng cho tăng trưởng, vai trò của truyền thông khoa học càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Xã hội cần những nguồn thông tin đáng tin cậy để chống lại tin giả và những nhận thức sai lệch. Người dân cần được tiếp cận tri thức khoa học một cách chính xác và dễ hiểu. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần những kênh truyền thông có uy tín để lan tỏa các giá trị học thuật và kết nối với cộng đồng.

Nhìn từ góc độ đó, những đóng góp của Khoa học phổ thông trong suốt chặng đường đã qua là rất đáng trân trọng. Một tờ báo có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, nhưng những giá trị mà tờ báo tạo dựng sẽ còn tiếp tục được kế thừa và phát huy. Tôi tin rằng tinh thần phụng sự tri thức, khát vọng phổ biến khoa học đến với cộng đồng và trách nhiệm xã hội của những người làm báo Khoa học Phổ thông sẽ tiếp tục được nối dài trong những môi trường và hình thức hoạt động mới.

Cá nhân tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên của Khoa học phổ thông. Xin cảm ơn vì sự đồng hành bền bỉ cùng các trường học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội.

Và xin cảm ơn vì đã góp phần xây dựng một môi trường học tập, nghiên cứu và sáng tạo ngày càng phát triển, nơi tri thức khoa học không chỉ hiện diện trong giảng đường hay phòng thí nghiệm mà còn lan tỏa mạnh mẽ đến với từng người dân.

Tạm biệt Khoa học phổ thông nhưng những giá trị tốt đẹp mà tờ báo đã vun đắp chắc chắn sẽ còn tiếp tục sống mãi trong lòng bạn đọc, trong cộng đồng khoa học và trong sự phát triển của nền giáo dục nước nhà.