Thử nghiệm phiên bản mới tại đây

Cơ sở vật chất các trường đại học, cao đẳng

20/11/2010 16:00 (GMT + 7)
TTCT - Trong khi những bàn cãi về chương trình, nội dung đào tạo của giáo dục đại học vẫn chưa ngã ngũ, nhiều giảng đường, khu học tập, phòng thí nghiệm, thư viện, trang thiết bị - cái vỏ vật chất thuần túy - của các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) công lập đang mỗi ngày mỗi rệu rã, xuống cấp trong sự nghèo nàn, lạc hậu đáng ngại.

Khi một khảo sát tương đối chi tiết của Cục Cơ sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em (Bộ Giáo dục - đào tạo) về cơ sở vật chất các trường ĐH, CĐ công lập được công bố với 50% trường ở mức dưới chuẩn, nhiều người đã gọi đó là “thảm cảnh” của nền giáo dục ĐH. Song đó là một thực tế đã nhiều năm, khi các trường ĐH tồn tại, phát triển không theo một kế hoạch và quy chuẩn chung nào về cơ sở vật chất.

50% trường ở mức dưới chuẩn

TỈ lệ bình quân diện tích sử dụng học tập của sinh viên nói chung chỉ đạt 3,6m²/sinh viên, trong khi quy định chung ở VN là 6m²/sinh viên và ở các nước phát triển là 9-15m²/sinh viên. Hiện chỉ có 19,50% số sinh viên được ở trong ký túc xá của các trường ĐH, CĐ. Tình trạng phổ biến ở nhiều trường ĐH là ký túc xá xuống cấp, không gian học ngoài giờ lên lớp của sinh viên không có và thiếu trầm trọng các công trình phục vụ công cộng trong các trường ĐH, CĐ...

Theo ông Trần Duy Tạo - cục trưởng Cục Cơ sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em, so với tiêu chuẩn thiết kế trường ĐH (55-85m²/sinh viên), có đến trên 50% số trường ĐH, CĐ ở mức dưới chuẩn. Bình quân diện tích đất cho một sinh viên ĐH, CĐ hiện rất thấp (35,7m²/sinh viên).

Tại khu vực Hà Nội, bình quân diện tích đất/sinh viên của các trường chỉ có 13m²/sinh viên. Còn tại TP.HCM là 10m²/sinh viên. Cả hai thành phố này có khoảng 30-40% số trường có bình quân diện tích đất dưới 5m²/sinh viên. Một số trường trong tình trạng cực kỳ chật chội, chẳng hạn ĐH Xây dựng Hà Nội chỉ có 0,84m²/sinh viên, ĐH Luật Hà Nội là 0,67m²/sinh viên, ĐH Ngoại thương Hà Nội là 1,08m²/sinh viên và ĐH Kinh tế TP.HCM chỉ 0,54m²/sinh viên....

Theo khảo sát này (ở gần 200 trường ĐH, CĐ), khu học tập của sinh viên hầu hết trong tình trạng lạc hậu và xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều trường ĐH công lập vẫn phải thuê cơ sở bên ngoài làm nơi học tập hoặc bắt sinh viên học tăng ca do thiếu giảng đường. Lãnh đạo Trường ĐH Khoa học Huế cho hay trường có hàng chục phòng học cấp 4 đang xuống cấp nặng nề nhưng chưa thể tu sửa. Đại diện ĐH Mỏ địa chất Hà Nội cũng cho biết không chỉ thiếu phòng học, trường này còn không có phòng chuyên dùng phục vụ công tác chấm thi, hội thảo quốc tế; các phòng học, giảng đường hầu như không có phương tiện kỹ thuật (máy tính, máy chiếu, video...).

Máy móc mua từ năm 1962

Thư viện nghèo nàn

Trong tổng số 172 thư viện truyền thống của gần 200 trường ĐH, CĐ, Bộ GD-ĐT cho biết chỉ 38,9% thư viện áp dụng các tiêu chuẩn thư viện hiện có của VN hoặc thế giới. 39,3% số trường được khảo sát có thư viện điện tử song hầu hết chưa đáp ứng nhu cầu truy cập, trung bình 175 sinh viên mới có một máy, số bản tài liệu/sinh viên cũng rất thấp.

Với khoảng 150 triệu đồng kinh phí bổ sung để đầu tư cho tài liệu mỗi năm, hệ thống thư viện của ĐH Khoa học Huế vẫn thiếu sách phục vụ sinh viên, nguồn tài liệu điện tử nghèo nàn. Một số chuyên ngành mới còn thiếu tài liệu. Ban giám hiệu Trường ĐH Mỏ địa chất Hà Nội thừa nhận thư viện với nguồn tài liệu nghèo nàn chính là một trong những nguyên nhân khiến tỉ lệ giảng viên, sinh viên nghiên cứu khoa học ở mức thấp.

Theo Bộ GD-ĐT, khảo sát trong số 5.572 phòng thí nghiệm của các trường ĐH, CĐ, chỉ có 22,5% phòng thí nghiệm có thiết bị tốt, 19% phòng thí nghiệm có công nghệ hiện đại, chủ yếu của các trường ĐH đầu ngành. Nhiều phòng thí nghiệm, xưởng thực hành của các trường ĐH, CĐ hiện nay mới đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu của sinh viên.

Các trường ĐH, CĐ đều nhìn nhận tình trạng thiết bị thí nghiệm, thực hành của họ đang “rất thiếu và rất yếu”. Theo lãnh đạo ĐH Khoa học Huế, chất lượng thực hành, thí nghiệm của trường không đạt chuẩn do các loại thiết bị đều đã hư hỏng, lạc hậu và chậm được sửa chữa. ĐH Mỏ địa chất Hà Nội chỉ có 300 máy tính, trung bình 40 sinh viên/máy và chỉ khoảng 50% số máy tính này được nối mạng Internet. Cả trường chỉ có ba phòng học đa năng loại nhỏ.

So với nhiều trường khác, ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP.HCM) được cấp nhiều kinh phí hơn để trang bị các thiết bị phục vụ đào tạo. Song không ít khoa trong trường vẫn đang phải dạy và học với những thiết bị thực hành lạc hậu. Không chỉ thiếu máy móc phân tích thiết yếu cho ngành sinh học phân tử, chuyên ngành sinh lý thực vật vốn có nhiều công đoạn thí nghiệm, thực hành cần máy đo quang hợp, đo hô hấp cũng đang sử dụng một máy có công năng tương tự được mua từ năm... 1962, mỗi lần hư phải tìm phụ tùng thay thế rất vất vả.

Giảng viên cũng phải tự tìm mua nhiều thiết bị khác nhau để chế các dụng cụ thí nghiệm... Vì vậy, các công đoạn thí nghiệm thực hiện khá thủ công. TS Nguyễn Du Sanh, trưởng khoa sinh học, cho biết: “Chúng tôi nhiều lần đề nghị trường trang bị máy đo quang hợp mới nhưng chưa được duyệt vì kinh phí quá cao. Một máy hiện đại giá khoảng 50.000 USD”. Nhiều giảng viên của trường lo ngại về sự chênh lệch rất lớn giữa trường và các doanh nghiệp, khi các công ty hiện nay sử dụng máy móc hiện đại hơn hẳn khiến nhiều sinh viên ra trường không thể làm việc được.

“Trong đào tạo hàng hải, chi phí đầu tư trang thiết bị dạy học rất lớn. Ở các nước, việc trang bị tàu thuyền cho sinh viên thực tập đều do nhà nước đầu tư nhưng ở VN các trường phải tự lo” - một lãnh đạo Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM cho biết. Trường này hiện chỉ có một chiếc tàu nên không đáp ứng được nhu cầu thực tập của sinh viên. Nhiều năm nay, nhà trường phải hợp đồng thuê tàu nhỏ, chạy ven sông cho sinh viên thực tập với chi phí 3-4 triệu đồng/sinh viên/tuần. Ở khoa cơ khí của trường, thạc sĩ Lê Văn An khẳng định với cơ sở vật chất như hiện nay của các trường thì “không thể nào dạy tốt”, cũng không thể đáp ứng yêu cầu của xã hội vì sinh viên ra trường không thể làm việc được ngay.

“Trong chương trình đào tạo sinh viên ngành cơ khí có môn công nghệ CNC nhưng nhà trường lại không có dàn máy CNC công nghiệp cho sinh viên thực hành. Chúng tôi phải liên hệ với các công ty gửi sinh viên đến thực tập” - ông An nói. Tuy nhiên, việc đào tạo theo học chế tín chỉ khiến lịch học của sinh viên rất khác nhau, lại có tới hơn 200 sinh viên học môn này nên không chỉ việc xếp lịch học rất căng mà trường cũng gặp không ít khó khăn trong việc đưa sinh viên ra bên ngoài thực tập.

TRỊNH VĨNH HÀ - TRẦNH HUỲNH

Học ở trường, thực hành ở công ty

Trong chương trình đào tạo của khoa cơ khí có các môn công nghệ CAD/CAM-CNC (tiện, phay). Đây là những môn học cần nhiều thời gian thực hành, sinh viên cần đứng máy nhiều mới làm quen và có thể nắm bắt được công nghệ gia công mới này. Tuy nhiên, vì chưa có xưởng thực hành CNC, trường đưa sinh viên ra các công ty bên ngoài thực hành rất bất tiện. Khi đến các công ty thực hành, sinh viên có rất ít thời gian để làm. Các lớp được chia nhóm (25 sinh viên/nhóm) nhưng vẫn không đủ máy (4-5 sinh viên/máy), vì thế trong khi một số sinh viên làm thì các bạn khác chỉ đứng nhìn.

TRẦN VĂN THANH
(sinh viên năm 4 khoa cơ khí Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM)

0
Ý kiến bạn đọc (3) Gửi ý kiến của bạn
  • 12/5/2010 11:55:32 AM

    Tình trạnh thiếu thiết bị thí nghiệm, thiết bị cũ kỹ, thiếu tài liệu tham khảo, sách báo hoặc đã quá cũ...khiến sinh ra nhiều tiêu cực ở sinh viên và cả người giảng dạy. Điển hình là phong trào chôm sách truyền bá tùm lum trên mạng bằng nhiều con đường khác nhau. Các báo cáo thí nghiệm luôn luôn thiếu sự trung thực..vì hấu hết 100% là báo cáo thành công, đạt kết quả... nhưng hỡi ôi, thiết bị như thế thì làm sao có kết quả đúng-chính xác..trong khi không có ai dám dũng cảm nói kết quả sai và không chính xác cụng như chỉ ra... nhu cầu cần thay mới thiết bị dụng cụ thí nghiệm!

    Tiền tỉ đầu tư cho giáo dục bị dàn trải quá nhiều cho in mới sách giáo khoa mà hâu như không để ý nhiều đến cho thiết bị thí nghiệm...Cần công khai minh bạch con số và tỷ lệ đó..cần có sự mời gọi , hợp tác từ nhiều thành phần kinh tế trong xã hội về đầu tư giáo dục dài hạn và các dự án ngắn hạn theo kỳ. Như thế mọi thứ sẽ tốt hơn. Tôi vẫn mong là bài báo này sẽ là tiền đề tiếp theo cho những mổ xẻ và đề xuất chi tiết hơn cho các giải pháp lâu dài về thực trạng này.

    Thành Nhân
  • 11/20/2010 10:03:07 PM

    Lan học tại một trường công lập, thiết bị thiếu thốn vô cùng, cơ sở vật chất thì cực kì xuống cấp , thực hành thì cũng có nhưng toàn là sử dụng đồ cũ rích à. Không biết đến khi ra trường, Lan phải làm việc như thế nào nữa.

    phamthingoclan
  • 11/20/2010 9:41:05 PM

    Chúng tôi đang học ở quận 7 thì vào đầu năm học mới chúng tôi phải chuyển chỗ học lên tới quận 12. Một số bạn phải chuyển nơi ở lên cơ sở mới (việc tìm kiếm nhà trọ rất khó), một số không kiếm được nên phải chịu cảnh đi học rất xa đi học từ rất sớm. Ngay cả cơ sở mới cũng chật chội không có đủ chỗ gởi xe, cơ sở vật chất xuống cấp...

    Nguyễn Ngọc Hồng
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ