LTS: Đoàn khảo sát thiệt hại sau lũ của Nhóm công tác giảm nhẹ thiên tai của các tổ chức phi chính phủ phối hợp với Ban điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) đã đến Phương Mỹ và Hòa Hải, 2 xã bị ảnh hưởng của lũ lụt nặng nề nhất của huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh khi nước lụt vừa rút. Đây là bài viết của chị Nguyễn Thị Hoàng Yến, cán bộ dự án Oxfam, gửi Tuổi Trẻ.

Chính quyền chủ trương nước rút đến đâu xử lý đến đó, và huy động đoàn thanh niên và cộng đồng cùng dọn dẹp các công trình công cộng, trường học, đường làng lối xóm.

Phóng to

Mưa lũ đã cuốn trôi rất nhiều tài sản của người dân huyện Hương Khê, Hà Tĩnh - Ảnh Văn Định

Mì tôm, gạo và hàng cứu trợ từ nhiều nguồn khác nhau đã và đang được chuyển đến cho bà con bị ảnh hưởng. Chính quyền địa phương cũng đã tính toán thiệt hại và nhu cầu cứu trợ để trình lên chính phủ và kêu gọi hỗ trợ.

Gặp gỡ, nói chuyện với các cấp chính quyền tỉnh, huyện xã và người dân, họ đều xác nhận sự thiếu thông tin trong đợt lụt là một nguyên nhân gây ra sự bị động trong việc ứng phó.

Các trận lũ to khác thường do bão gây mưa to, do đó xem dự báo thời tiết họ sẽ thấy được hướng đi của bão và có thời gian để chuẩn bị để ứng phó với lũ. Lần này, cũng chỉ thấy có báo mưa nhưng chẳng ai ngờ là mưa to đến thế và họ cũng không nghĩ là sẽ có lũ. Chị Nguyễn Thị Loan, 30 tuổi, ở xóm Tân Thượng, Xã Phương Mỹ bảo: “Vì đài báo không báo mạnh như đợt trước nên chủ quan”.

Mưa to và rất to từ 29-9 đến 5-10 đổ một lượng nước lớn xuống vùng này. Theo ông Trần Minh Kỳ, Phó Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh, lượng nước to quá đến hồ Kẻ Gỗ cũng phải xả lũ để đảm bảo an toàn hồ chứa, đây cũng chính là điểm khác so với lụt các năm trước.

Bà con ở các địa phương chưa phải đối phó với nhiều đợt lũ hàng năm có thể sẽ dễ chủ quan nếu không được cảnh báo lũ kịp thời. Việc xả lũ ở hồ Kẻ Gỗ theo ông Kỳ được báo trước 4 tiếng, tuy nhiên bà con ở xã Cẩm Xuyên do không nhận được thông tin hoặc không lường trước được lượng nước lũ nên số trâu bò không đi “sơ tán” kịp bị thiệt hại 1.108 con (theo báo cáo thiệt hại của tỉnh ngày 6-10).

Lụt đến, việc thông tin cảnh báo về lượng mưa hay xả lũ cũng là một vấn đề.

Cán bộ xã Phương Mỹ chia sẻ: nước lũ lên cao, điện bị cắt, điện thoại di động của cán bộ không sạc được nên cũng không liên lạc được. Thêm nữa hệ thống loa đài phát thanh thôn xã nếu bị cắt điện cũng không sử dụng được nên cũng khó đưa thông tin đến người dân. Họ phải viết thông báo vào giấy, đưa thuyền đến các hộ đưa tin, rồi nhờ người này báo tiếp cho người khác.

Mấy hôm mất điện, chị Loan và gia đình cũng không nghe được tin tức gì. Sáng hôm thấy người bà con đi ở đâu về báo là người ta sẽ xả lũ nên mới quyết định đưa 3 đứa con và bố mẹ chồng đi sơ tán. Lúc đó nước lụt đã lên đến gần chạn (gác xép) rồi. Cả mấy người ngồi lên cái thuyền nhỏ, chỉ biết bám theo hàng cây làm mốc.

“Sóng gió mạnh ghê gớm lắm, sóng làm thuyền cứ quay ngang”, chị kể lại. “Ở nhà cũng sợ chết, đi cũng sợ chết… Các cháu ngồi trên cứ sợ chìm”.

Theo con số thống kê của Văn phòng thường trực ban phòng chống lụt bão, tính đến 10-10, tổng số người chết và mất tích đã lên đến 85 người tại 4 tỉnh miền Trung. Việc cảnh báo kịp thời và có hệ thống chắc chắn sẽ có thể làm giảm thiệt hại đáng kể này về người.