Nô nức lễ chùa rằm tháng Giêng

Mặc dù Tết đã trôi qua được nửa tháng nhưng không khí và âm hưởng xuân như vẫn còn vấn vương trên mọi nẻo đường, len lỏi từng góc phố đúng như tinh thần “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”.

Đặc biệt rằm tháng Giêng được xem như lễ hội lớn và quan trọng nhất trong năm bởi lẽ người xưa thường nói "Đi lễ quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng".

Trao đổi với chúng tôi về ý nghĩa thiêng liêng của rằm tháng Giêng, Đại đức Thích Bửu Hiền - trụ trì chùa Bồ Đề (250 Bạch Đằng, quận Bình Thạnh, TP HCM) giải thích: Thông thường một năm có 3 rằm lớn là rằm tháng Giêng (còn gọi là Tết Thượng Nguyên), rằm tháng Bảy (Tết Trung Nguyên) và rằm tháng Mười (Tết Hạ Nguyên). Trong đó rằm tháng Giêng thường là rằm quan trọng nhất vì đó là rằm đầu tiên của năm mới.

Ở nhiều nơi, người ta xem rằm tháng Giêng như một kiểu “Tết muộn” vì nhiều gia đình khá giả vẫn còn ăn Tết với thú chơi mai, đào nở muộn đến thời điểm này. Bên cạnh đó còn những gia đình có tang ma vào dịp Tết Nguyên đán hoặc những người không may đau yếu vào đúng dịp Tết… tranh thủ dịp này ăn Tết bù.

Một nét đẹp văn hóa của người dân Việt Nam là vào rằm tháng Giêng, người người nô nức lên chùa lễ Phật đầu năm để cầu xin những điều tốt đẹp nhất cho một năm mưa thuận gió hòa, làm ăn phát tài, sức khỏe dồi dào… đồng thời dâng sao giải hạn, cầu mong gia đạo bình an, sở cầu như ý, gia tăng phúc thọ... Trước đó một ngày, vào đêm 14 âm lịch, người dân còn về chùa làm lễ sám hối tội lỗi, nghiệp chướng đã gây ra trong nhiều đời trước và cầu an đầu năm cho bản thân, gia đình.

 

 

 

Đặc biệt, ở các chùa tại những thành phố lớn hiện nay đều có khu vực thờ phụng các hũ cốt của người đã khuất nên dịp này con cháu cũng tề tựu về đây thắp nén nhang tưởng nhớ về tổ tiên, ông bà hoặc tham gia vào các lễ cầu siêu tại chùa.

Nói về nghi thức cúng lễ ở chùa rằm tháng Giêng, Đại đức Thích Bửu Hiền cho biết: Thật ra mỗi chùa có một nghi thức khác nhau, nhưng chùa Bồ Đề chúng tôi thường tổ chức lễ cúng Phật vào buổi sáng, nguyện cầu cho quốc thái dân an, xã hội an bình, nhà nhà an vui; buổi tối có nghi thức cầu an cho đại chúng. Buổi trưa chùa thường tổ chức bữa chay đầu năm mời các Phật tử xa gần về dự. Dịp này chùa còn làm lễ Quy y, tạo điều kiện để những người có duyên với Phật giáo được chính thức công nhận và học tập theo những điều Phật dạy.

 

Ngoài việc tới chùa, người Việt cũng rất coi trọng lễ cúng tại nhà với lễ cúng Phật là lễ chay tinh khiết; cúng thần linh và cúng gia tiên vào giờ Ngọ thì tùy tâm.

Không chỉ là yếu tố tâm linh, lễ chùa đầu năm đã trở thành một nét đẹp văn hóa đặc thù của người Việt xa gần, dù ở trong hay ngoài nước.