Phóng to

Người đầu tiên được đưa ra khỏi hầm khai thác ngày 12-7-2009, sau 25 ngày bị kẹt - Ảnh: xinhua

Kỳ 1: Kỳ tích Vương Gia Lĩnh

Bỏ rơi

Tân Hoa xã đưa tin ngày 18-6-2009, sau khi xảy ra tai nạn, Lỗ Vạn Lý, chủ mỏ than Tân Kiều, không hề có ý định đến trình báo với chính quyền địa phương về vụ việc. Mãi đến 19 giờ sau, chính quyền thị trấn Trung Doanh mới nhận được một cú điện thoại gấp gáp từ một người dân: “Có mười mấy người bị chôn vùi ở mỏ than Tân Kiều!”. Một giờ sau nữa, khoảng 4g sáng cùng ngày, cơ quan chức năng mới có mặt tại hiện trường cách trung tâm thị trấn 18km. Đến lúc này Lỗ Vạn Lý mới trình báo về tai nạn và xác nhận sự việc xảy ra lúc 16g ngày 17-6.

Lỗ Vạn Lý cho rằng sau khi tai nạn xảy ra “do tâm trạng bối rối” nên ông ta chưa kịp trình báo với chính quyền địa phương, và tự tin là có thể đưa toàn bộ người bị nạn ra khỏi hầm nên đã tự tổ chức cứu hộ. Kết cục, toàn bộ số người xuống cứu hộ đã bị chôn vùi!

Hơn một năm sau (1-8-2010), từ quê nhà huyện Nhữ Dương, ba người trở về từ lòng đất đã kể lại câu chuyện của họ trên Tân Hoa xã, nhiều sự thật đã được hé mở trong tai nạn định mệnh ấy. Họ là Vương Khuyên Kiệt, Triệu Vệ Tinh, Vương Khoáng Vĩ. Giờ đây, Vệ Tinh vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại từng sự việc, anh chậm rãi kể: “Sau bữa cơm sáng ăn vội ba anh em chúng tôi cùng vào ca lúc 7g30. Đúng 8g cả ba xuống đến nơi khai thác than nằm sâu dưới lòng đất gần 700m cùng với vài công nhân khác.

Lúc đang chuẩn bị dụng cụ để đào than bỗng nghe một tiếng “ùynh”cực lớn, mọi người chưa kịp định thần đã thấy một thác nước từ trên trần hầm đổ ập xuống”. Triệu cho biết lúc đó là 8g10 sáng chứ không phải 14g như Lỗ Vạn Lý từng nói.

Lúc đó, Vương Khuyên Kiệt vì có kinh nghiệm trong nghề khai thác than nên đã la to: “Nước tràn vào hầm rồi!”. Lúc ấy dưới hầm thiếu không khí, tiếng bục vỡ của cột nước quá lớn át cả tiếng của Vương khiến mọi người không nghe tiếng anh cảnh báo. Triệu Vệ Tinh nói anh chỉ kịp nhìn thấy mọi thứ bị cuốn phăng theo dòng nước dữ, trong đó có khoảng gần chục người là đồng nghiệp của anh, họ biến mất ngay trong dòng nước đỏ ngầu cùng vô số vật dụng khai thác trong hầm.

Với kinh nghiệm 17 năm trong nghề khai thác than và đã học qua lớp huấn luyện an toàn khi gặp nạn, Vương Khuyên Kiệt đã kéo Triệu Vệ Tinh và Vương Khoáng Vĩ cố chạy men theo đường hầm, tìm nơi đất cao thoát hiểm. Sau nhiều giờ loay hoay dưới lòng đất, cả ba người cố tìm đường ra nhưng đều vô vọng. Họ gặp tai nạn khi chỉ mới làm việc ở mỏ than này được bốn ngày.

Từ khi sự cố xảy ra đến lúc Tân Hoa xã chính thức phát tin là gần 28 giờ.

Lạc quan từ “địa ngục”

Vương Khuyên Kiệt cho biết suốt 17 năm làm nghề thợ mỏ anh chưa bao giờ cảm thấy đường hầm khai thác tối đến thế. Ba người phải mò mẫm lên chỗ cao hơn để không bị nước cuốn đi và nghỉ qua đêm trong cái lạnh thấu xương dưới lòng đất. Đến ngày thứ hai họ trở lại đường hầm khai thác, nhưng do thiếu không khí nên cả ba đều bị khó thở, đói và khát. Lúc này có khoảng 4.000m3 nước tràn vào hầm. Vương Khuyên Kiệt ước tính để rút hết lượng nước và bùn nhão ra khỏi hầm phải mất khoảng 10 ngày, anh động viên hai người họ hàng: “Chúng ta kiên trì 10 ngày nữa sẽ ổn thôi”.

Họ đã chờ đợi bằng sự lạc quan và hi vọng. Để tự cứu mình, ba người nhặt nhạnh những chai nước sạch còn sót lại trong hầm và ăn vỏ cây để sống. Thời gian chờ đợi ngày càng dài ra, đến vỏ cây không còn để ăn, ba người phải tiết kiệm từng chút nước cầm hơi. “Ở dưới đó chúng tôi dựa vào chiếc đồng hồ duy nhất của Vương Khoáng Vĩ để tính thời gian, cứ cách hai ngày tôi phát đi tín hiệu kêu cứu bằng cách gõ vào vách hầm vì tôi tin âm thanh sẽ vang đi khoảng 40m và có người sẽ nghe thấy, nhưng đáp lại chỉ là tiếng nước rơi từ trần hầm xuống” - Vương Khuyên Kiệt nhớ lại.

Thời gian trôi qua trong vô vọng. 10 ngày rồi nửa tháng. Không nghe được tiếng động của sự sống. Họ bắt đầu hoảng loạn! “Chủ hầm đã bỏ rơi chúng ta, ông ấy bỏ trốn rồi, chúng ta sẽ chết!” - Vương Khoáng Vĩ hét lên. Đến ngày 2-7-2009, chiếc đồng hồ cũng dừng hẳn lúc 2g18 nhưng cả ba đều không biết đó là sáng hay chiều.

Họ chỉ ước lượng thời gian sống sót dưới lòng đất đã trôi qua hơn nửa tháng. Triệu Vệ Tinh nhớ lại lúc đó cả ba đều có dấu hiệu kiệt sức. “Chúng tôi muốn khóc nhưng cũng không còn sức để khóc. Điều duy nhất chúng tôi nghĩ đến lúc đó là gia đình và thèm được ăn một chén cơm trắng thật ngon để làm động lực chờ đợi” - Triệu Vệ Tinh bồi hồi nhớ lại.

Tiếng của sự sống

Ngày thứ 24 (11-7), đang lả đi vì đói và mất nước thì Vương Khoáng Vĩ và Vương Khuyên Kiệt, lúc nửa tỉnh nửa mê, chợt nghe tiếng động phía đường hầm đã bị bịt kín hơn 20 ngày. Cả hai cố rướn người áp sát tai vào vách hầm để chắc chắn đó là tiếng của sự sống. “Chúng ta sống rồi” - Vương lấy hết sức bình sinh hét lên. Một ngày sau đó đội cứu hộ đào được đến nơi ba người gặp nạn.

“Tôi chạm được tay một người thợ mỏ, tay anh ấy gầy teo, tôi không dám kéo mạnh, chỉ kịp nói chúng tôi đến cứu các anh đây. Ba người thều thào cho biết họ cùng là người Nhữ Dương, tỉnh Hà Nam và sau đó không còn nói thêm được lời nào!” - lính cứu hộ Lý Hưng Duy cho biết.

Trước đó ngày 19-6, chính quyền huyện Thanh Long đã cử 800 người chia làm bảy nhánh tìm kiếm 16 người mất tích. Theo ước tính chỉ cần hai ngày là có thể cứu được họ. Tuy nhiên công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn do mưa lớn và lượng nước trong hầm quá lớn. Mỏ than Tân Kiều đã vi phạm quy định luật an toàn lao động khi vừa cho nâng cấp dây chuyền sản xuất, vừa đưa công nhân xuống hầm khai thác than. Cơ sở hạ tầng của hầm khai thác không chịu được áp lực đào xới của lực lượng thợ mỏ dẫn đến thẩm thấu nước và tai nạn chết người đã xảy ra.

Hơn một năm sau khi trở về với gia đình, cả ba người không quay lại nghề thợ mỏ. Tuy đã dần hồi phục nhưng tinh thần vẫn chưa trở lại bình thường. Triệu Vệ Tinh, người bị chấn động mạnh nhất, thỉnh thoảng chợt thần người khi nhớ về những ngày tháng kinh hoàng dưới lòng đất âm u.

__________

Mỏ vàng Elandsrand (Nam Phi) bị sập. 3.200 người bị chôn vùi tức khắc trong nhiệt độ gần 40^OC. Làm sao giải cứu họ chỉ trong một ngày?

Kỳ tới: Vàng và máu