Phóng to

Nhạc sĩ Phú Quang - Ảnh: H.Đ.

Chương trình mang tên một bài hát cũ: Dòng sông không trở lại. Cũ vậy nhưng đích thị là Phú Quang. “Sau bao năm tháng lang thang khi Sài Gòn, khi Hà Nội, giờ tôi về”, ông tâm sự. Về có nghĩa là ở lại hẳn, trong một căn nhà mới xây trên mạn hồ Tây để sáng sáng chiều chiều có thể lên sân thượng dõi mắt ra xa nhìn nhà cửa, nước non...

* Nhạc Phú Quang đã được hát ở đâu trong chuyến đi châu Âu vừa rồi?

Chương trình “Dòng sông không trở lại” mang đến cho khán thính giả gần 30 ca khúc đã gắn với tên tuổi Phú Quang như: Dòng sông không trở lại, Em ơi Hà Nội phố, Im lặng đêm Hà Nội, Lãng đãng chiều đông Hà Nội, Hà Nội ngày trở về, Điều giản dị, Biển nỗi nhớ và em... Tham gia biểu diễn có các ca sĩ: Hồng Nhung, Mỹ Tâm, Tùng Dương, Tấn Minh, nhóm Cỏ Lạ... cùng gần 100 nghệ sĩ khác.

- Đoàn chúng tôi gồm sáu người: hai ca sĩ, hai nhạc công, một tôi và một bà xã. Thời gian biểu diễn chủ yếu ở Đức và CH Czech, nơi cộng đồng người Việt khá đông. Sau đó tôi đi một số nước châu Âu để du lịch: Ý, Pháp và Tây Ban Nha theo lời mời của ban tổ chức.

* Trước khi đi châu Âu, ông đã làm bộ đĩa CD mang tên Gửi một tình yêu với giá bán cực đắt, có phải việc phát hành đĩa nằm trong chương trình của chuyến đi?

- Phú Quang làm đĩa để bán cho những người yêu nhạc Phú Quang, tôi đi biểu diễn cũng cho những người yêu nhạc Phú Quang nghe. Lúc đầu tôi chỉ định mang theo một ít đĩa nhưng một số bạn bè ở nước ngoài bảo có nhiều người muốn mua, nên tôi đã mang theo vài trăm đĩa và bán hết.

* Người Việt ở nước ngoài khi gặp Phú Quang họ nói gì?

- Có người bảo “Tôi nghe nhạc Phú Quang xong chỉ muốn quẳng hết công việc để về nhà”. Điều ấy cũng đúng thôi, vì nhạc của tôi đều được viết từ nỗi nhớ Hà Nội của mình.

* Dường như ông không ngần ngại khi nói chuyện mua bán, giá đắt - rẻ của tác phẩm?

- Khi một sản phẩm được rao bán thì đó chính là hàng hóa. Sao lại phải ngại ngần khi nói đến chuyện bán sản phẩm? Tôi cho rằng giá bán cũng là một cách khẳng định chất lượng sản phẩm. Một sản phẩm tốt đương nhiên phải bán với giá cao. Với lại, cả đời tôi chỉ làm được tí nhạc (khoảng 200 bài hát và nhạc không lời), cũng chẳng biết làm gì ngoài làm nhạc, vậy phải coi đó là cách duy nhất để tồn tại thôi.

* Có phải vì chất lượng như ông nói mà giá thành đĩa hoặc vé xem các chương trình đều đắt gấp mười lần các sản phẩm âm nhạc khác?

- Lý do rất dễ hiểu thôi, tôi làm đĩa khi các tổ chức đĩa lậu hoành hành khắp nơi. Tôi tôn trọng khán thính giả của mình nên khi cho ra một sản phẩm âm nhạc đều được đầu tư kỹ lưỡng từ vỏ đĩa tới ruột. Hơn nữa, tôi thấy làm đĩa đắt như thế người ta không thể làm lậu. Vì thế đôi khi giá sản phẩm của tôi cao hơn một số sản phẩm khác cũng là lẽ thường.

* Nhưng có người nói “lão Phú Quang” cứ hoắng lên thế thôi, vì có đại gia bao cho cả chứ âm nhạc đắt thế ai nghe?

- Lâu nay tôi không còn quan tâm đến những lời thị phi. Cũng có người nói với tôi ông làm khéo thật đấy, nhưng nếu chỉ là chữ “khéo” thì tôi chỉ khéo được một lần thôi, sao khéo được đến cả 20 lần? Có người lại nói tôi chỉ chú trọng đến cái vỏ, nhưng nếu chỉ có cái vỏ đẹp mà chẳng có cái bánh ngon thì người ta cũng chỉ ăn một lần, ai ăn mãi? Cũng có người hỏi sao lần nào phát hành đĩa cũng có nhiều bài cũ thế?

Một tác phẩm âm nhạc sao nói là cũ và mới? Cũ nhưng vẫn có người nghe, có nghĩa là những đĩa cũ vẫn chưa đáp ứng được hết. Sản phẩm mới in 5.000 bản từ tháng 11-2009 đến giờ bán được hơn 4.000 rồi, như vậy khán thính giả vẫn thích dù nó có giá tới 400.000 đồng.

* Thế còn những người yêu nhạc Phú Quang nhưng không có đủ tiền?

- Thì tôi đã có những chương trình miễn phí cho sinh viên. Miễn phí hoàn toàn, còn những người nghèo không phải là sinh viên thì họ có thể nghe nhạc Phú Quang trên tivi, ở đó tôi không lấy tiền bản quyền tác giả âm nhạc. Giá như thế là rẻ nhất rồi còn gì.

* Ông không lấy tiền tác quyền âm nhạc cho mình nhưng còn những nhà thơ mà ông đã phổ nhạc, họ muốn lấy thì sao?

- Tôi tự trả cho họ. Bởi đến giờ Trung tâm Bảo hộ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam vẫn chưa trả tiền bản quyền cho các tác giả thơ mà tôi đã tự trả cho họ từ năm 2000. Mỗi lần phát hành đĩa hoặc làm chương trình tôi đều trả tiền đầy đủ. Dù chỉ bốn hoặc tám từ được sử dụng trong bài cũng vẫn trả đều 500.000 đồng kèm một bộ đĩa. Tôi trân trọng những nhà thơ, bởi họ khiến tôi có cảm xúc mà phổ nhạc.

* Ví dụ bài thơ nào chỉ sử dụng tám từ?

- Bài Hà Nội ngày trở về, tôi có sử dụng tám từ của anh Doãn Thanh Tùng đó là “vội vã trở về, vội vã ra đi”, cứ một lần ra CD là một lần tôi trả nhuận bút cho anh ấy. Có lần tôi đến trả nhuận bút cho anh ấy, anh ấy bảo 'Quang đừng làm thế, em trả anh nhiều rồi'...

* Chương trình lần này có đề “hướng tới đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long Hà Nội”, “hướng” ở đây là thế nào?

- Tôi là người Hà Nội, cả thời tuổi trẻ tươi đẹp của tôi đều gắn bó với Hà Nội nên có rất nhiều ký ức về Hà Nội. Năm nay Hà Nội tròn 1.000 tuổi, tự bản thân tôi cũng muốn hướng về Hà Nội theo cách của tôi là dâng tặng món quà nhỏ nhoi của mình.