Nhà trường và những cái bóng thân thế

16/04/2018 09:19 GMT+7

TTO - Phải nhìn sâu thêm một nấc về những vụ phụ huynh học sinh bạo hành giáo viên, rồi giáo viên “bạo hành” học sinh bằng cách này hay cách khác vừa liên tiếp diễn ra, đặt câu hỏi “Những chuyện này đến từ đâu?”.

MH

Những câu hỏi tự bật ra

Chuyện một cô giáo dạy toán suốt hơn ba tháng chỉ ghi lên bảng mà không nói gì là cả một chùm dấu hỏi to tát. Nếu không có cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM với học sinh tiêu biểu năm 2018 thì câu chuyện “tịnh khẩu” này của cô giáo sẽ không bao giờ đến tai sở và nội vụ sẽ cứ tiếp diễn?

Mà đó là một “bí mật” đã diễn ra trong một lớp có hàng chục học sinh, một ngôi trường có cả trăm giáo viên và ban giám hiệu: “Đã hơn một học kỳ, lớp con phải tự học, tự làm bài và không biết nói với ai cả. Giáo viên chủ nhiệm của chúng con cố gắng giải quyết nhưng không thành công. Có thể nói là cô khá quyền lực, mọi người đều sợ, chính con cũng sợ và cả thầy cô cũng vậy”.

Và những câu hỏi kế tiếp bật ra: Vị hiệu trưởng của ngôi trường THPT (ngay chốn đô thị này) đâu rồi? Tại sao nội vụ chỉ được biết giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên đó, tổ bộ môn toán có biết không? Các buổi họp hội đồng giáo viên sao không thấy lên tiếng?... Nhất định sẽ phải đào sâu tìm hiểu lý do sau cuối của bức màn thinh lặng này.

Bất luận thế nào, hậu quả của vụ việc này cần phải nhìn về phía học sinh hơn là phía ngành giáo dục. Và cần để vụ việc tiến tới chỗ tất cả, từ sở tới nhà trường và cô giáo, đều phải tự vấn: Các học sinh lớp ấy thu thập được gì trong bấy nhiêu giờ học môn toán “tịnh khẩu” hay coi như sẽ phải chịu một năm lớp 11 đổ sông đổ biển? Và có ai đã nghĩ tới câu hỏi “học sinh đã cảm nhận, ghi khắc hình ảnh thầy, cô như thế nào qua những chuyện thế này?”.

Những vấn đề thân thế

Không ai muốn đi theo “chủ nghĩa lý lịch” mà truy xét nhân thân của cô giáo trong vụ bắt học sinh uống ly nước vắt giẻ lau bảng, nếu không xảy ra tiếp vụ việc mẹ đẻ cô giáo đi theo gia đình học sinh đến bệnh viện và giằng co phiếu kết quả xét nghiệm của học sinh khiến gia đình học sinh phải đưa con về, không tiếp tục khám nữa...!

Từ đó, không thể không tự hỏi: cô giáo tới trường, vô lớp có nhìn các đồng nghiệp cùng học sinh bằng cặp mắt của con gái phó phòng giáo dục, con dâu của chủ tịch thị trấn hay không?

Hai vụ trên xảy ra không đầy một tháng sau vụ một phụ huynh học sinh vào trường “lớn tiếng” khiến cô giáo phải quỳ... Và còn có thể kể ra rất nhiều hình thức thể hiện thân thế trong nhà trường, dẫu không mang tính chất bạo lực như thế.

Chẳng hạn, chuyện dài mỗi đầu năm học về việc đóng quỹ “sinh hoạt lớp - nhà trường” của các phụ huynh. Ở những trường mà đa số phụ huynh cùng mức thu nhập khá giả, việc thông qua và đóng quỹ rất nhanh, nhưng ở những trường (công) mà thu nhập của các phụ huynh khá khác biệt, mỗi khoản tiền đóng góp đều là một tiền đề cho sự phân hóa trong lớp, trong nhà trường trên cơ sở thân thế, gia cảnh...

Có một hệ lụy quan trọng mà chuyện đóng góp này gây ra: những món tiền đó, với một số học sinh mà gia đình khó khăn, sẽ là những “vết hằn trên lưng” các em... Cái bóng “thân thế” có thể nói đã phủ lên nhà trường bằng nhiều bộ dạng khác nhau.

Thử tham khảo luật giáo dục của Pháp 2005, còn gọi là luật Fillon, theo đó, “ngoài việc truyền đạt kiến thức, quốc gia đặt ra nhiệm vụ đầu tiên của nhà trường là chia sẻ với học sinh những giá trị của nền cộng hòa”.

Lại nhắc lại lần nữa, từ “cộng hòa” mà trong quốc hiệu Việt Nam cũng hàm chứa, là một chế độ mà mọi việc là việc chung (res publica), các giá trị cộng hòa là bình đẳng trước việc chung. Trong định nghĩa đó, nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn phải là nơi tạo ra chất keo gắn kết xã hội.

Bộ trưởng Giáo dục Pháp Vincent Peillon đã tỏ rõ ý này khi phát hành bộ sách giáo dục công dân và đạo đức năm 2013: “Để học sinh sau này có thể tự do lựa chọn, chúng ta phải có khả năng giật lấy học sinh ra khỏi các thứ tiền định (định mệnh) gia đình, nguồn gốc chủng tộc, giai tầng xã hội, đẳng cấp trí thức, sớm để thực hiện một sự lựa chọn”.

Nói cách khác, để cho học sinh ngày hôm nay trở thành những công dân bình đẳng trong tương lai, không thể để các em loay hoay dính chặt với gốc gác gia đình quyền chức hay chân lấm tay bùn, dân tộc này hay dân tộc kia, giàu hay nghèo...

Từ đó, nhà trường mới có thể là cái nôi để cho từng cá nhân gắn bó với xã hội, chống lại xu hướng phân lập cá thể đầy tính cá nhân - một mầm mống tai họa trong giáo dục.

DANH ĐỨC

Tin mới nhất

02:00 PM

Giá chung cư tại TP.HCM tiếp tục đà tăng

Trong khi phân khúc đất nền đang có dấu hiệu chững lại từ tháng 5/2018, thì giá căn hộ tại khu Đông – Nam TP.HCM vẫn tăng đều đặn 10-15% mỗi năm.

02:00 PM

Chương trình phục hồi chức năng sau đột quỵ bằng trị liệu Pneumex

Chương trình được chính thức giới thiệu tại phòng khám ACC - 99 Nguyễn Du, P.Bến Thành, quận 1, TP.HCM.

01:46 PM

Ở nhà thuê dành tiền cho con đi học

TTO - Người cha quanh năm cặm cụi với mảnh vườn cà phê vẫn quyết tâm cho con đi học đến cùng. Dù hiện cả nhà phải đi ở nhà thuê, ông vẫn lạc quan: Chừng nào con học xong sẽ tính tiếp!

01:37 PM

Điểm sàn xét tuyển ĐH Y dược Cần Thơ từ 17-19

TTO - Trường ĐH Y dược Cần Thơ vừa công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển ĐH chính quy năm 2018 cho các ngành đào tạo.

01:25 PM

Xe container lao vào nhà dân, bé gái 6 tuổi tử vong

TTO - Xe container chở hàng đang chạy bất ngờ lao qua đường tông thẳng vào nhà dân. Một bé gái 6 tuổi tử vong, bốn người khác bị thương.

01:21 PM

Sạt lở đất đá, quốc lộ 7 Nghệ An ách tắc

TTO - Mưa lớn do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới làm hàng chục mét khối đất đá sạt lở, quốc lộ 7 qua địa bàn tỉnh Nghệ An ách tắc sáng 16-7.

01:19 PM

Phỏng vấn người máy Sophia

TTO - Quơ Cúp chứng kiến sự trỗi dậy của những nước nhỏ hóa khổng lồ. Theo Sophia, bao giờ bóng đá VN vô địch Quơ Cúp?

01:18 PM

Rò khí gas tại cơ sở sản xuất nước đá, 10 công nhân nhập viện

TTO - Cơ sở sản xuất nước đá trên quốc lộ 13 bị rò rỉ khí gas khiến nhiều công nhân bị khó thở và ngất, phải cấp cứu.

01:06 PM

Điểm sàn ĐH GTVT TP.HCM, ĐH Công nghệ thông tin từ 14-16 điểm

TTO - Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM và Trường ĐH Công nghệ thông tin - ĐH Quốc gia TP.HCM vừa công bố điểm sàn xét tuyển đại học năm 2018.

01:00 PM

Cơ hội mua sản phẩm P&G giảm giá đến 50% trên Shopee

Shopee - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu ở Đông Nam Á và Đài Loan đã chính thức ra mắt chương trình " Ngày hội hàng chính hãng " tại TP.HCM với nhiều ưu đãi giảm giá cho tất cả sản phẩm thuộc nhãn hàng P&G.

12:47 PM

ĐH Kinh tế TP.HCM, ĐH Mở TP.HCM công bố điểm sàn xét tuyển

TTO - Trường ĐH Kinh tế TP.HCM và ĐH Mở TP.HCM vừa công bố điểm sàn xét tuyển đại học năm 2018 với mức điểm từ 15-18.

12:33 PM

Sự cáo chung của nhiệt điện than ở châu Âu

TTO - Bất đắc dĩ lắm người ta mới sử dụng tới điện của các nhà máy nhiệt điện than, dấu hiệu của sự thoái trào và không gì ngăn được đã bắt đầu xuất hiện ở châu Âu.