Ngập ngừng khai giảng năm học mới

H.ĐỒNG

TT - Lễ khai giảng năm học mới năm nay, vì nhiều lý do, được tổ chức rải rác trong nhiều ngày. Không ít trường còn phải dời ngày tổ chức so với kế hoạch ban đầu.

Tiếng trống trường vang lên

Phóng to

Niềm vui của học sinh Trường tiểu học Võ Văn Tần, Q.6, TP.HCM trong ngày khai giảng sáng 3-9 - Ảnh: N.Hùng

Lễ khai giảng của HS tiểu học tại hơn 10 quận huyện ở TP.HCM đã đồng loạt diễn ra sáng 3-9. Trong khi đó, nhiều trường tiểu học ở quận Gò Vấp, Phú Nhuận và một số quận huyện khác phải dời lễ khai giảng sang sáng thứ hai 6-9 mặc dù đã chuẩn bị sẵn sàng và thông báo đến toàn thể HS là khai giảng ngày 3-9.

TP.HCM: cắt bớt chương trình

Hòa trong dòng người hối hả đưa con đến trường trong ngày 3-9, chị An Bình - phụ huynh HS Trường tiểu học Võ Văn Tần, Q.6 - tâm tư: “Gia đình tôi đã hoãn chuyến về thăm quê vì lễ khai giảng rơi vào ngày này. Không được về chơi với ông bà ngoại, con bé buồn lắm”. Trao đổi với chúng tôi, bà Phan Thị Phượng - trưởng Phòng GD-ĐT Q.6 - khẳng định: “Nếu các trường tiểu học nghỉ ngày 3-9, GV sẽ phải dạy bù vào thứ bảy tuần sau. Nhưng bình thường HS tiểu học lại không học ngày thứ bảy, yêu cầu các em đi học bù như vậy là không phù hợp”.

Thanh Hóa: bắt đầu khai giảng năm học mới

Sáng 3-9, Trường THPT chuyên Lam Sơn, Trường mầm non Ximăng Bỉm Sơn, Trường THCS Hà Ngọc, Trường THPT Hoằng Hóa (Thanh Hóa) đã tổ chức lễ khai giảng năm học 2010-2011. Đây là các trường đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa tổ chức khai giảng năm học mới sớm.

Trong khi đó, những trường quyết định dời lễ khai giảng lại mang một tâm trạng khác. Hiệu trưởng một trường tiểu học tại Gò Vấp trăn trở: “Việc dời lễ khai giảng sang thứ hai để tạo điều kiện cho GV và cả phụ huynh nghỉ lễ đúng quy định. Thế nhưng, chúng tôi chịu áp lực là phải tổ chức lễ khai giảng ngày 6-9 thật ngắn gọn để đảm bảo giờ học chính thức cho HS. Có lẽ chỉ làm phần “lễ” thôi, còn phần “hội” (là những hoạt động tập thể, những trò chơi rèn thể lực, trí thông minh...) sẽ phải cắt".

Bên cạnh đó, với những trường tổ chức khai giảng sáng 3-9, không phải tất cả HS của trường đều có được niềm vui. “Sáng 3-9, con tôi dậy thật sớm và kéo ghế ra trước cửa nhà ngồi chờ bạn đi qua để xem bạn đi dự khai giảng. Con bé rơm rớm nước mắt. Nó sụt sùi kể cả lớp chỉ có năm bạn được dự khai giảng thôi. Tôi cũng buồn thay cho con. Thời chúng tôi và kể cả thời ông bà của bé chưa bao giờ gặp phải tình trạng này. Tại sao niềm vui đơn giản nhất của HS mà con tôi cũng không được hưởng?” - một phụ huynh Trường tiểu học CN, Q.5 tâm sự.

“Chúng tôi cũng hiểu điều này lắm nhưng cả trường có gần 2.000 HS trong khi sân chơi chỉ chứa được 350 người. Đành phải chọn luân phiên năm HS/lớp (năm này đi thì năm sau bạn khác đi) dự khai giảng” - hiệu trưởng Trường tiểu học CN phân trần. Chẳng những thế, đến đầu năm học này tại TP.HCM vẫn còn hơn 10 trường tiểu học không thể tổ chức cho tất cả HS dự lễ khai giảng chỉ vì một lý do: sân quá hẹp.

Hà Nội: “né” 5-9

Ngày khai giảng của các trường tại Hà Nội rải đều từ 3 đến 6-9. Ông Nguyễn Hiệp Thống, đại diện Sở GD-ĐT Hà Nội, cho biết: “Ngày 5-9 là ngày truyền thống toàn dân đưa trẻ đến trường, mở đầu năm học mới. Nhưng trên thực tế đây là năm thứ ba thực hiện tựu trường sớm, HS thực chất đã đến trường từ hai tuần trước. Hơn nữa do yếu tố khách quan năm nay ngày 5-9 rơi vào chủ nhật, vì vậy sở chỉ đạo các trường tùy theo tình hình cụ thể có thể tổ chức lễ khai giảng trước và sau ngày truyền thống”.

Theo lãnh đạo Phòng GD-ĐT Đống Đa (Hà Nội), có khoảng 70% các trường trong quận chọn khai giảng vào ngày 6-9, muộn hơn một ngày so với ngày truyền thống. Đại diện ban giám hiệu Trường THCS Ngô Sỹ Liên cho biết: nhà trường được chỉ đạo dời lịch khai trường đến sáng 6-9 để tránh ngày nghỉ và phù hợp với điều kiện tổ chức.

Một số trường khác trên địa bàn Hà Nội tránh ngày chủ nhật bằng cách khai giảng sớm vào ngày 3 và 4-9. Và để kịp chuẩn bị lễ khai trường, HS các trường đã phải tập duyệt suốt những ngày lẽ ra được nghỉ lễ Quốc khánh. Một phụ huynh có con học Trường THCS Thăng Long cho biết: "Để thực hiện tốt kịch bản ngày khai trường 4-9, bọn trẻ phải đến trường tập duyệt nhiều ngày. Ngày nghỉ của cha mẹ cũng không có”.

Trong khi đó ngày 5-9, ngày truyền thống, lại là ngày có ít trường tổ chức khai giảng nhất. Một số phụ huynh dự lễ khai trường ngày 3-9 cho rằng: “Tổ chức khai trường vào các ngày 3 và 4-9 cũng là vào ngày nghỉ, nếu thế thì tập trung tổ chức khai trường vào đúng ngày 5-9 sẽ hay hơn về mặt tâm lý HS”.

Một số HS Trường THPT Phan Đình Phùng sau buổi tổng duyệt vào ngày 3-9, chuẩn bị lễ khai trường vào ngày 4-9 cũng bày tỏ: “Chúng em vẫn muốn khai trường đúng ngày truyền thống. Cảm xúc thiêng liêng ngày khai trường sẽ giúp chúng em có tâm lý tốt hơn để bắt đầu một năm học mới. Chính điều này nên dù thời gian tựu trường sớm hơn hai tuần nhưng chúng em vẫn nghĩ bây giờ mới chính thức bước vào năm học”.

* Tại Đồng Tháp, ông Nguyễn Hoàng Nhi, giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết trong ngày 3-9, năm trường THPT trên địa bàn tỉnh tổ chức khai giảng năm học mới. Trong năm học mới này, tỉ lệ huy động HS đến trường ở ba cấp: tiểu học, THCS, THPT tại Đồng Tháp đều đạt trên 95%.

* Tại Cà Mau, ông Thái Văn Long, giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết nhiều trường THPT trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt khai giảng năm học mới sáng 3-9. Năm học 2010-2011, tỉnh tiếp tục thực hiện hỗ trợ tiền đò cho khoảng 10.000 HS nghèo, HS có hoàn cảnh khó khăn đến trường với mức hỗ trợ từ 150.000-200.000 đồng/tháng.

* Tại Kiên Giang, sáng 3-9, một số trường THPT trên địa bàn tỉnh cũng tổ chức khai giảng năm học mới. Bà Nguyễn Thị Minh Giang, giám đốc Sở GD-ĐT, nói năm học mới này nhiều trường tại các xã vùng sâu vùng xa, vùng hải đảo còn gặp nhiều khó khăn nhưng ngành giáo dục tỉnh sẽ cố gắng huy động các tổ chức xã hội hỗ trợ HS nghèo đủ ăn, đủ mặc và đủ tập sách đến trường.

* Tại Cần Thơ, Trường THCS Đoàn Thị Điểm đã tổ chức khai giảng năm học mới trong ngày 3-9.

Lễ khai trường... chuyên biệt

Một ngày lễ chỉ đủ để những HS khiếm khuyết biết được rằng: năm học mới đến rồi. Chỉ cần chừng đó thôi, ngày khai giảng của các giáo viên (GV) chuyên biệt đã có thể xem là trọn vẹn. Vì nhiều HS của họ còn chưa phân biệt nổi đâu là bút chì, đâu là thước kẻ, nhiều em chưa từng nhìn thấy mặt trời...

Sáng 3-9, Trường chuyên biệt Bình Minh, Q.Tân Phú, TP.HCM đón thêm 24 HS mới. Phải vất vả lắm các GV mới giữ được đội hình HS cầm bóng bay đi lên sân khấu. Một vài em đi lại khó khăn, phải tựa vào xe đẩy, có em khóc ré lên vì lần đầu tiên đứng xếp hàng. Nhưng khi nhạc rộn vang và cô hiệu trưởng Lê Thị Dung gõ ba hồi trống chào năm học mới, tất cả 194 HS bỗng đứng dậy vỗ tay phấn khích. Không khí một năm học mới ùa về trong ánh mắt hân hoan, nụ cười HS. Nước mắt của những phụ huynh có mặt tại lễ khai giảng không kìm được nữa...

Tại Trường chuyên biệt Cần Thạnh, H.Cần Giờ, TP.HCM, cô hiệu phó Nguyễn Thị Hoài Thu nói rằng lễ khai giảng rất đơn giản: nấu cho HS một món gì đó ngon ngon, mời phụ huynh đến chung vui, chuẩn bị quà là sữa và bánh cho các em. Đó là lễ khai giảng truyền thống ở nơi này. Những GV ở đây hầu như không chuẩn bị gì cho mình những ngày đầu năm học mới, chỉ chú tâm vào giáo án, bài vở và lớp học thân thuộc của mình. Đã nhiều năm nay các GV nữ ở đây không còn may áo dài đón năm học mới như GV các nơi khác.

Trường chuyên biệt Cần Thạnh có lẽ là ngôi trường công lập duy nhất ở TP.HCM không thu bất cứ khoản tiền nào từ phụ huynh. HS học ở trường được miễn phí hoàn toàn. Tất cả kinh phí đều do GV tìm cách huy động mạnh thường quân tài trợ. Trong số gần 50 HS của trường, số phụ huynh có thể đóng tiền trường chỉ đếm trên đầu ngón tay. Khó khăn càng chồng chất khi năm học mới này, các khoản tài trợ không tăng mà giá cả lại tăng vọt. Suất ăn 5.000 đồng/bữa/HS vốn đã ít ỏi lắm so với suất ăn của HS những trường khác nay lại càng oằn mình trong bão giá.

Bước vào năm học mới, ngành giáo dục khuyết tật của TP.HCM vẫn đứng trước nhiều khó khăn do cơ chế quy định hoạt động các trường chuyên biệt. Hiện nay, mức kinh phí hoạt động cho các trường chuyên biệt công lập đã được nâng từ 45,9 triệu đồng lên 55,8 triệu đồng/nhân sự/năm, nhưng theo nhiều GV, 20% số đó phải chi cho cơ sở vật chất, số còn lại trả lương, thưởng cho nhân sự toàn trường thì đời sống GV, nhân viên trường chuyên biệt vẫn còn quá chật vật với mức sống hiện nay. GV ở các trường chuyên biệt hầu hết là nữ. Họa hoằn lắm mới có GV hay nhân viên là nam. Rất nhiều GV chuyên biệt dù lớn tuổi vẫn độc thân, đời sống còn chật vật, khó khăn...

Cô Lê Thị Dung băn khoăn trong ngày khai trường: “Thông tư 59 về định mức biên chế trường chuyên biệt công lập quy định tiêu chuẩn là 1,5 GV/lớp (trước đây là hai GV/lớp), không có bảo mẫu, nên hiện nay công việc của các cô càng nặng nề hơn, chưa nói chuyện học mà trước tiên phải lo từ chuyện ăn ngủ đến vệ sinh của các em. Nhiều lớp có HS khuyết tật rất nặng, nên một cô chỉ có thể chăm được 1-2 em là đã quá sức”.

Cô Nguyễn Thị Vân Anh, phó ban thường trực công tác giáo dục khuyết tật Sở GD-ĐT TP.HCM, tâm tư: “Những khó khăn của công tác dạy trẻ khuyết tật trở nên vô nghĩa trước những thiệt thòi mà HS phải gánh chịu, đó là tâm niệm của tất cả những GV chọn ngành giáo dục đặc biệt nên hầu như các cô không than vãn mà chỉ chuyên tâm lo cho HS. Dẫu vậy nhưng hiện nay GV chuyên biệt vẫn còn nhiều thiệt thòi và cần được quan tâm nhiều hơn nữa”.