Phóng to

Theo Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, mức thu phí của các trạm có thể thấp hơn hiện nay. Trong ảnh: trạm thu phí Suối Giữa trên quốc lộ 13, thị xã Thủ Dầu Một, Bình Dương - Ảnh: Thuận Thắng

Đại biểu Trịnh Thị Nga (Phú Yên) đặt câu hỏi về quy hoạch trạm thu phí trên quốc lộ 1A: “Theo quy hoạch có 62 trạm, hiện nay đã xây dựng 21 trạm, nhưng tính hợp lý như thế nào? Bởi vì tôi thấy có những đoạn đường rất gần lại có nhiều trạm thu phí và có những tỉnh chạy dài nhiều kilômet nhưng không có một trạm nào”. Về mức thu phí, bà Nga nói: “Nếu tính 20.000 đồng/lần qua trạm thì đi từ Bắc đến Nam mất tới trên 1,3 triệu đồng, như vậy người vận tải làm sao không phải tìm cách... chở quá tải. Mức phí này cần phải xem xét, nếu chúng ta xây dựng đủ 62 trạm thì đi lại là nỗi khổ đối với những người làm vận tải”.

Ông Lê Quang Bình (chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và an ninh) thẳng thắn hỏi có hay không việc làm trái luật khi “Luật giao thông đường bộ quy định trạm thu phí là phải có quy hoạch do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và toàn bộ luật không có chỗ nào quy định về vấn đề hai loại mức phí. Bây giờ Chính phủ quy định là hai loại mức phí, một loại mức phí bằng hệ số 1, một loại mức phí gấp đôi (áp dụng ở các trạm thu phí theo hình thức BOT). Quy định như vậy có đúng luật, có đảm bảo công bằng không? Ví dụ như một người cùng đi trên một đoạn đường như nhau, chất lượng đường giống nhau thế mà lại đóng phí gấp hai lần”.

Mức thu phí sử dụng đường bộ sẽ thấp hơn

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng khẳng định quy hoạch mạng trạm thu phí trên toàn quốc 62 trạm và trên tuyến quốc lộ 21 trạm đã được Thủ tướng phê duyệt. Bộ GTVT không lập thêm trạm thu phí mới nằm ngoài quy hoạch hoặc chưa được Thủ tướng cho phép. Theo quy hoạch, phải đảm bảo ít nhất khoảng cách 70km giữa các trạm gần nhau nhất, có những nơi khoảng cách dài hơn là do chưa có đầu tư. Trong số các trạm thu phí có trạm do Nhà nước đầu tư, một số trạm do các nhà đầu tư thực hiện (BOT) nhưng cũng phải được Thủ tướng cho phép.

Ông Dũng lý giải đầu tư BOT cho đường rất lớn, với mức thu phí như quy định hệ số 1 thì có những dự án 30-40 năm mới hoàn vốn, nhà đầu tư không làm nổi. Cho nên các trạm thu phí BOT thường có một mức thu phí cao hơn, trạm Nhà nước đầu tư thì hệ số 1 tức là 10.000 đồng/vé/lượt, còn trạm thu phí BOT cao nhất có thể 1,5 và gấp đôi. “Việc này về luật đề nghị cân nhắc thêm, nhưng tôi cho rằng quyết định đề ra những mức phí khác nhau cũng phù hợp với quyền hạn của Chính phủ - ông Dũng khẳng định - Tuy nhiên có bất hợp lý thì chúng tôi sẽ bàn với Bộ Tài chính để có cách xử lý, có thể thu phí thấp hơn nhưng cũng phải đảm bảo thời gian hoàn vốn cho nhà đầu tư”.

Nhiều đại biểu khác đặt vấn đề luật định trạm thu phí phải bảo đảm giao thông thông suốt, nhưng có những trạm tổ chức bán vé một lượt như ở trạm Nam Cầu Giẽ nên thường xảy ra ùn tắc giao thông, do vậy phải xem xét lại cách bán vé và điều hành ở đây. Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng nói: “Nạn vé giả quá nhiều, vé bán xong phải thu ngay, phải hủy ngay, còn nếu bán tiếp để lưu thông thì buổi sáng là buổi chiều có vé giả. Ở đây cũng phải chia sẻ với nhà đầu tư. Tiến tới có chương trình hiện đại hóa trạm thu phí bằng trạm tự động một lần dừng, như vậy sẽ góp phần giải quyết tình trạng nêu trên và bớt vé giả”. Đại biểu Trần Tiến Cảnh (Hà Nam) hỏi: “Ở trạm thu phí có những phương tiện (màn hình theo dõi) mà tôi nghĩ chỉ có công an mới được phép làm?”. Ông Dũng trả lời: “Việc có màn hình ở các trạm thu phí là một dự án được Chính phủ cho phép thí điểm, phối hợp với cảnh sát giao thông để quan sát những hiện tượng vi phạm giao thông từ xa. Quyền xử phạt không phải của trạm thu phí mà phối hợp với cảnh sát giao thông”.

Hỗ trợ TP.HCM giải quyết ùn tắc giao thông

Đại biểu Tất Thành Cang (TP.HCM) nêu nhiều chất vấn liên quan đến tình trạng ùn tắc đường ở TP.HCM, trong đó có việc di dời cảng biển đã có tiến độ cụ thể nhưng vấn đề xây dựng hạ tầng kết nối với các cụm cảng biển đi các khu vực Đông Nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long thì bộ sẽ giải quyết như thế nào bên cạnh nỗ lực của TP? Ví dụ cầu Phú Mỹ tháng 10-2009 xây xong, nhưng vốn để làm đường nối vào cầu Phú Mỹ và nút giao thông Phú Mỹ và đường 25B để giải tỏa lượng xe ở xa lộ Hà Nội, đường 25B cảng Cát Lái chiếm 72% giao thông của cảng biển ở phía nam và kết nối với quốc lộ 1A đi miền Tây thì chưa có.

Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho biết các dự án có liên quan nhằm giải quyết ùn tắc giao thông trong nội thành TP.HCM (như hệ thống đường trên cao gồm đường sắt và đường bộ) là do TP chịu trách nhiệm trực tiếp, Bộ GTVT chỉ chịu trách nhiệm về quản lý nhà nước, qua đó Bộ GTVT ghi nhận nhiều dự án có tiến độ rất chậm và bộ sẽ phối hợp, hỗ trợ TP để thực hiện.

Liên quan đến cầu Phú Mỹ, ông Dũng nói sự kết nối đến tuyến 25B để qua Cát Lái rồi đến xa lộ Hà Nội là vấn đề nan giải, lại là câu chuyện cầu xong nhưng hệ thống kết nối đường chưa ổn định. Tuy nhiên đây cũng là tuyến nội ô và theo phân cấp đầu tư thì TP phải chịu trách nhiệm, theo đó để thực hiện đường 25B cũng mất vài ba năm nữa cho nên phải có giải pháp tình thế để giảm bớt xung đột giao thông khi cầu Phú Mỹ xong... Về phía Bộ GTVT chịu trách nhiệm ở các tuyến kết nối, tuyến hướng tâm với TP và các tuyến vành đai 3, vành đai 4.

Về các chất vấn liên quan đến dự án vành đai 3 ở Hà Nội, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho rằng dự án này chậm nhiều năm qua chủ yếu là do khâu giải phóng mặt bằng, trong đó việc điều chỉnh quy hoạch nút giao thông Thanh Xuân là Bộ GTVT thực hiện theo sự ủy quyền của Chính phủ chứ không phải Bộ GTVT làm không đúng thẩm quyền như đơn kiện của người dân. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) hỏi: “Theo người dân phản ảnh thì lần đầu tiên vào lúc 15g ngày 4-8-2009, quyết định điều chỉnh nút giao thông Thanh Xuân mới được công bố cho cử tri biết trong khi quyết định này ký từ ngày 11-2-2009. Trong lúc người dân kiện sôi sùng sục như vậy, tại sao ký tháng 2 mà đến tháng 8 mới công bố?”.

Ông Hồ Nghĩa Dũng giải thích: “Công bố quy hoạch chung là trách nhiệm của UBND TP Hà Nội, còn quy hoạch về mặt cắt xây dựng thuộc trách nhiệm của Bộ GTVT. Chúng tôi đã làm đầy đủ việc thực hiện mà dân yêu cầu để được biết mặt cắt quy hoạch này”. Khi đại biểu Thuyết đề nghị bộ trưởng công bố cho biết tổng dự toán, tổng mức đầu tư so với trước khi điều chỉnh là bao nhiêu thì ông Dũng nói: “Tôi chưa nắm con số chính xác ở đây”.

______________