Phóng to

Thủ tướng Trung Quốc (từ trái qua), Tổng thống Hàn Quốc và Thủ tướng Nhật Bản bên các em học sinh khi đi thăm một trường tiểu học trên đảo Jeju, Hàn Quốc vào ngày 30-5 - Ảnh: AP

Tuy nhiên, ông Ôn Gia Bảo chỉ chia buồn với gia đình 46 thủy thủ thiệt mạng, kêu gọi hai miền kiềm chế và cảnh báo những hậu quả nghiêm trọng của một cuộc chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên. Đồng thời ông cho biết Bắc Kinh sẽ nghiên cứu bản báo cáo điều tra của nhóm chuyên gia Hàn Quốc và nước ngoài. “Tuyên bố của ông Ôn Gia Bảo cho thấy Trung Quốc vẫn đang nghi ngờ độ xác thực của cuộc điều tra” - AFP dẫn lời chuyên gia Paik Haksoon thuộc Viện Sejong, một tổ chức nghiên cứu Hàn Quốc.

Các nhà phân tích Trung Quốc cũng có chung quan điểm. “Phía Bắc Kinh chưa hoàn toàn tin vào lập luận của Seoul - báo USA Today dẫn lời chuyên gia quan hệ quốc tế Diêm Học Thông thuộc ĐH Thanh Hoa ở Bắc Kinh - Cuộc điều tra không hoàn toàn thuyết phục bởi Seoul không cho phép phía CHDCND Triều Tiên xem các bằng chứng”.

Thực tế là Nga và ngay cả nhiều người Hàn Quốc cũng không tin vào kết quả điều tra của Seoul. Itar-Tass cho biết ngày 31-5, Matxcơva đã cử một nhóm chuyên gia hải quân đến Seoul điều tra tàn tích của tàu Cheonan. Một khảo sát của báo Hankook Ilbo cuối tuần trước cho thấy 24% người được hỏi tỏ ra nghi ngờ đối với cáo buộc cho rằng tàu ngầm CHDCND Triều Tiên đánh đắm tàu Cheonan.

Trên mạng Internet, các cuộc tranh cãi cũng nổ ra gay gắt, trong khi các nhóm cánh tả ở Hàn Quốc cáo buộc chính quyền Tổng thống Lee Myung Bak muốn lợi dụng vụ tàu Cheonan để giành phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương ngày 2-6.

Có những nguyên nhân khác quan trọng hơn đằng sau phản ứng thận trọng của ông Ôn Gia Bảo. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất và là nguồn cung cấp thực phẩm, nhiên liệu chính của CHDCND Triều Tiên. Đổi lại, CHDCND Triều Tiên đóng vai trò vùng đệm hữu ích giữa biên giới Trung Quốc với hàng nghìn lính Mỹ đóng ở Hàn Quốc trong vòng nửa thế kỷ qua. Vụ tàu Cheonan cũng là cơ hội tuyệt vời để Mỹ duy trì sự hiện diện quân sự trong khu vực. “Người Mỹ rất muốn bảo vệ vị thế quân sự trong khu vực đối chọi lại với uy thế đang lên của Trung Quốc” - chuyên gia Paik Haksoon nhận định.

Khi những nghi ngờ về vụ tàu Cheonan còn đang dấy lên thì việc Trung Quốc ủng hộ trừng phạt CHDCND Triều Tiên sẽ dẫn đến những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng. Khi đó, mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng sẽ đổ vỡ. Vùng đệm an toàn bị phá hủy, cả khu vực rơi vào bất ổn.

Dù Tổng thống Lee Myung Bak tuyên bố sẽ buộc Bình Nhưỡng phải chịu trách nhiệm vụ nổ tàu Cheonan, nhưng có lẽ chính Hàn Quốc cũng không muốn căng thẳng leo thang tới mức chiến tranh. Mỹ chắc không hề muốn bị lôi kéo vào một cuộc xung đột mới khi đang quá bận rộn tại Afghanistan và Iraq.

Kể cả nếu có chiến thắng, Seoul sẽ phải đối mặt với làn sóng khổng lồ 23 triệu dân từ miền Bắc - một gánh nặng cực lớn đối với nền kinh tế. Và một cuộc xung đột dù ngắn ngủi chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đầu tư nước ngoài, một động lực quan trọng của nền kinh tế Hàn Quốc. Giải pháp, như tuyên bố của ông Ôn Gia Bảo, chỉ có thể là từ từ giảm căng thẳng và tránh xung đột nhằm đảm bảo an ninh và ổn định tại khu vực Đông Á.