Phóng to

Người dân đến làm thủ tục thuế tại Chi cục Thuế quận 3, TP.HCM - Ảnh: Thanh Đạm

Tuổi Trẻ ghi nhận một số trường hợp điển hình của người trong cuộc để thấy hết nhiêu khê của việc lấy lại tiền của mình.

Ba tháng đi làm thủ tục

Ông N.D., giảng viên môn tiếng Anh Trung tâm ngoại ngữ Đại học Sư phạm, “khởi động” bộ hồ sơ hoàn thuế vào ngày 7-5 sau khi đã tham khảo thông tin từ nhiều đồng nghiệp. Đinh ninh đã khai đúng, ông mang hồ sơ đến Chi cục Thuế quận Gò Vấp, TP.HCM (nơi ông sinh sống). Tại đây một nữ cán bộ thuế sau khi xem xong hồ sơ đã yêu cầu ông mua một bộ hồ sơ khác và khai lại. Hoàn tất bộ hồ sơ mới nộp cho cơ quan thuế nhưng hai tháng sau ông vẫn không nhận được bất kỳ phản hồi nào.

Quay lại Chi cục Thuế Gò Vấp để hỏi thông tin, tại đây một cán bộ thuế khác xem lại hồ sơ và phát hiện ông không thuộc đối tượng quyết toán thuế tại quận. Vị này dẫn ra công văn số 1700 ngày 21-5 của Tổng cục Thuế, theo đó vì có hợp đồng giảng dạy với một trung tâm ngoại ngữ thời hạn một năm nên ông phải lên Cục Thuế TP.HCM để làm thủ tục.

Khi ông thắc mắc vì sao hồ sơ đã nộp đầu tháng 5 - tức trước thời điểm Tổng cục Thuế ban hành công văn hướng dẫn thì cán bộ thuế nói ông thông cảm vì “chính cơ quan thuế cũng rất nhức đầu”.

Cầm bộ hồ sơ kèm thông báo hoàn thuế lên Cục Thuế TP.HCM vào ngày 15-7, ông D. hi vọng sớm nhận được tiền nhưng vài ngày sau quay lại, cán bộ thuế lại bắt lỗi tờ khai thuế không còn hợp lệ vì không có mã vạch. Hôm sau ông đến Cục Thuế để nộp tờ khai thuế có mã vạch nhưng cán bộ thuế cứ lật đi lật lại hồ sơ dù ông đã trình bày rằng hồ sơ đã được duyệt.

Cầm biên nhận đã nộp hồ sơ với lời hẹn sau 15 ngày làm việc sẽ được trả kết quả, ông tưởng đã chắc ăn nhưng ngày 30-7 nhân viên thuế gọi điện thông báo... ông không thuộc diện khai thuế tại Cục Thuế. Quá bức xúc, ông đã dẫn ra công văn 1700 kèm thông báo của Chi cục Thuế quận Gò Vấp. Vị cán bộ thuế này hứa sẽ “trình sếp” nhưng đến đầu tháng 8-2010 vẫn chưa được giải quyết.

“Nộp ở đâu thì về đó hoàn!”

Khổ nhất là những người thuộc diện hoàn thuế nhưng có hộ khẩu tại các tỉnh vì theo hướng dẫn phải quyết toán thuế tại nơi cư trú. Do khái niệm “cư trú” quá chung chung nên mỗi cơ quan thuế hiểu mỗi kiểu, còn người nộp thuế chạy ngược chạy xuôi vẫn không biết nộp hồ sơ hoàn thuế tại đâu.

Anh Huỳnh Minh Long, nhân viên tư vấn tài chính một doanh nghiệp có trụ sở tại quận 10, TP.HCM, cho biết sáu tháng anh chạy như con thoi giữa TP.HCM và Bình Thuận nhưng cơ quan thuế hai địa phương cứ đá qua đá lại, không đơn vị nào chịu giải quyết hồ sơ.

Theo anh Long, do làm theo thời vụ nên mỗi lần nhận thu nhập đều bị trừ 10%, quyết toán năm 2009 số tiền thuế được hoàn là 2,5 triệu đồng. Do chỉ tạm trú tại TP.HCM nên anh được cơ quan thuế hướng dẫn trở về quê tại huyện Đức Linh, Bình Thuận làm thủ tục. Tuy nhiên nhìn chứng từ khấu trừ thuế tại TP.HCM của anh, vị cán bộ thuế phán “nộp ở kho bạc nào thì về đó hoàn”. Đem hồ sơ trở lại Chi cục Thuế quận 10 nhưng nơi này không nhận và lại tiếp tục yêu cầu trở anh phải trở về quê.

Lần về quê thứ hai anh được Chi cục Thuế huyện Đức Linh tiếp nhận hồ sơ nhưng sau đó chuyển lên Cục Thuế tỉnh Bình Thuận hẹn sẽ trả lời sau nhưng hơn một tháng qua vẫn chưa thấy hồi âm.

Sẵn sàng trao đổi với cán bộ thuế

Dù theo quy định các trường hợp không ký hợp đồng lao động hoặc có thu nhập từ nhiều nơi phải tự làm hồ sơ quyết toán thuế, nhưng thực tế nhiều công ty vẫn phải làm giúp hồ sơ vì hầu hết người lao động không nắm hết hàng loạt văn bản luật cũng như những “lệ” mà từng cơ quan thuế địa phương đặt ra.

Bà N.M.H., kế toán trưởng một doanh nghiệp có thuê nhiều lao động tự do, dẫn chứng theo thông tư hướng dẫn hồ sơ quyết toán thuế chỉ cần khấu trừ thuế, tờ khai quyết toán nhưng thực tế cơ quan thuế nào cũng đòi phải có sổ hộ khẩu, KT3 sao y hoặc xác nhận tạm trú của công an, cam kết thu nhập một nơi có xác nhận của đơn vị chi trả thu nhập...

Tưởng đơn giản nhưng thực tế người lao động phải... đi ba vòng: lên UBND phường xin sao y chứng minh nhân dân, ra công an phường xin xác nhận và trở lại công ty để xin xác nhận thu nhập duy nhất một nơi.

Ông T.Q.N., giám đốc Công ty tư vấn thuế TQN, cho biết lúc nào cũng mang theo chiếc cặp xách nặng gần 2kg chứa tất cả nghị định, thông tư, văn bản hướng dẫn liên quan đến thuế thu nhập cá nhân. Tất cả những điểm cần lưu ý trong văn bản đều được đánh dấu bằng bút dạ quang để khi cần có thể lôi ra trao đổi ngay với cán bộ thuế.