Phóng to

Nhiều năm qua, ngập nước và kẹt xe trở thành nỗi ám ảnh người dân TP.HCM mà đến nay vẫn chưa giải quyết được - Ảnh: Q.khải

“Càng tự hào về quá khứ anh hùng, Đảng bộ TP.HCM càng cần nhận diện các thách thức để vượt lên một cách thông minh trong thời đại mới” - giáo sư TRẦN ĐÌNH BÚT, Hội Khoa học kinh tế và quản lý TP.HCM, đã nhấn mạnh như vậy khi trao đổi với Tuổi Trẻ về góp ý cho dự thảo báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP lần IX (2010-2015).

Phóng to

GS Trần Đình Bút - Ảnh: Q.THANH

Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ IX (nhiệm kỳ 2010 - 2015)Công bố dự thảo báo cáo chính trị đại hội đảng bộ TP.HCM lần IX

- Cảm nhận đầu tiên về dự thảo là nội dung phong phú, phản ảnh được thực tiễn khó khăn của TP, nêu rõ những vấn đề bức xúc từ nhiều năm qua. Đồng thời cũng tính toán kỹ các chỉ tiêu kinh tế, nêu rõ các tiêu chí, nhiệm vụ xây dựng kinh tế và chăm lo an sinh xã hội thời gian tới.

Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là không còn những điều cần đóng góp cho dự thảo. Ở phần đầu của dự thảo nói về thành tích còn khá dài, có phần nặng về hành văn. Còn nhiều từ ngữ đánh giá định tính, không thể đong đo chính xác, khó tranh luận, nếu tranh luận thì ai cũng đúng cả.

"Tôi đặt niềm tin và mong Đại hội Đảng TP.HCM tận dụng thời cơ, tạo một chuyển biến mới, góp phần nhiều hơn nữa cho đất nước trong sứ mệnh bảo vệ chủ quyền và xây dựng, bắt kịp xu thế thời đại mới một cách trí tuệ và thông minh, qua việc phát huy mạnh hơn nữa những hình thức phản biện xã hội ngay trong quá trình chuẩn bị đại hội và ngay cả trong quá trình diễn ra đại hội"

Nhìn chung, dự thảo chưa toát lên được những thách thức lớn và thời cơ quan trọng đang tác động đến nhịp độ và hiệu quả quản lý của TP. Cũng chưa phản ảnh được đòi hỏi của một TP lớn trong thời đại kinh tế tri thức đang tạo những đột biến về công nghệ và quản lý; thời đại của hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, kéo theo là cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt để phát triển.

* Vậy theo GS, đâu là những thách thức của TP?

- TP nói riêng và cả nước nói chung đang đứng trước những thách thức cực kỳ to lớn cần vượt qua một cách thông minh, đan xen với những thời cơ vô cùng thuận lợi cần khéo léo khai thác, không được bỏ lỡ.

Có nhiều vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình xây dựng và phát triển, tuy có chuyển nhưng chưa được giải quyết hiệu quả, hướng tới sự triệt để: tham ô, tham nhũng, quan liêu, nhũng nhiễu vẫn còn; người dân vẫn kêu ca về thủ tục hành chính. Đây là thách thức lớn nhất.

Kế đến là nguy cơ tụt hậu ngày càng xa hơn. Thực chất nền kinh tế vẫn mang tính gia công, công nghệ chậm tiến, thâm dụng lao động giá rẻ... Ô nhiễm môi trường luôn đe dọa đến chất lượng cuộc sống, cải thiện dân sinh và phát triển bền vững. Tuy thu nhập bình quân đầu người có tăng nhưng chất lượng cuộc sống lại giảm sút. Đạo đức xã hội suy giảm, thiếu an toàn xã hội...

Một vấn đề nữa tôi muốn nói đến nhưng có lẽ là quan trọng hơn hết, đó là yếu tố con người nhiều năm qua và cả hiện tại chưa được quan tâm đúng mức.

* Thưa GS, nhằm giải quyết nhiều vấn đề dân sinh nóng bỏng, TP.HCM đề ra sáu chương trình đột phá...

- Thật ra, sáu chương trình đó là những việc mà nhiều năm qua TP đã làm và luôn làm với ý thức quyết liệt nhất, cũng đã đầu tư rất lớn. Vấn đề là chúng ta cần đánh giá hiệu quả mang lại thật sự của sự quyết liệt ấy, kể cả quyết liệt bơm ngân sách tính bằng nghìn tỉ đồng. Tiếc là cứ đột mãi mà chưa (bứt) phá được gì nhiều như mong muốn. Đương nhiên, những gì đã làm, mà làm chưa tốt, chưa đạt yêu cầu, chưa mang lại hiệu quả cao thì phải tiếp tục làm và phải làm tốt hơn nữa.

Nói cho cùng, sáu chương trình ấy, nếu gọi đúng tên là những việc bức bách mà trước nhu cầu phát triển rất lớn và biến chuyển rất nhanh của TP đòi hỏi chính quyền, các cơ quan quản lý phải vào cuộc.

Những việc trên nên để HĐND TP bàn cụ thể, còn về mặt Đảng chỉ nên đề ra những tư duy chiến lược chỉ đạo giải quyết những bức bách đó. Ví dụ, làm sao để Nhà nước và nhân dân cùng làm; tăng cường hiệu quả đầu tư với chi phí ít nhất; giám sát của nhân dân về tiến độ, chất lượng...

* Theo GS, TP.HCM cần tập trung vào những vấn đề gì để thật sự đột phá?

- Chương trình đột phá đầu tiên, theo tôi, nên bắt đầu từ học gì và làm gì theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Người đã khẳng định xây dựng Đảng là khâu then chốt. Tôi rất đồng tình trong dự thảo báo cáo chính trị về học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhưng cần đưa vấn đề lên ưu tiên đột phá số một trong các chương trình công tác.

Kế đến là cần lắm một nếp nghĩ mới và phong cách làm việc mới. Phải chăng đầu tư vào con người đang bị coi nhẹ, ít suy nghĩ về tương lai của đất nước mà chỉ quá bận tâm thành tích và những lợi ích trước mắt. Cần có đột phá trong đổi mới tư duy và nếp quản lý mới.

Và như tôi đã nói, TP.HCM gần như không có tài nguyên tự nhiên mà chỉ có con người là thứ tài nguyên gần như duy nhất. Do vậy phải coi trọng hơn nữa yếu tố con người, cần xem đây là vấn đề cần đột phá, trong đó đầu tư cho giáo dục và y tế phải được coi trọng hơn. Mọi chính sách khác đều trở thành thứ yếu so với chính sách về yếu tố con người. Một khi con người được chăm sóc đầy đủ về thể chất và được học hành, đủ kiến thức và tự do trau dồi kiến thức của thời đại, thì con người trở thành không chỉ là yếu tố năng động, mà còn là yếu tố sáng tạo và sức sáng tạo sẽ vô cùng tận.

6 chương trình đột phá Tại dự thảo báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM, Đảng bộ TP đề ra sáu chương trình đột phá gồm: chương trình giảm ùn tắc giao thông, chương trình giảm ngập nước, chương trình giảm ô nhiễm môi trường, chương trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chương trình cải cách hành chính và chương trình hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế TP.