Ngoài ông Uẩn, nhiều người không chịu đựng nổi nạn đục khoét tài sản của dân nên đã đứng lên vạch mặt những kẻ tham ô ở chính quyền cơ sở, doanh nghiệp con. Mỗi người chống tham nhũng ở cơ sở như ông Uẩn giành lại cho nhân dân từ vài chục triệu đến vài ba chục tỉ đồng.

Trong khi theo một tính toán, “số tiền thất thoát do tham nhũng khoảng 2% GDP” (1). GDP (ước tính) năm ngoái là hơn 1.645.000 tỉ đồng, 2% của nó là hơn 32.900 tỉ đồng. Như vậy so với lượng tiền mà bọn tham nhũng vơ vét được, số tiền những người như ông Uẩn giành lại chỉ là bạc cắc.

Ông Uẩn đã bị ông cựu trưởng thôn xà xẻo tiền dân đánh gãy răng, chảy máu, bỏ chạy khỏi làng trong đêm khuya. Nhà báo Phan Thị Thanh Hương ở báo Người Cao Tuổi đấu tranh chống lãnh đạo tham ô nên có lúc mất việc làm, bán nửa căn nhà lấy 100 triệu đồng sống qua ngày. Ông Nguyễn Minh Thảo, nguyên trưởng phòng tổng hợp Công ty Bảo Minh Cà Mau, tố cáo lãnh đạo cùng nhiều đồng sự chia nhau tiền tỉ bảo hiểm. Công an vào cuộc nhưng ông Thảo cũng mất việc, về quê nuôi tôm.

Phần lớn những người chống tham nhũng ở cơ sở đều lãnh đòn hiểm của những người bị tố cáo. Bản tin TTXVN cho hay tại hội nghị biểu dương các cá nhân có thành tích phòng chống tham nhũng ngày 7-9, ông Vũ Tiến Chiến, chánh văn phòng Ban Chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng, đã nói đặc thù của đối tượng tham nhũng là những người có chức vụ, quyền hạn. Do vậy, hình thức trả thù cũng rất tinh vi, không chỉ trong trước mắt mà còn lâu dài; không chỉ bằng bạo lực mà còn thông qua nhiều hình thức tinh vi khác. Người tố cáo không chỉ bị đe dọa về thân thể mà còn có sự phân biệt đối xử.

Dù biết rằng sẽ bị trả thù nhưng không vì thế mà số người chống tham nhũng ở cơ sở giảm đi. Và bạn đọc cũng mong ước có thêm hàng chục ngàn người chống tham nhũng như ông Uẩn cho cuộc đời sạch hơn. Tuy nhiên, muốn thỏa mong ước đó đòi hỏi có thời gian và khi đã có đủ số người như ông Uẩn, số tiền giành lại vẫn là bạc cắc vì chống tham nhũng có điểm giống chống ma túy. Cho dù có bắt hàng chục ngàn người bán lẻ và vận chuyển mà chưa thộp cổ tay trùm, ma túy vẫn cứ len vào từng ngóc ngách phố phường, làng xã. Nếu chỉ chống tham nhũng ở cấp cơ sở thì khó hi vọng tiệt trừ quốc nạn này. Kinh nghiệm của một nước gần VN đã chỉ ra “mọi việc có thể làm thành công từ dưới lên, riêng việc chống tham nhũng phải chống từ trên xuống vì tham nhũng là cả một dây, một êkip, bọn tham nhũng không sợ ta nghiêm khắc nhưng chúng sợ ta thanh liêm” (2).

Chính quyền tạo điều kiện và bảo vệ những người “lượm lại bạc cắc” như ông Uẩn sẽ làm người dân tin cuộc sống có công lý, nhưng họ chưa đủ lực chặt đứt đầu bạch tuộc tham nhũng. Vì vậy bên cạnh đó, chính quyền triệt để chống tham nhũng từ trên xuống mới diệt được những con cá mập tham nhũng và quan trọng hơn là giữ an toàn cho chế độ.

_____________

(1) PGS.TSKH Phan Xuân Sơn - ThS Phạm Thế Lực đồng chủ biên: Nhận diện tham nhũng và các giải pháp phòng chống tham nhũng ở VN hiện nay, NXB Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, 2008, trang 132.

(2) Sách đã dẫn, trang 212.