Phóng to

Khách hàng trả tiền bằng thẻ tại quán Gánh (28 Lê Thị Riêng, Q.1) được giảm 10% trên hóa đơn - Ảnh: T.THẮNG

Các NH đang “hành động” để thay đổi tâm lý sợ mất phí khi thanh toán bằng thẻ. Tuy nhiên để đẩy mạnh thanh toán thẻ, theo các NH, còn nhiều việc phải làm.

Bánh xèo, cơm tấm giảm giá 10%

"Thanh toán bằng thẻ tăng lên sẽ hạn chế lưu thông tiền mặt, đồng thời giảm tải chi phí đầu tư cho hệ thống ATM, giảm đội ngũ kiểm đếm, tiếp tiền. Các ngân hàng cũng không còn phải đau đầu với khiếu nại, sự cố..."

Nhận phiếu tính tiền của một quán bánh xèo tại quận 1, TP.HCM, ông V.D. bất ngờ khi nhân viên hỏi có mang theo thẻ NH hay không. Nếu trả bằng thẻ sẽ được giảm giá 10%. Ông D. tiếc hùi hụi vì với hóa đơn 2 triệu đồng, nếu mang theo thẻ sẽ tiết kiệm đến 200.000 đồng. Ông T.T.Q. (quận 5, TP.HCM) cũng bất ngờ khi nhân viên thu ngân một tiệm cơm tấm tại quận 1 thông báo nếu thanh toán bằng thẻ Visa thì được giảm giá 10%.

Nhiều NH đang kết hợp với hàng loạt trung tâm điện máy, siêu thị, nhà hàng, quán ăn, mỹ phẩm spa... để giảm giá cho khách hàng thanh toán bằng thẻ. Đại diện NH Sacombank cho biết NH liên kết với hơn 200 điểm chấp nhận thẻ đặt tại nhiều nhà hàng, quán ăn, quán cà phê, trung tâm thể dục, mua sắm lớn, tập trung chủ yếu tại Hà Nội, TP.HCM.

Theo đó, khách hàng trả bằng bất kỳ loại thẻ nào do Sacombank phát hành sẽ được giảm giá 5-30%. Mức giảm giá lớn nhất rơi vào các cửa hàng thời trang, mỹ phẩm, chăm sóc sắc đẹp. Cá biệt có cửa hàng trang sức đồng ý giảm đến 50% trị giá hóa đơn.

Từ tháng 8 chương trình tiếp tục được nhân rộng tại nhiều điểm chấp nhận thẻ. Theo số liệu thống kê của NH, sau một thời gian ngắn triển khai doanh số thanh toán bằng thẻ đã tăng 30% so với cuối năm 2009.

Ông Trịnh Thượng Thức, trưởng phòng dịch vụ thẻ NH Ngoại thương (Vietcombank) chi nhánh TP.HCM, cho biết sau đợt khuyến mãi đầu năm, từ đầu tháng 9 NH sẽ áp dụng tính điểm thưởng cho chủ thẻ American Express dựa trên doanh số thanh toán tại khoảng 200 đại lý chấp nhận thẻ vệ tinh. Dựa trên điểm thưởng tích lũy được NH sẽ quy ra tiền hoặc quà để tặng chủ thẻ. Thời gian đầu giá trị khuyến mãi sẽ tương đương 0,1% doanh số thanh toán nhưng về sau sẽ nâng dần lên.

Không chỉ giới hạn trong các đại lý chấp nhận thẻ, nhiều NH còn phối hợp với các hãng máy bay, điện thoại, game... cho khách hàng mua thẻ cào, vé máy bay qua mạng để nâng dần doanh số thanh toán qua thẻ.

Không thấy thông báo

Dù các NH đang triển khai nhiều chương trình ưu đãi nhưng thực tế rất ít chủ thẻ tiếp cận được với các thông tin này. Ông V.D. cho biết dù đây là đợt khuyến mãi lớn nhất từ trước đến nay nhưng chủ thẻ của NH không nhận được bất kỳ thông báo nào từ NH qua email hay tin nhắn. Do vậy đến khi nghe nhân viên quán ăn thông báo ông mới té ngửa.

Nhiều trường hợp khác cũng chỉ vô tình biết được thông tin thông qua nhân viên tại các điểm chấp nhận thẻ. Họ cũng không nhận được danh sách các cửa hàng liên kết giảm giá, nên dù có thẻ trong tay họ cũng không biết nơi nào giảm giá để tìm đến mua hàng. Trong khi đó cũng rất khó tra cứu thông tin trên trang web của NH.

Nhiều NH thừa nhận khi triển khai các chương trình khuyến mãi đều có thực hiện quảng bá nhưng chưa nhiều do kinh phí hạn hẹp. Đại diện Sacombank cho biết có in hơn 100.000 cuốn cẩm nang hướng dẫn để tặng chủ thẻ, gửi email, quảng cáo trên trang web cũng như đăng ký những dấu hiệu nhận biết trên quầy thu ngân. Tuy nhiên do chưa làm rầm rộ nên nhiều chủ thẻ không nhận được thông tin.

Sao chỉ khuyến mãi thẻ quốc tế?

Nên vì cái lợi lâu dài Nhiều NH cho biết lý do NH chưa phát triển mạnh thanh toán thẻ nội địa là do hệ thống máy POS ban đầu chỉ chấp nhận thanh toán bằng thẻ quốc tế. Muốn mở rộng thanh toán bằng thẻ nội địa phải nâng cấp hệ thống. Tuy nhiên theo một chuyên gia về thẻ, đến nay 80% máy POS đã có thể chấp nhận thanh toán song song thẻ nội địa lẫn quốc tế. Do vậy việc NH chưa đẩy mạnh thanh toán thẻ nội địa nằm ở “cái lợi trước mắt và cái lợi lâu dài”.

Theo nhiều chủ thẻ, còn một lý do khiến rất ít chủ thẻ tiếp cận được ưu đãi khi thanh toán thẻ vì phần lớn NH chỉ dành cho chủ thẻ tín dụng quốc tế như Visa, Master, trong khi phần đông người dùng thẻ lại chủ yếu sử dụng thẻ ghi nợ nội địa (ATM). Theo số liệu của Hội Thẻ, số thẻ quốc tế đã phát hành tại VN chỉ chiếm khoảng 10% so với thẻ nội địa.

Vậy vì sao NH lại nhắm vào thiểu số? Theo giám đốc một trung tâm thẻ, lý do lớn nhất là bởi được “bao cấp” kinh phí từ các tổ chức phát hành thẻ quốc tế. Thời gian gần đây các tổ chức thẻ quốc tế triển khai rất nhiều chương trình khuyến mãi để đẩy mạnh doanh số.

Do vậy các NH trong nước có phát hành thẻ quốc tế cũng được hưởng lợi từ khoản phí mà các tổ chức thẻ quốc tế chia lại, doanh số thanh toán nhờ đó tăng lên. Trong khi nếu khuyến mãi với thẻ nội địa các NH trong nước phải tự lo chi phí.

Theo ông Lê Trí Thông, phó tổng giám đốc NH Đông Á, có rất nhiều lợi ích khi đẩy mạnh việc thanh toán bằng thẻ nội địa. Theo đó, thay vì phải trả phí 3-3,5% giá trị hóa đơn cho các tổ chức thẻ quốc tế thì các điểm chấp nhận thẻ chỉ phải trả 1%, thậm chí thấp hơn cho các NH trong nước. Về phần mình các NH trong nước cũng được hưởng trọn mức phí này để đầu tư, phát triển hệ thống mà không cần phải chia sẻ cho bên thứ ba, trong khi đa số người sử dụng thẻ đều có thể tiếp cận dịch vụ này.

Đặc biệt, theo giám đốc một trung tâm thẻ, việc đẩy mạnh thanh toán bằng thẻ nội địa sẽ giải quyết được phi lý: NH đầu tư hệ thống thanh toán lớn (theo số liệu Hội Thẻ đến cuối năm 2009 có khoảng 36.000 máy POS, tương đương 250 tỉ đồng) nhưng phí lại... chảy vào túi các tổ chức thẻ quốc tế, thiệt hại ngoại tệ mà phần phí các NH trong nước được hưởng không đáng kể.