Lý giải cho tình trạng này, nhiều người đưa ra những nguyên nhân khác nhau song tựu trung và trên hết là thiếu một chuẩn mực chung trong quản lý đô thị, cụ thể hơn là thiếu thiết kế đô thị.

Thế nhưng trong điều kiện hoàn toàn không hề thiếu hệ thống chuẩn mực đó, “căn bệnh” trên vẫn xảy ra tại Phú Mỹ Hưng, một khu đô thị được đánh giá là kiểu mẫu của không riêng TP.HCM! 794 là số trường hợp xây dựng sai phép theo nhiều hình thức khác nhau tại khu đô thị kiểu mẫu này, từ xây sai mặt đứng đến vi phạm chiều cao tầng, vượt tầng, sai bancông, lấn khoảng lùi tầng trệt... Và thời điểm vi phạm cũng khác nhau: nhiều trường hợp sai phạm xảy ra trước thời điểm quy hoạch 1/500 được duyệt và thời điểm bắt buộc áp dụng mẫu nhà mẫu, không ít trường hợp sai phạm sau thời điểm nói trên.

Việc xử lý tình trạng xây dựng sai phép này đang nhận được những ý kiến khác nhau trên cơ sở quan điểm khác nhau. Không khó hiểu khi chủ đầu tư là Công ty Phú Mỹ Hưng đề xuất hướng xử lý có phần “nhẹ tay” cho khách hàng của mình. T

heo đó, công ty xin điều chỉnh chiều cao công trình cho phép trong quy hoạch chi tiết từ 18m thành 18,7m để các công trình “lỡ” vi phạm khỏi bị “cắt ngọn”; cho phép các công trình xây sai mặt đứng (chiếm đa số trường hợp vi phạm tại đây) tồn tại nếu không ảnh hưởng đến mỹ quan chung của khu phố. Thế nhưng điều đáng nói và đáng buồn ở đây là đề xuất trên của Phú Mỹ Hưng cũng được không ít nhà chuyên môn vốn từng có trách nhiệm trong công tác quản lý đô thị ở TP.HCM đồng tình.

Tôi cho rằng việc xử lý vi phạm ở Phú Mỹ Hưng không khó. Cái “khó” ở đây là sự bất nhất về quan điểm. Cần xác định rõ thời điểm vi phạm từng trường hợp để xử lý. Với những trường hợp vi phạm đã xảy ra trước thời điểm quy hoạch được duyệt và thời điểm bắt buộc áp dụng mẫu nhà cùng những trường hợp không xác định được thời điểm vi phạm (nếu thật sự như vậy) thì có thể xem xét cho tồn tại.

Những trường hợp vi phạm sau thời điểm đó cần kiên quyết xử lý. Không cần và không nên sa đà vào việc tranh cãi công trình vi phạm có phù hợp với mỹ quan chung đô thị hay không, bởi đây là cuộc tranh cãi không có hồi kết của tất cả từ người dân, chủ đầu tư đến những nhà chuyên môn, nhà quản lý... Mỹ quan là phạm trù trừu tượng, phụ thuộc vào góc nhìn và quyền lợi của mỗi cá nhân.

Cũng như không thể cho rằng nhà mẫu lạc hậu hay có ít mẫu nhà để lựa chọn thì chủ nhà có thể vô tư xây sai phép. Để tạo dấu ấn riêng hay tạo sự khác biệt về kiến trúc, chủ nhà hoàn toàn có thể thay đổi thiết kế nội thất ngôi nhà, vấn đề này hoàn toàn được phép.

Chế tài hiện nay không thiếu, chỉ thiếu quyết tâm. TP.HCM kiên quyết “cắt ngọn” cao ốc xây lố tầng để làm gương thì không có lý do nào du di cho Phú Mỹ Hưng. Quản lý đô thị nhằm duy trì trật tự mỹ quan đô thị song trên hết cũng để duy trì trật tự kỷ cương pháp luật về quản lý đô thị. Đừng để “bệnh đô thị” nói sao cũng được, “chữa” sao cũng xong.