Những tin tức “lễ tân” về ý ông Medvedev muốn xây dựng một “thủ phủ kỹ thuật số” tương tự tại Nga, muốn tăng cường thương mại, muốn đàm phán này nọ... thật ra che đậy những “mích lòng” cố hữu.

Phóng to

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev (phải) tỏ ra thoải mái trong cuộc gặp thống đốc bang California - cựu diễn viên Arnold Schwarzenegger - trong chuyến viếng thăm Thung lũng Silicon của đoàn Nga ngày 22-6. Ông Medvedev có kế hoạch gặp các lãnh đạo của Cisco, Apple, Google và Twitter với mong muốn mở một thung lũng công nghệ cao tương tự ở ngoại ô Matxcơva - Ảnh: AFP

Như tin Bộ trưởng Kinh tế Nga Elvira Naibullina than: “Thương mại song phương không tương xứng với tiềm lực của hai nước”. Quả thật thương mại giữa Mỹ và Nga mới chỉ đạt 18,4 tỉ USD năm ngoái. Vấn đề là Mỹ, Nga chưa bao giờ là “đối tác chiến lược” để có thể có một hiệp định thương mại năm sau tăng xuất nhập khẩu hơn năm trước!

Làm sao “đối tác chiến lược” được khi hai bên còn quá va chạm ở không gian sinh tồn trùng lắp: Nga và Mỹ (NATO) đều cần có một “vùng đệm” giữa nhau. Một bên tìm cách áp “lá chắn” càng sát càng tốt, trong khi bên kia muốn đẩy càng xa càng tốt.

Tên lửa phòng không mà Mỹ mới cắm ở Ba Lan tháng trước tại căn cứ Morag, chỉ cách biên giới Nga có 80km! Đã vậy, Mỹ còn tính đưa “lá chắn” sang Bulgaria và Romania. Ngược lại, Nga sau khi đã có các siêu tên lửa Topol và Voevoda phóng từ đất liền, nay thử nghiệm tên lửa Bulava trang bị cho tàu ngầm thế hệ tương lai Borey.

Hôm 22-6, trước khi lên đường sang Mỹ, Tổng thống Medvedev đã bổ nhiệm trung tướng Sergei Karakayev làm tư lệnh lực lượng tên lửa chiến lược, như là một màn “múa quyền xung trận”. Sau đó, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov phụ họa: “Tổng thống Medvedev sẽ nói chuyện tên lửa phòng thủ với Tổng thống Mỹ Obama”.

Các tin tức “dằn mặt” này cũng để “rùm beng” cho vui như các hiệp ước cắt giảm vũ khí START thật ra chỉ là những đợt tháo gỡ “đồ chơi” quá “đát”, trong khi bên nào cũng đang sửa soạn “đồ chơi” mới!

Các tuyên bố, ký kết đó chỉ là bề nổi của tảng băng “tranh giành không gian sinh tồn”, mà nóng bỏng nhất chính là nước CH Kyrgyzstan hiện đang khủng hoảng đẫm máu. Từ sau vụ 11-9-2001, nhân danh chống khủng bố cần một trạm tiếp vận cho chiến trường Afghanistan, Mỹ nhảy lọt vào đây đặt căn cứ không quân Manas.

Đầu năm ngoái, lẽ ra căn cứ này đã bị đóng cửa, nhưng sau khi “phí sử dụng đất” được Mỹ tăng gấp đôi lên 60 triệu USD, tổng thống Bakyiev bèn gia hạn. Nga đương nhiên bực dọc do trước đó đã hứa cho Kyrgyzstan vay 2 tỉ USD song chưa kịp gom góp tiền để giải ngân!

Tháng 4 năm nay, tổng thống Bakyiev bị đảo chính phải lưu vong; một tháng sau không thấy “ai cứu” bèn tuyên bố từ chức. Tưởng chính quyền mới sẽ đóng cửa luôn căn cứ Manas, nào ngờ lại gia hạn thêm cho Mỹ từng năm một. Nga lại bực dọc nữa.

Đang nín thinh lưu vong, ông Bakyiev đổi giọng không chấp nhận từ chức. Sau đó là vụ bùng nổ những rối loạn “khủng hoảng chủng tộc” giữa người Kyrgyz bản địa và người gốc Uzbek sinh sống ở đây. 2.000 người chết, 800.000 người gốc Uzbek bỏ chạy sang Uzbekistan.

Những rối loạn này có dính dáng gì với những va chạm giữa Nga và Mỹ? Cần nhắc lại rằng căn cứ Manas là căn cứ duy nhất của Mỹ tại một nước vốn thuộc Liên Xô cũ và Nga cũng đang có căn cứ ở đấy.

Càng độc địa hơn khi Kyrgyzstan lại có chung biên giới với Trung Quốc, nên coi như căn cứ Manas là căn cứ duy nhất của Mỹ ở cạnh sườn phía tây của Trung Quốc!