Góp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Xin tri ân người tặng trái tim

18/03/2017 09:40 GMT+7

TTO - Hai ngày sau khi được ghép tim, qua màn hình theo dõi thỉnh thoảng chị điều dưỡng lại thấy bé N.T.H. - bé trai 10 tuổi ở Sơn Tây, Hà Nội - mở mắt. Hạnh phúc đang đến gần…

Kíp phẫu thuật ghép tim - Ảnh: BV
Kíp phẫu thuật ghép tim - Ảnh: BV

Có thể vài ngày nữa bé sẽ được cai máy thở, tự thở, rồi bé được quay lại trường học cùng các bạn lớp 4 Trường tiểu học Viên Sơn.

Chỉ có một điều khác lạ là nơi ngực trái của bé giờ có một trái tim mới, trái tim của một chàng trai Hà Nội 19 tuổi, anh ấy đã ra đi và tặng lại bé H. trái tim.

Những cuộc đời được tái sinh

Bên hành lang bệnh viện, thỉnh thoảng chị Nguyễn Thị Mai Ph., mẹ bé, lại rơi nước mắt. Những giọt nước mắt vui mừng, xúc động, chờ mong, chờ ngày cậu con trai lành bệnh để trở lại với quê nhà Sơn Tây.

Nhưng một gia đình khác cũng ở Hà Nội này không có may mắn ấy, người con trai 19 tuổi của gia đình đã mất 2 ngày trước đó.

Khi chàng trai ấy bị tai nạn, vào viện và được xác định chết não, gia đình của bạn ấy đã quyết định hiến tặng lại tim, gan và 2 quả thận cho những người bệnh đang chờ được ghép, và bé H. là một trong bốn người được tái sinh.

PGS-TS Nguyễn Hữu Ước, trưởng khoa phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Bệnh viện Việt Đức, cho hay bé H. bị chứng giãn cơ tim trên nền bệnh suy tim giai đoạn cuối, chức năng tim chỉ còn dưới 20%, bé đã nằm viện suốt thời gian qua và nếu không có thuốc, bé chỉ có thể sống thêm tối đa là 2 ngày, còn có thuốc bé H. cũng chỉ có thể sống thêm được 2 tháng. Nhưng nếu được ghép tim, mọi chuyện thay đổi...

Trước bé H., chỉ trong năm 2016 đã có ít nhất 4 người bệnh cần ghép tim nhưng đều đã mất vì không có ai hiến tim.

Chị Nguyễn Thị Thu Hà (Bệnh viện Việt Đức) kể trong số này có 1 sinh viên 23 tuổi.

“Bạn ấy khát khao được sống, bạn ấy nói là hay ghép cho em tim giả, rồi lúc nào có tim thật thì ghép sau cũng được. Nhưng nửa cuối năm 2016 không có ai hiến tim và bạn ấy giờ đã mất”- chị Hà nói.

Điều diệu kỳ đã đến

Cách đây 3 ngày, mẹ bé H. nhận được tin bất ngờ, có một người chết não có các chỉ số hòa hợp với con trai chị, và gia đình đã quyết định hiến tặng mô tạng để cứu những người có cơ hội sống.

Mẹ bé H. đứng trước cơ hội được sống của con trai, nhưng với chi phí ca ghép khoảng 1 tỉ đồng, và với mức lương của cả gia đình khoảng 12 triệu đồng/tháng, những người thân của bé H. ở trạng thái lo lắng, vì số tiền quá lớn đối với khả năng của gia đình mà chưa chắc đã thành công.

Nhưng chị Ph. quyết định, con chị có thêm một ngày được sống là chị có thêm một ngày được gần cháu.

Tối 14-3, PGS Ước quay trở lại bệnh viện, có rất nhiều điều khó khăn để “lắp” trái tim người nặng hơn 60kg vào hố tim của một em bé 10 tuổi, nặng 21kg.

Ông Ước đã vẽ mô hình trên giấy đến nửa đêm, làm sao để tạo vị trí trong lồng ngực cho vừa trái tim mới, những vạt cắt từ người hiến chuyển sang người nhận làm sao cho thật phù hợp.

Ngày 15-3, sau ca ghép kéo dài khoảng 10 tiếng, với trái tim mới đặt vừa vào hố tim của bé H. 10 tuổi và đập trong một lồng ngực mới, bé H. có cơ hội được sống. Bé H. là trẻ em đầu tiên ở VN được ghép tim.

Hiến tạng để cứu sống nhiều người

“Tôi rất mong muốn được gặp gia đình của người đã hiến tim cho con tôi, xin tri ân tấm lòng của gia đình, lòng tốt của gia đình đã vượt mọi sự tưởng tượng và mong muốn của tôi”- chị Ph. nói với phóng viên Tuổi Trẻ.

Theo PGS Ước, mỗi ngày ở Việt Đức có khoảng 5 người chết não vì tai nạn và các lý do khác.

Trong 2 năm qua, đã có 3 người chết não cứu sống 12 người. Một người chết não hiến tạng cứu 4 người.

“Người Việt duy tâm luôn nghĩ chết phải nguyên vẹn, không ai muốn lại phải mổ xẻ để tặng cho người khác những bộ phận cơ thể của người thân vừa qua đời của mình.

Tấm lòng của gia đình những người hiến tặng mô tạng không có gì mua được và họ tặng lại sinh mạng con người”- PGS Ước nói.

Bé H., người phụ nữ 34 tuổi được ghép gan, hai người mới được ghép thận và những người được ghép tạng khác đã được tái sinh.

Nếu coi sống - chết đã là số phận, thì một người ra đi để cho bốn người khác ở lại với cõi đời, cuộc ra đi ấy ý nghĩa biết bao nhiêu.

Xin tri ân người đã hiến tặng trái tim. Chắc ở nơi xa ấy, chàng trai 19 tuổi đang mỉm cười, bạn đã để lại trái tim mình, cuộc đời mình cho bốn người được sống.

Mục tiêu sống thêm được 10 năm

Theo ông Ước, ở nước ngoài 50% người được ghép tim sống thêm được 10 năm. Ở VN hiện “CLB” những người được ghép tim đã đều đặn nhóm họp tại Bệnh viện Việt Đức, mục tiêu của các bác sĩ là đạt được thành tựu như ở nước ngoài.

Ngoài chi phí ca ghép, người được ghép tim sẽ phải dùng thuốc chống thải ghép (nếu có bảo hiểm y tế thì người bệnh phải cùng chi trả khoảng 4 triệu đồng/tháng).

Người bệnh cơ tim giãn do suy tim, bệnh lý mạch vành đã đặt stent và hiện không thể can thiệp gì khác, bệnh van tim hay dị tật tim mạch có thể có chỉ định ghép tim.

Chăm sóc bệnh nhân sau ghép tim Ảnh: BV
Chăm sóc bệnh nhân sau ghép tim - Ảnh: BV

 

4 người bệnh được ghép tạng, sức khỏe tiến triển tốt

Theo PGS-TS Nguyễn Tiến Quyết, nguyên giám đốc Bệnh viện Việt Đức, thành viên của ca ghép gan từ gan người chết não 19 tuổi hiến tặng, người được ghép gan là một phụ nữ 34 tuổi, bị ung thư gan, đã đi Singapore 22 lần để chờ ghép nhưng không có cơ hội.

Ông Quyết cũng cho biết đây là ca ghép gan khó nhất trong số 35 ca ghép gan đã thực hiện tại Bệnh viện Việt Đức, khối u đã di căn nhiều nơi.

Sau ghép 2 ngày, các chỉ số của người bệnh đã tiến triển theo chiều hướng rất tốt. Hai người bệnh được ghép thận cũng tiến triển tốt về sức khỏe.

LAN ANH