Giáo sư Ngô Bảo Châu đoạt giải thưởng Fields

19/08/2010 12:59 GMT+7

RẠNG DANH NƯỚC VIỆT: Trưa 19-8, giải thưởng Fields - được xem là giải "Nobel Toán học" - đã chính thức được Tổng thống Ấn Độ Pratibha Patil trao cho giáo sư Ngô Bảo Châu của Việt Nam. Hàng triệu người Việt vỡ òa hạnh phúc.

Đúng 10 giờ 30 giờ Ấn Độ ngày 19-8 (tức 12 giờ 55 phút theo giờ VN), tại Trung tâm Hội nghị quốc tế thành phố Hyderabad, hơn 4.000 nhà toán học, quan khách và đại diện nhiều phái đoàn ngoại giao đã có mặt để tham dự phiên khai mạc toàn thể.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga, ông Nguyễn Hoành Sơn - đại diện lâm thời đại sứ quán VN tại Ấn Độ, GS Lê Tuấn Hoa, TS Phan Thị Hà Dương cùng một số nhà toán học Việt Nam đều có mặt tham dự phiên khai mạc.

Và nhân vật đặc biệt của sự kiện này - GS toán học Ngô Bảo Châu - cũng đã hiện diện trong sự chào đón của nhiều nhà toán học từ các quốc gia.

Cả hội trường đã vang lên tiếng vỗ tay rào rạt khi các giải thưởng được trao.

Xem phỏng vấn Giáo sư G.Laumon - thầy cũ của giáo sư Ngô Bảo Châu
Xem phỏng vấn Giáo sư Martin Groetschel - Tổng thư ký Liên đoàn Toán học thế giới
3 nhà khoa học cùng đoạt giải Fields 2010
Xem bản tin của VTV1 lúc 14g
Xem báo chí thế giới đưa tin về Ngô Bảo Châu

Phóng to
Giáo sư Ngô Bảo Châu với huy chương Fields - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

Tổng thống Ấn Độ Pratibha Patil trao giải thưởng Fields cho Giáo sư Ngô Bảo Châu (phải) - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

Giáo sư Ngô Bảo Châu cùng các nhà toán học thế giới sau khi nhận giải thưởng - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

Phóng to
GS Ngô Bảo Châu báo cáo tại lễ trao giải. Ảnh: Hoài Linh

Phóng to
GS Ngô Bảo Châu báo cáo tại lễ trao giải. Ảnh: Hoài Linh

Phóng to
GS Ngô Bảo Châu chia sẻ niềm vui với mẹ. Ảnh: Hoài Linh

Phóng to
Giáo sư Ngô Bảo Châu đang trao đổi với phóng viên Thanh Hà - báo Tuổi Trẻ (mặc áo trắng) và đồng nghiệp trước giờ trao giải - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

Ngay từ khi buổi lễ khai mạc bắt đầu, nhìn vào hàng ghế đầu của phiên khai mạc, giới toán học đã nhanh chóng khẳng định GS Ngô Bảo Châu chắc chắn sẽ giành giải Fields.

Đúng như dự đoán, không lâu sau đó, trong bốn cái tên được xướng lên đã có Ngô Bảo Châu. Tên GS Ngô Bảo Châu được xướng lên thứ hai trong bốn nhà toán học được giải Fields lần này:

- Elon Lindenstrauss, nhà toán học người Israel

- Ngô Bảo Châu (Việt Nam)

- Stalislav Smiarnov, nhà toán học người Nga, hiện đang làm việc tại Zurich (Thụy Sĩ)

- Cedric Villani, nhà toán học người Pháp.

Từ Việt Nam, qua thông tin của báo mạng, hàng triệu người Việt Nam vỡ òa hạnh phúc.

Phóng to
Công bố giải thưởng Fields

Ngoài giải thưởng Fields, nhà toán học Daniel A. Spielman (ĐH Yale, Hoa Kỳ) được trao giải thưởng Gauss.

Giải thưởng Chern lần đầu tiên được trao tại kỳ ICM lần này đã thuộc về nhà toán học Canada Luis Nirenberg.

Giải Nevanlinna được trao cho Daniel Spielman (Mỹ).

Phóng to

Giáo sư Ngô Bảo Châu tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hyderabad - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

Bổ đề Cơ bản của GS Ngô Bảo Châu đã chứng minh được lý thuyết mang tính cách mạng của nhà toán học người Mỹ Robert Langlands đưa ra năm 1979 về việc kết nối hai nhánh của toán học là lý thuyết số học và lý thuyết nhóm. "Như thể những người đang làm việc bên bờ xa của dòng sông, chờ đợi ai đó nối cho họ chiếc cầu để đi qua sông. Và bây giờ bỗng nhiên công sức của nhóm người bên kia sông được công nhận", chuyên gia lý thuyết số học hàng đầu Peter Sarnak, làm việc tại Viện Nghiên cứu Cấp tiến (IAS) tại ĐH Princeton, nói với AFP.

Trao đổi với Tuổi Trẻ trước khi bước vào hội trường, GS Ngô Bảo Châu rất bình thản.

GS Châu cho biết chỉ hồi hộp đôi chút khi nghĩ đến bài báo cáo sẽ trình bày trước phiên đoàn thể của đại hội vì đại hội là nơi tập trung tinh hoa của giới toán học thế giới, với sự hiện diện của các nhà toán học uy tín đến từ các cường quốc toán học trên thế giới.

Ngay sau lời khi mạc ngắn gọn của ông Chủ tịch Liên đoàn toán học thế giới và lời chào mừng của thống đốc bang, các giải thưởng được công bố và trao bởi tổng thống Ân Độ - bà Pratibha Patil.

Sau khi giải thưởng được công bố, Ban tổ chức tổ chức họp báo để giới thiệu những nhà toán học được vinh danh tại ICM2010.

Giải Fields gồm một huy chương vàng và tiền thưởng 15.000 USD (năm 2006).

Sinh năm 1972 tại Hà Nội, Ngô Bảo Châu từng đoạt huy chương vàng Olympic toán học 1988 và 1989. Bảo Châu đi du học ở Pháp năm 1989 và bảo vệ luận án tiến sỹ tại Đại học Sư phạm Paris khi mới 25 tuổi.

Năm 2005, Ngô Bảo Châu được đặc cách phong hàm giáo sư tại Việt Nam và trở thành giáo sư trẻ tuổi nhất nước (33 tuổi).

Hiện mang hai quốc tịch Việt Nam và Pháp, giáo sư Ngô Bảo Châu chuẩn bị làm việc tại khoa Toán của trường Đại học Chicago, Hoa Kỳ từ ngày 1-9 tới.

Chiều tối nay, Đại sứ quán Việt Nam tổ chức tiệc chào đón GS Ngô Bảo Châu và các nhà toán học VN đến dự ICM 2010 tại Ấn Độ.

Xem phỏng vấn độc quyền của Tuổi Trẻ với GS Ngô Bảo Châu
Xem phóng sự đặc biệt của Tuổi Trẻ về cuộc đời khoa học của GS Ngô Bảo Châu
Chân dung Ngô Bảo Châu thời “nhất quỷ nhì ma”

GS Châu là một trong 20 nhà toán học được mời trình bày báo cáo công trình khoa học và thành tựu nghiên cứu tại đại hội. Đồng thời ông cũng là một trong hai nhà khoa học dưới 40 tuổi được mời thuyết trình tại ICM 2010.

Ngô Bảo Châu nhận Giải Fields năm 2010 nhờ “chứng minh của ông về Bổ đề Cơ bản trong lý thuyết các dạng tự đồng cấu khi đưa vào những phương pháp hình học đại số mới”

Phóng to
Bản đánh giá của Liên đoàn Toán học thế giới

Trong những năm 1960 và 1970 Robert Langlands đã phát biểu những cơ sở khác nhau thống nhất những nguyên lý và phỏng đoán (conjectures) liên quan đến các dạng tự đồng cấu trong các nhóm khác nhau, các biểu diễn Galois và các hàm L. Điều đó dẫn tới những vấn đề mà ngày hôm nay chúng ta gọi chung là Chương trình Langlands.

Công cụ chủ yếu trong việc chứng minh một số trường hợp của những phỏng đoán này là công thức vết và trong khi áp dụng công cụ đó nhằm đáp ứng những mục đích kể trên, xuất hiện khó khăn trung tâm ngăn cản các nhà toán học: chứng minh sự đồng nhất (identities) tự nhiên trong giải tích điều hòa (harmonic – đồng điều) với các nhóm địa phương (local) cũng như các nhóm liên quan tới các đối tượng của hình học số (arithmetic geometric). Vấn đề này được biết đến với tên gọi Bổ đề Cơ bản. Sau nhiều tiến bộ với một loạt nghiên cứu vào năm 2004. Laumon và Ngô đã chứng minh được bổ đề cơ bản cho một lớp nhóm riêng, và bây giờ Ngô chứng minh được Bổ đề một cách tổng quát.

Chứng minh kiệt xuất của Ngô cho những dự báo rất quan trọng và đã tồn tại rất lâu dài này dựa một phần trong việc đưa những kỹ thuật và đối tượng (objects) hình học mới vào giải tích sophisticated. Thành tựu của ông, nằm trên giao điểm của hình học đại số, lý thuyết nhóm và các dạng tự đồng cấu, dẫn tới nhiều tiến bộ có tính đột phá trong chương trình Langlands cũng như trong các lĩnh vực liên quan tới chương trình này.

Phóng to
Giáo sư Ngô Bảo Châu trên đường vào Trung tâm Hội nghị quốc tế Hyderabad - Ảnh: Hoài Linh - Tuổi Trẻ

GS Ngô Bảo Châu đã lập một kỳ tích và mang lại vinh quang đặc biệt cho đất nước, góp phần làm rạng danh nước Việt. Trong suốt 74 năm qua, châu Á mới có một quốc gia duy nhất có công dân được nhận giải này là Nhật Bản (vào các năm 1954, 1970 và 1990).

52 nhà toán học từng đoạt giải Fields

Phóng to

Mặt trước của huân chương Fields có hình của nhà toán học Archimedes

Giải thưởng Fields do nhà toán học Canada John Charles Fields sáng lập lần đầu được trao vào năm 1936 và từ năm 1950 được trao đều đặn. Mục đích của giải thưởng là sự công nhận và hỗ trợ các nhà toán học trẻ đã có những đóng góp quan trọng cho toán học. Sau đây là danh sách 52 nhà toán học từng đoạt giải Fields:

2010: Elon Lindenstrauss (Israel), Ngô Bảo Châu (Việt Nam), Stalislav Smiarnov, (Thụy Sĩ) và Cedric Villani (Pháp)
2006: Terence Tao (Úc/Mỹ), Grigori Perelman (Nga), Andrei Okounkov (Nga/Mỹ), Wendelin Werner (Pháp)
2002: Laurent Lafforgue (Pháp), Vladimir Voevodsky (Nga/Mỹ)
1998: Richard Ewen Borcherds (Anh), William Timothy Gowers (Anh), Maxim Kontsevich (Nga), Curtis T. McMullen (Mỹ)
1994: Efim Isakovich Zelmanov (Nga), Pierre-Louis Lions (Pháp), Jean Bourgain (Bỉ), Jean-Christophe Yoccoz (Pháp)
1990: Vladimir Drinfeld (Liên Xô), Vaughan Frederick Randal Jones (New Zealand), Shigefumi Mori (Nhật Bản), Edward Witten (Mỹ)
1986: Simon Donaldson (Anh), Gerd Faltings (Tây Đức), Michael Freedman (Mỹ)
1982: Alain Connes (Pháp), William Thurston (Mỹ), Shing Tung Yau (Trung Quốc/Mỹ)
1978
: Pierre Deligne (Bỉ), Charles Fefferman (Mỹ), Grigory Margulis (Liên Xô), Daniel Quillen (Mỹ)
1974: Enrico Bombieri (Ý), David Mumford (Mỹ)
1970: Alan Baker (Anh), Heisuke Hironaka (Nhật), Sergei Petrovich Novikov (Liên Xô), John Griggs Thompson (Anh)
1966: Michael Atiyah (Anh), Paul Joseph Cohen (Mỹ), Alexander Grothendieck (Pháp), Stephen Smale (Mỹ)
1962: Lars Hörmander (Thụy Điển), John Milnor (Mỹ)
1958: Klaus Roth (Anh), Rene Thom (Pháp)
1954: Kunihiko Kodaira (Nhật Bản), Jean-Pierre Serre (Pháp)
1950: Laurent Schwartz (Pháp), Atle Selberg (Na Uy)
1936: Lars Ahlfors (Phần Lan), Jesse Douglas (Mỹ)

Ngô Bảo Châu và kỳ vọng toán học VN
Mời giáo sư Ngô Bảo Châu về Việt Nam làm việc
Những người bạn lớn của toán học VN
Ngô Bảo Châu sản phẩm đặc biệt của A0
Đôi cánh gia đình
GS Ngô Bảo Châu: Trong khoa học, không có gì bạn làm một mình
Ngô Bảo Châu đang ở trên đỉnh cao trong nửa đầu sự nghiệp

Nguồn: wikipedia

Bình Luận

Vui lòng nhập nội dung bình luận.

Gửi
Top