RSS

Sao đợi yêu cầu mới xin lỗi người oan sai?

11/11/2016 15:28 GMT+7

TTO - Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) đặt câu hỏi này trước Quốc hội khi thảo luật về dự án Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước (sửa đổi) chiều 11-11.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Ảnh: QH
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Ảnh: Cổng thông tin Quốc hội

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho rằng theo dự thảo, xin lỗi công khai người bị oan là một khâu trong quy trình giải quyết yêu cầu bồi thường. Nếu người bị oan yêu cầu bồi thường thì xin lỗi mới diễn ra, còn không yêu cầu bồi thường thì sẽ không xin lỗi công khai, như vậy chưa được.

Xin lỗi 5 phút, người oan sai bật khóc

“Gốc rễ vấn đề là cơ quan nhà nước làm oan, việc người bị oan có yêu cầu bồi thường hay không là việc của họ nhưng tổ chức xin lỗi công khai là việc phải làm mà không cần yêu cầu. Nếu đặt yêu cầu phải có bồi thường mới xin lỗi, không yêu cầu bồi thường thì không xin lỗi, như vậy không đúng đạo lý” - đại biểu Thủy nói.

Thứ hai, trong pháp luật tố tụng hình sự, để phát hiện tội phạm, pháp luật giao cơ quan tố tụng quyền áp dụng nhiều biện pháp cưỡng chế rất nặng nề. Nếu áp dụng đúng thì có tác dụng phát hiện tội phạm nhưng nếu áp dụng sai thì hậu quả rất nặng nề.

“Chưa cần có bản án oan, ngồi tù oan, nếu cơ quan tố tụng khởi tố oan một người, bắt giam họ, còng tay dẫn đi trước sự chứng kiến của gia đình, xóm giềng thì tổn thương gây ra với họ và gia đình họ sẽ lớn đến nhường nào?” - đại biểu đặt câu hỏi.

Chính vì quy định này, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị mọi trường hợp làm oan, cơ quan tố tụng phải tổ chức xin lỗi công khai người bị oan mà không cần có yêu cầu.

Trình tự thủ tục xin lỗi cần quy định trong dự thảo, không giao cho bộ tư pháp. Một trong những nguyên nhân thời gian qua là luật chưa quy định cụ thể dẫn tới có những trường hợp thời gian giam oan là 4 năm nhưng xin lỗi chỉ 5 phút, làm cho người bị oan bật khóc ngay sau khi chủ tọa tuyên bố kết thúc buổi xin lỗi.

Bồi thường đã thật tâm?

Về việc bồi thường, dự thảo đặt ra nguyên tắc là bồi thường khi người bị oan có yêu cầu. Đại biểu Thủy nói bà đồng ý là có một số nhóm thiệt hại là người bị oan phải yêu cầu nhà nước mới bồi thường được như: chi phí khám chữa bệnh, thu nhập thực tế bị giảm sút...

Tuy nhiên việc quy định tất cả các thiệt hại phải có yêu cầu mới bồi thường là không phù hợp bởi vì thiệt hại liên quan đến việc bị giam oan, ngồi tù oan, thậm chí là tử hình oan...

Tại điều 27 của dự luật quy định mỗi một ngày bị giam oan thì được tính bằng 5 ngày lương cơ sở, tức là 275 ngàn đồng, trường hợp bị tử hình oan thì được bồi thường 360 tháng lương cơ sở.

Đây là những thiệt hại nghiêm trọng nhất, trực tiếp nhất do các cơ quan tố tụng gây ra, nếu quy định có yêu cầu mới bồi thường, không có yêu cầu thì không bồi thường là chưa thể hiện được sự thật tâm, thật lòng mong muốn bồi thường.

“Do đó với những thiệt hại được quy định trong luật thì cần quy định đó là những khoản đương nhiên sẽ được nhà nước bồi thường mà không cần yêu cầu”  - đại biểu Thủy nói. 

Sao chỉ cơ quan làm oan cuối cùng bồi thường?

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy nêu theo quy định, tòa án sẽ không thể xét xử nếu không có cáo trạng truy tố của Viện kiểm sát. Viện kiểm sát cũng không thể truy tố nếu như chưa có kết luận điều tra của cơ quan điều tra. Tuy nhiên dự thảo lại đang xử lý vấn đề này theo hướng trách nhiệm bồi thường, xin lỗi người bị oan thuộc về cơ quan làm oan cuối cùng.

“Tôi ví dụ vụ ông Nguyễn Thanh Chấn, cơ quan điều tra khởi tố bắt giam ông Chấn hai tháng. Viện kiểm sát tiếp tục giam hai tháng và truy tố ông Chấn ra tòa. Tòa án tuyên ông Chấn phạm tội giết người với hình phạt chung thân. Sau này được xác định là bị oan.

Theo quy định của dự thảo thì tòa án được xác định là khâu cuối cùng làm oan do vậy được xác định là chịu trách nhiệm đứng ra bồi thường. Như vậy có hợp lý không?” - đại biểu Nguyễn Thị Thủy nói.

Theo bà Thủy, tất cả những cơ quan nào làm oan người vô tội đều phải chịu trách nhiệm về những sai sót của mình và phải chịu trách nhiệm bồi thường. Tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong giải quyết vụ án, hướng đến một nền tư pháp không có oan sai phải được xác định là một mục tiêu hướng đến của luật này.

“Bởi sẽ có những điều mà chúng ta không thể bồi thường, đó chính là niềm tin vào công lý của người dân bị mất mát” - đại biểu Nguyễn Thị Thủy nói

VIỄN SỰ

Bình Luận (6)

Vui lòng nhập nội dung bình luận.

Gửi
Về đầu trang
Top