Trở về Tuổi Trẻ Online phiên bản cũ Tại đâyGóp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Phạt tù trẻ em có thể gây tác dụng ngược

25/05/2017 09:31 GMT+7

TTO - Nên hay không nên mở rộng phạm vi xét xử hình sự đối với các em tuổi từ đủ 14 đến dưới 16 là vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội tranh luận và có ý kiến trái chiều.

Một băng cướp toàn đối tượng vị thành viên bị TAND TP.HCM xét xử tháng 8-2016 - Ảnh: Tư liệu Tuổi Trẻ

Trong phiên thảo luận tại hội trường ngày 24-5 kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV, nội dung sửa đổi Bộ luật hình sự 2015 lại sửa theo hướng mở rộng xử lý trách nhiệm hình sự của trẻ em từ 14-16 tuổi tiếp tục được nhiều đại biểu bàn luận.

Theo dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự 2015, trẻ 14-16 tuổi sẽ bị xử lý hình sự cả về tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng trong 3 tội danh: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm và tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản.

Đã có nhiều đại biểu đề nghị Quốc hội cần cân nhắc thêm về điều khoản sửa đổi này.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, một số chuyên gia cũng đã có ý kiến thêm.

Trẻ chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tinh thần

Theo ông Hà Tiến Triển - nguyên thẩm phán TAND Cấp cao tại Hà Nội, tư tưởng xuyên suốt của Bộ luật hình sự 2015 là hạn chế hình sự hóa, thay hình phạt tù bằng hình phạt tiền, giảm hình phạt tử hình...

Việc mở rộng phạm vi xử lý hình sự đối với trẻ em là đi ngược lại với xu hướng của thế giới, trái với tinh thần nhân văn của Bộ luật hình sự.

"Trẻ em là những người chưa phát triển đầy đủ cả về thể chất lẫn tinh thần. Cho nên cần có những biện pháp về kinh tế, xử phạt hành chính hoặc giáo dục... mà hạn chế áp dụng hình phạt tù. Việc đưa trẻ em vào tù sẽ gây ra những tác dụng ngược", ông Triển nói.

Không phải cứ xử lý hình sự là cho đi tù

Tuy nhiên, nói về vấn đề này, luật sư Trần Văn An - chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Bắc Giang lại cho rằng: "Xét dưới góc độ thực tiễn, tôi hoàn toàn ủng hộ việc mở rộng phạm vi áp dụng xử lý hình sự với trẻ em từ 14-16 tuổi. Đến khi xã hội ổn định hơn, văn minh hơn, trẻ em phạm tội ít đi thì chúng ta sửa luật, thu hẹp phạm vi xử lý hình sự vẫn được".

Theo luật sư An, cần lưu ý không phải khi quyết định xử lý hình sự trẻ em từ 14-16 tuổi là cứ bắt trẻ em đi tù. Chúng ta có những chính sách hình sự riêng dành cho trẻ em. Trong đó có hình phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ hoặc án treo. Đối với hành vi đặc biệt nghiêm trọng mới phải tuyên án tù giam.

"Tôi cho rằng không phải cứ mở rộng phạm vi xử lý hình sự với trẻ em là không nhân văn. Nó không nhân văn đối với người phạm tội cụ thể nhưng xét về tổng thể thì có tác dụng nhân văn với trẻ em, với toàn xã hội.

Bởi việc mở rộng phạm vi xử lý hình sự có tác dụng răn đe mạnh hơn so với biện pháp xử phạt hành chính, giúp xã hội ổn định hơn", luật sư An nói.

Hành trình sửa đổi Bộ luật hình sự

- Ngày 27-11-2015, với 84,01% đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội khóa XIII thông qua Bộ luật hình sự (sửa đổi), còn gọi là Bộ luật hình sự năm 2015, có hiệu lực thi hành từ 1-7-2016.

- Ngày 29-6-2016, Quốc hội khóa XIII bất ngờ thông qua nghị quyết về việc lùi hiệu lực thi hành của Bộ luật hình sự 2015, đợi Quốc hội khóa XIV sửa đổi, bổ sung dự luật.

Đây là sự kiện chưa từng có trong lịch sử lập pháp của Quốc hội VN, khi một đạo luật chưa kịp có hiệu lực thi hành thì phát hiện ra khoảng 90 lỗi sai sót; đặc biệt Quốc hội khóa XIII thông qua nghị quyết khi không tổ chức phiên họp toàn thể (mà thông qua cách lấy phiếu đại biểu Quốc hội tại các địa phương rồi đem ra Hà Nội để kiểm phiếu), trong lúc cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV đã hoàn tất.

- Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV bắt đầu các công việc dang dở của Quốc hội khóa XIII về bộ luật này và ngày càng phát hiện thêm nhiều sai sót, nhiều vấn đề còn tranh luận đến nay (kỳ họp thứ 3) vẫn chưa ngã ngũ.

Nguồn tin của Tuổi Trẻ cho biết trong thời gian hoàn thiện dự án luật, các thành viên thường trực của Ủy ban Tư pháp cùng với các chuyên gia, cán bộ các bộ, ngành có liên quan cũng có nhiều phiên tranh luận đến 22h-23h đêm.

TÂM LỤA - LÊ KIÊN