Trở về Tuổi Trẻ Online phiên bản cũ Tại đâyGóp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Ông Trump ký quyết định tấn công Syria như thế nào?

08/04/2017 10:14 GMT+7

TTO - Tại một phòng an ninh ở Mar-a-Lago, các cố vấn quân sự đã trình lên ông Trump ba lựa chọn hành động để trừng phạt tổng thống Syria vì vụ tấn công khí độc.

Một bé gái ôm khẩu hiệu trong cuộc biểu tình phản đối cuộc tấn công của Mỹ vào Syria trước đại sứ quán Mỹ tại La Paz, Bolivia ngày 7-4 - Ảnh: Reuters

Theo hãng tin Reuters, sự việc này diễn ra vào chiều 6-4, chỉ vài giờ trước khi 59 quả tên lửa hành trình của Mỹ đã trút như mưa xuống một sân bay quân sự của Syria để đáp trả cho cuộc tấn công của chính quyền ông Assad mà ông Trump gọi là “sự phỉ báng với nhân loại”.

Lúc đó, ông Trump đang ở khu nghỉ dưỡng của gia đình ông tại bang Flordia và có cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Tùy thuộc phản ứng của ông Assad

Tuy nhiên cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo đã được dời xuống vị trí thứ hai về tầm quan trọng so với cuộc trao đổi tối mật giữa ông Trump và cố vấn an ninh quốc gia McMaster và Bộ trưởng quốc phòng Jim Mattis.

Hai ông McMaster và Jim Mattis đã trình lên ông Trump ba lựa chọn hành động quân sự, sau đó thu hẹp lại còn hai: đánh bom nhiều sân bay hoặc chỉ đánh bom vào sân bay Shayrat gần thành phố Homs, nơi mà máy bay quân sự của chính phủ Syria đã sử dụng để tiến hành vụ tấn công bằng khí độc.

Đã có ít nhất 70 người, trong đó có 20 trẻ em, bị sát hại trong vụ tấn công bằng khí độc ở miền bắc Syria. Chính phủ Nga cho rằng đó là khí độc bị rò rỉ từ một kho chứa do lực lượng nổi dậy kiểm soát, tuy nhiên các lực lượng nổi dậy ở Syria và giới chức tình báo Mỹ bác bỏ lập luận này.

Sau khi lắng nghe quan điểm về việc đâu là giải pháp giảm thiểu tối đa thương vong cho cả phía Nga và Ả rập, ông Trump chọn giải pháp tối thiểu nhất, ra lệnh triển khai loạt tên lửa hành trình nhằm vào sân bay Shayrat.

Một quan chức khác được thông tin bí mật về cuộc thảo luận tối mật ở Mar-a-Lago cho biết, chính quyền của ông Trump cũng đã chuẩn bị những kế hoạch ứng phó khẩn cấp để có thể triển khai thêm những cuộc tấn công khác vào đêm 7-4. Kế hoạch này có được thực hiện hay không thì còn tùy vào phản ứng của ông Assad với cuộc tấn công đầu tiên.

Vị quan chức này nói: “Các cuộc tấn công có chấm dứt hay không là tùy thuộc vào ông Assad. Chúng tôi cũng đã có những lựa chọn khác để tiếp tục mọi việc”.

Mỹ đã tính tiêu diệt ông Assad

Theo ba quan chức có liên quan tới cuộc thảo luận bí mật ở Mar-a-Lago, đối mặt với cuộc khủng hoảng về chính sách đối ngoại đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình, ông Trump đã phụ thuộc phần lớn vào những quan chức quân sự dày dặn kinh nghiệm như ông Mattis và ông McMaster, chứ không phải vào các yếu nhân chính trị từng có ảnh hưởng lớn trong những quyết định về chính sách trước đó của ông.

Sau khi tin tức về vụ tấn công khí độc bắt đầu xuất hiện ngày 4-4, ông Trump lập tức yêu cầu các cố vấn trình lên ông những lựa chọn hành động để trừng phạt ông Assad.

Các quan chức liên quan cho biết họ đã gặp ông Trump tối 4-4 và trình bày các lựa chọn đó. Trong đó bao gồm các lệnh trừng phạt, áp lực ngoại giao và những kế hoạch tấn công quân sự tại Syria. Những kế hoạch này trên thực tế đã được hoạch định từ lâu trước khi ông Trump lên nắm quyền.

Một lựa chọn được cho là căng thẳng nhất theo như một trong các quan chức cho biết là đề nghị tổ chức cuộc tấn công ‘tiêu diệt’ nhằm vào chính dinh tổng thống của ông Assad nằm đơn độc ở phía tây thủ đô Damascus.

Vị quan chức này cho biết ông Trump đã đặt ra rất nhiều câu hỏi và cho biết ông muốn suy nghĩ thêm về lựa chọn đó. Ông muốn các lựa chọn hành động cần được tinh gọn lại.

Tới sáng 5-4, các quan chức tình báo và những cố vấn quân sự của ông Trump cho biết họ đã nắm được chính xác căn cứ quân sự nào của Syria đã được sử dụng trong cuộc tấn công bằng khí độc, và họ cũng đã theo dõi chiếc máy bay Sukhoi-22 tiến hành cuộc tấn công đó.

Khi ấy ông Trump yêu cầu họ tập trung vào các kế hoạch quân sự.

Tới chiều 5-4, ông Trump xuất hiện tại khu Vườn hồng của Nhà Trắng và tuyên bố cuộc tấn công “không còn lời nào mô tả” của Syria, sát hại “ngay cả những đứa trẻ xinh đẹp” đã làm thay đổi quan điểm lập trường của ông với ông Assad.

Khi đó, lúc được hỏi liệu ông đã có đối sách mới nào với vấn đề Syria chưa, ông Trump đáp gọn rằng: “Rồi mọi người sẽ thấy”.

Tới khoảng 15h45 chiều 6-4, tướng Joseph Dunford, chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ triệu lập một cuộc họp khẩn với các tướng lĩnh tại Lầu Năm Góc để chốt lại kế hoạch tấn công quân sự.

Khoảng sau 16h một chút, theo Nhà Trắng, ông Trump ký lệnh triển khai loạt tấn công tên lửa hành trình tại Syria.

Hai chiến hạm Mỹ là USS Ross và USS Porter đã bắn 59 quả tên lửa hành trình từ phía đông Địa Trung Hải nhằm vào căn cứ không quân đã được xác định.

Những quả tên lửa này tiếp cận mục tiêu vào khoảng 20h40 ngày 6-4 (tức 7h40 ngày 7-4 giờ Việt Nam), đó cũng là lúc ông Trump và ông Tập vừa kết thúc buổi dạ tiệc tại Mar-a-Lago.

Nga chờ Mỹ giải thích về vụ tấn công Syria

Ngày 7-4 Nga cho biết đang chờ “những giải thích” từ Mỹ về cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào một căn cứ không quân tại Syria, vụ việc mà phía Matxcơva cáo buộc Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế.

Hãng tin AFP dẫn thông báo từ người phát ngôn Bộ ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova trả lời đài truyền hình NTV về chuyến công du dự kiến tới Nga tuần tới của ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson.

Bà Maria Zakharova nói: “Chuyến công du vẫn diễn ra theo lịch trình. Hãy để ông ấy tới và giải thích với chúng tôi về việc những gì họ đã làm hôm nay. Chúng tôi cũng sẽ nói cho ông ấy biết chúng tôi nghĩ gì về việc đó”.

“Chúng tôi chờ sự giải thích của ông ấy”, bà Zakharova nhắc lại, đồng thời cho biết các nhà ngoại giao Nga đã liên lạc với những người đồng cấp Mỹ ngày 7-4 về vụ tấn công Syria và về chuyến công du tới Nga của ông Tillerson.

Ông Tillerson dự kiến có chuyến công du chính thức đầu trên trên cương vị ngoại trưởng Mỹ tới Nga trong hai ngày 11 và 12-4. Rõ ràng ông Tillerson sẽ có những cuộc thảo luận với ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov mà trọng tâm là về cuộc chiến chống khủng bố và vấn đề Syria.

Người phát ngôn Bộ ngoại giao Nga cho rằng cuộc tấn công của Mỹ vào Syria ngày 6-4 là một hành động “vô mục đích, ngu ngốc và nguy hiểm”.

 

D. KIM THOA