Góp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Nobel kinh tế 2017:Vinh danh kinh tế học hành vi

10/10/2017 14:15 GMT+7

TTO - Viện hàn lâm Khoa học hoàng gia Thụy Điển ngày 9-10 công bố giải Nobel kinh tế năm 2017 dành cho giáo sư Richard H. Thaler đến từ Đại học Chicago (Mỹ) vì “những đóng góp cho kinh tế học hành vi”.

 Richard H. Thaler - Ảnh: Il Post

Nobel kinh tế cũng khép lại mùa Nobel năm 2017 với nhiều bất ngờ, thú vị.Theo thông cáo của Viện hàn lâm Khoa học hoàng gia Thụy Điển, giáo sư Thaler đã mang các giả định thực tế trong tâm lý học vào việc phân tích cách đưa ra các quyết định kinh tế.

Bằng cách khám phá hệ quả của duy lý hạn chế, sự ưa thích về mặt xã hội và thiếu tự chủ của các cá nhân, ông Thaler đã chứng minh các thói quen tính cách của con người có thể ảnh hưởng một cách có hệ thống đến các quyết định của họ, cũng như kết quả của thị trường.GS Thaler là một trong những người đặt nền móng cho lĩnh vực hành vi tài chính, chuyên nghiên cứu các giới hạn về tư duy và lý trí có thể ảnh hưởng thị trường tài chính thế nào.

Ông đã phát triển một lý thuyết về “kế toán tinh thần” (mental accounting), tức cách tư duy duy lý hạn chế mà ở đó người ta thường đơn giản hóa các quyết định tài chính bằng cách chia số tiền mình có thành các tài khoản tưởng tượng trong đầu mình và tập trung vào việc hạn chế tác động của mỗi quyết định đơn lẻ, thay vì tính đến tác động chung lên toàn bộ số tiền đó.

Ông cũng chứng minh được rằng nỗi sợ mất mát sẽ khiến chúng ta coi một vật là có giá trị hơn khi chúng ta sở hữu chúng so với khi ta không có nó. Hiện tượng này được gọi là “hiệu ứng của sự sở hữu”.

Richard Thaler được vinh danh với giải Nobel kinh tế vì “các đóng góp của ông đã làm cầu nối giữa kinh tế học và các phân tích tâm lý học liên quan đến việc đưa ra các quyết định tài chính của mỗi cá nhân.

Các phát hiện thực nghiệm và các lý thuyết của ông đã góp phần xây dựng một lĩnh vực nghiên cứu mới và ngày càng phát triển, về kinh tế học hành vi, vốn có ảnh hưởng sâu sắc lên nhiều lĩnh vực nghiên cứu kinh tế và chính sách” - thông cáo của Ủy ban Nobel cho biết.

*** Error ***
Giáo sư Richard H. Thaler sau khi biết tin mình là chủ nhân giải Nobel kinh tế 2017 - Ảnh: AFP

Sách của Nobel kinh tế 2017 đã có ở Việt Nam

Richard H. Thaler, kinh tế gia đến từ Đại học Chicago (Mỹ), có thể là cái tên không xa lạ với độc giả Việt Nam khi tháng 10-2011, Nhà xuất bản Trẻ từng phát hành quyển Cú hích - Nudge, trình bày chính các vấn đề đã mang đến cho ông giải thưởng Nobel danh giá.

Các nghiên cứu của ông Thaler nổi tiếng đến mức ông cũng được “mời vào showbiz”. Theo AFP, năm 2015, nhà kinh tế học hành vi đã được mời đóng vai khách mời trong bộ phim The Big Short (có ngôi sao Christian Bale, Steve Carell và Ryan Gosling) nói về các bong bóng bất động sản và thị trường tín dụng trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.TR.SƠN

Xứng đáng

Phát biểu sau khi biết tin được giải, ông Thaler nhấn mạnh một trong các lĩnh vực quan trọng nhất của các công trình nghiên cứu của ông là “các tác nhân kinh tế cũng chính là con người, và các mô hình kinh tế phải tính đến điều này”.

Đại học Chicago cũng chúc mừng “nhân sự” của mình trên Twitter, không quên “khoe nhẹ” đã có 89 học giả có liên hệ với trường đại học này từng nhận giải Nobel. Ông Sunstein, một giáo sư luật ở Đại học Harvard, nhận định vinh quang dành cho cộng sự lâu năm của mình là “hoàn toàn hợp lý”.

“Trước thời của Thaler đã có các mô hình xem xét các tác nhân duy lý, cho rằng người ta thường đưa ra các quyết định dựa trên lý trí khi cần mua dược phẩm, đầu tư hay chọn việc làm. Thaler đã chứng minh một cách có hệ thống các nhận định này là sai, không phải bằng cách cho rằng chúng ta đều quyết định mà không cần tư duy, mà bằng cách chứng minh chúng ta thường tư duy không hợp lý một cách có hệ thống và có thể đoán trước được (khi cần đưa ra quyết định kinh tế)” - GS Sunstein bình luận.

TRƯỜNG SƠN - TÚ ANH