Trở về Tuổi Trẻ Online phiên bản cũ Tại đâyGóp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Lần đầu tiên báo mạng đoạt giải Pulitzer

14/04/2010 08:08 GMT+7

TT - Lần đầu tiên giải thưởng báo chí Pulitzer được trao cho thể loại truyền thông mới là báo mạng. Trang web Propublica đã đoạt giải thưởng thể loại báo chí điều tra của Pulitzer năm nay - một trong những thể loại khó và đem lại uy tín lớn cho các cơ quan truyền thông.

Tiểu thuyết đầu tay nhận giải Pulitzer văn chương nghệ thuật 2010

Loạt bài điều tra của Propublica đề cập tình trạng các bệnh viện sau cơn bão Katrina ở New Orleans, những quyết định giữa cái sống và chết của các bác sĩ vốn đã trở nên kiệt sức do bị cách ly bởi nước lũ. Với giải Pulitzer năm nay, Propublica đã trở thành tổ chức tin tức online và phi lợi nhuận đầu tiên đoạt giải thưởng danh giá nhất trong lịch sử giải thưởng báo chí và nghệ thuật tại Mỹ.

CbUbV34p.jpgPhóng to

Sheri Fink và trang web báo chí điều tra phi lợi nhuận Propublica đã đoạt giải thưởng chứng thực “tiêu chuẩn vàng” của báo chí Mỹ. Propublica mới hoạt động được hai năm nay. Loạt phóng sự của Fink đã cùng đăng tải trên trang web ngày 27-8 và trên tạp chí New York Times ngày 30-8-2009 - Ảnh: www.larsklove.com

Bài viết của Michael Moss trên tờ The New York Times được trao giải Pulitzer về thể loại phóng sự giải thích (explanatory reporting) khi đã có những nỗ lực vượt bậc để trình bày về vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm: câu chuyện thịt bò xay bị nhiễm độc trong chiếc bánh mì hamburger - món ăn đường phố ưa thích của người Mỹ. Họ đã chỉ ra những sai sót trong quy định của liên bang, từ đó dẫn tới những thay đổi trong cách quản lý và điều hành sau đó của nhà chức trách.

Sử dụng dữ liệu mật của các công ty và dữ liệu của chính phủ, Michael viết về một chiếc bánh hamburger đã khiến Stephanie Smith, 22 tuổi, nhiễm khuẩn E.coli, bị ngộ độc vào mùa thu năm 2007 và bị liệt. Một ngày sau khi bài báo được đăng tải, Tom Vilsak, bộ trưởng nông nghiệp Mỹ, đã lên tiếng: “Bài viết khiến chúng tôi nhận thấy một thực tế không thể chấp nhận được và quả là bi thảm”. Ông lập tức ra lệnh xem xét lại toàn bộ quy trình kiểm tra an toàn thịt của tất cả các cấp chính quyền.

"Nghề báo có thể cực kỳ nguy hiểm đối với những người đang cố gắng kể lại cho thế giới nghe câu chuyện mà mình tận mắt chứng kiến"

DAVID SCHLESIGNER, tổng biên tập của Reuters, nói về cái chết của Hiro Muramoto, 43 tuổi, quay phim người Nhật, làm việc cho Hãng thông tấn Thomson Reuters tại Tokyo, đã bị bắn chết trong lúc tác nghiệp ở Bangkok ngày 10-4

Pulitzer đã được trao ngày 12-4 cho trang web Propublica cũng chính là một sự thừa nhận ảnh hưởng ngày càng lớn cũng như chất lượng ngày càng tăng của các tổ chức tin tức trên mạng, song vẫn đánh giá cao các tờ báo truyền thống. Một trong những “đại gia” truyền thống của nền báo chí Mỹ, tờ The Washington Post, đã giành được số lượng giải thưởng nhiều nhất năm nay: bốn giải cho thể loại tin tức quốc tế, bình luận, phê bình và phóng sự.

Giải thưởng phục vụ cộng đồng đã thuộc về tờ Bristol Herald Courier nhỏ bé ở tây nam Virginia, với lượng phát hành chỉ vỏn vẹn 29.000 bản, khi phát hiện nhiều công ty năng lượng đã không trả tiền quyền sở hữu theo yêu cầu khi khoan đốt khí tự nhiên; còn bản thân số tiền được trả lại cũng không đến tay của những người địa phương xứng đáng được hưởng.

Giải thưởng biếm họa chính trị năm nay thuộc về website SFGate.com.

2 năm cho bài phóng sự điều tra

Sheri Fink đã tự thực hiện bài phóng sự điều tra của mình. Bài viết được đăng trên trang web Propublica ngày 27-8-2009 và ba ngày sau được đăng lại trên tờ New York Times Magazine. Fink đã làm việc trong hai năm, phỏng vấn 140 người và xem tất cả tài liệu để kết cấu lại các sự kiện trong bệnh viện - vốn bị mất điện và nước trong thảm họa Katrina.

Sheri Fink là tiến sĩ chuyên ngành thần kinh học, từng tham gia hỗ trợ y tế trong các khu vực chiến tranh, đưa tin về các chuyên gia y tế phải làm việc như thế nào tại các vùng chiến sự. Vấn đề cô đặt ra đối với các bác sĩ và y tế trong thảm họa Katrina cũng là vấn đề đang gây bàn cãi mười năm qua: Những tiêu chuẩn về mặt pháp lý và đạo đức nào mà các bác sĩ cần phải đáp ứng trong một thảm họa? Ai nên được cứu đầu tiên? Ai quyết định? Để hiểu áp lực mà các bác sĩ và y tá đối mặt, độc giả cần phải hiểu chính xác cảm giác như thế nào khi bị kẹt giữa một bệnh viện hỗn loạn trong một thành phố hoảng loạn.

Trong lễ kỷ niệm bốn năm sự kiện Katrina, tạp chí New York Times đã đăng tải bài viết dài 13.000 từ mang tựa đề “Những lựa chọn chết người tại Trung tâm y khoa Memorial” (The deadly choices at Memorial) mô tả lại những gì đã xảy ra khi nước lũ dâng cao, máy phát điện hỏng, bệnh viện bị cách ly với thế giới bên ngoài. Đặc biệt là trong khi quá nhiều nhân chứng muốn xuất hiện theo kiểu “vô danh” thì mọi nguồn tin mà Fink có đều xuất hiện với đầy đủ tên. Một bác sĩ tên Ewing Cook thừa nhận ông đã ra lệnh cho y tá tiêm morphine liều cao gây chết người cho bệnh nhân. “Thật sự đó là thời điểm mà bạn phải suy nghĩ rằng bạn không thể rời bỏ họ. Giá trị mang tính nhân văn nhất khi đó là giúp họ ra đi thanh thản’’ - Cook nói với Fink.

Ngay lập tức, bài viết đã gây xôn xao dư luận. Cơ quan công tố New Orleans quyết định điều tra về cái chết của Jannie Burgess, bệnh nhân đã được tiêm morphine. Ít ngày sau, bài viết tới tận tay những thành viên của Viện Y dược - những người đã soạn thảo hướng dẫn về cách xử lý trong tình huống ít thiết bị y tế hoặc trường hợp khẩn cấp. Sau đó, viện đã trích dẫn những ảnh hưởng từ thông tin của bài báo tới những kết luận của báo mà viện đưa ra.

HẠNH NGUYÊN (Theo AP, NDTV)