Khi giọng Việt hát tiếng Anh

04/08/2012 07:11 (GMT + 7)
TT - Vòng Giấu mặt của cuộc thi Giọng hát Việt vừa khép lại. Trong tập cuối cùng phát sóng tối 29-7, sự thành công của các thí sinh hát tiếng nước ngoài lên tới đỉnh điểm với tiết mục được cả bốn giám khảo lựa chọn của Tiêu Châu Như Quỳnh (giải nhất Ngôi sao tiếng hát truyền hình 2009).

Bùi Anh Tuấn - giải nhất Ngôi sao tiếng hát truyền hình 2011, một trong số ít ỏi thí sinh thành công với tiếng Việt tại Giọng hát Việt - Ảnh: Lý Võ Phú Hưng

>> Khán giả trẻ phát "cuồng” với Giọng hát Việt
>> Thế cân bằng của Giọng hát Việt
>> Thái Trinh nổi bật ở tập 3 vòng Giấu mặt

Hát xong I will survive đầy cảm xúc, cháu gái của ca sĩ Lam Trường khóc mà huấn luyện viên Hồ Ngọc Hà cũng khóc.

Cùng thời điểm, ở tư gia của Giáng Son, nữ nhạc sĩ kể chị rủ ông xã người Mỹ xem tập 4 của chương trình Giọng hát Việt vì thấy hầu hết thí sinh hát tiếng Anh. Xem được mấy tiết mục, chồng Son - giảng viên ngành tài chính - thốt lên một câu tiếng Anh hơi thô một chút, tạm chuyển ngữ: "Cái kiểu tiếng Anh quái quỷ gì thế này?!". Ðến tiết mục thứ 6 của một giọng ca đầy nội lực cũng được cả bốn HLV bấm nút và ca ngợi, ông xã Giáng Son được miêu tả là "bỏ chạy", để lại lời nhận xét: "Tôi không hiểu tẹo nào trong số những gì cô ấy phát âm ra!".

Thật tiếc cho vị khán giả Mỹ đã không vượt qua được rào cản ngôn ngữ để thưởng thức những giọng hát Việt. Còn khán giả Việt Nam thật may mắn vì không rành tiếng Anh nên tha hồ... rớt nước mắt vì sung sướng.

Bình thường... giọng hát Việt?

Nói về việc lựa chọn ca khúc, Ðinh Hương (24 tuổi, Quảng Trị, thể hiện ca khúc Warwich Avenue và được cả bốn huấn luyện viên chọn) chia sẻ: "Hương tham gia The Voice để tìm câu trả lời cho cá tính âm nhạc cũng như bản thân mình. Với Hương, âm nhạc mang một sứ mệnh cao cả: gắn kết tất cả các nền văn hóa với nhau. Vì vậy bản thân âm nhạc đã là một ngôn ngữ chung, không phân biệt là tiếng nước nào. Tuy nhiên, Hương đam mê và muốn đeo đuổi dòng nhạc soul, blues, R&B tiêu biểu của người Mỹ da màu. Thật đáng tiếc, những ca khúc Việt thể hiện đúng hơi thở của thể loại âm nhạc này lại quá hiếm hoi".

Q.N.

Có khi cũng nên cảm ơn luật chơi của Giọng hát Việt đã cho phép người chơi thoải mái lựa chọn bài hát. Kết quả: khoảng 2/3 thí sinh xuất hiện trong vòng Giấu mặt chọn bài hát tiếng Anh. Ðiều này làm lộ ra nhu cầu hát và nghe nhạc tiếng Anh của người Việt là rất lớn? Và chẳng có gì là không tốt khi chúng ta tự giải trí cho nhau bằng một thứ âm nhạc đã phổ cập trên trường quốc tế. Rào cản ngôn ngữ chẳng thành vấn đề vì chúng ta đã có điểm chung: tuyệt đại đa số đều không thạo tiếng Anh. Nhưng cũng có thể việc hát tiếng Anh chẳng qua là định hướng của chương trình. Giám khảo Hồ Ngọc Hà phát biểu: "Thí sinh tham dự Giọng hát Việt lần này dành cho chúng tôi rất nhiều sự ngạc nhiên. Chúng tôi muốn chọn những người trên cả Giọng hát Việt, có thể vươn tầm ra ngoài thế giới." Tham vọng của chương trình hẳn là rất lớn.

Từ Mỹ, Hà Trần đặt câu hỏi: "Hay nhỉ, The Voice Việt toàn hát tiếng Anh. Như thế này là nhạc Việt chán hay là ý thức hội nhập quốc tế của nhân dân tăng vọt?". Cuộc tọa đàm mini do ca sĩ khởi xướng trên Facebook nhận được khá nhiều ý kiến đáng suy ngẫm. Chẳng hạn "Bây giờ nhạc Việt mà hổng Việt nên nghe nhạc Tây cho sướng tai. Bản thân tôi cũng giã từ nhạc Việt mấy năm nay rồi". Hoặc "Nghe buồn cười thế nào, giống như The Voice Anh mà hát toàn tiếng Pháp. Hát y như nước ngoài thì được khen, nhưng nếu hát y như nước ngoài thì lên YouTube mà xem chính nước ngoài hát chả thích hơn à!".

Vẫn cuộc tọa đàm trên Facebook, có người góp chuyện về ca sĩ trong nước sang Mỹ hát tiếng Anh cho khán giả hải ngoại nghe, khán giả nói: "Nếu muốn nghe tiếng Anh, tôi đã chẳng mua vé xem ca sĩ Việt Nam hát!". Còn ở trong nước nghe tiếng Việt mãi nhàm rồi, người ta lại muốn có sự "đổi món"?! Thêm một ý kiến: "Cứ để các bạn trẻ hát tiếng Tây thỏa thích đi, cũng là kéo nền văn hóa Việt Nam gần hơn với thế giới, rồi một ngày chán chê các bạn ấy lại quay về với tiếng mẹ đẻ thôi... Quy luật?".

Bất thường... giọng hát Hàn?

Nếu chúng ta thích và thấy hoàn toàn bình thường với việc hát tiếng Anh, Pháp tại Giọng hát Việt, hẳn chúng ta sẽ thấy thật bất thường khi xem The Voice of Korea (tức Giọng hát Hàn) - một trong hai nước châu Á (cùng VN) mua bản quyền chương trình tìm kiếm tài năng ca hát này từ Hà Lan. Cuộc thi có những nét Tây hóa như tên chương trình bằng tiếng Anh, hoặc dưới ghế giám khảo vẫn là dòng chữ "I want you" chứ không phải "Tôi chọn bạn" như Giọng hát Việt. Thế nhưng xem một số tập của vòng Giấu mặt thì thấy 99% thí sinh hát tiếng Hàn (còn thiếu 1% là vì có 1-2 bài điểm một đôi câu tiếng Anh trong lời hát). Ðáng lưu ý là xuất phát điểm của thí sinh Hàn. Chỉ riêng trong một tập mà có thí sinh định cư ở Mỹ, thí sinh khác đang du học ở Anh, người thì học nhạc Jazz và cổ điển ở Canada, người từng biểu diễn ở liên hoan nhạc Jazz quốc tế... Tất cả đều về nước hát tiếng mẹ đẻ, thậm chí chả có bài nào là nhạc ngoại đặt lời Hàn.

The Voice Hàn ít tiếng cười và nước mắt hơn The Voice Việt. Giám khảo ít bông đùa hơn và các thí sinh cũng tự tin hơn (thường có màn thí sinh phỏng vấn từng giám khảo để làm căn cứ lựa chọn). Sự nghiêm túc và thực tế của The Voice Hàn thể hiện ngay ở việc thí sinh không hát chơi bằng tiếng nước ngoài mà hát thật bằng chính thứ tiếng mà sau này họ sẽ dùng để xây dựng sự nghiệp trong nước. Bởi thế đừng hỏi vì sao nhạc Hàn tạo thành làn sóng làm chao đảo thế giới, ngay khi các ca sĩ Hàn chưa cần phải hát tiếng Anh.

Những tiết mục hát tiếng Anh trong Giọng hát Việt làm cuộc thi càng thiên về tính giải trí tạm thời và nội bộ - nghĩa là chỉ trong nước nghe và sướng với nhau. Bạn xem thí sinh hát tiếng Anh và khoái trong vài phút, nhưng bạn có thể nuôi sống giọng ca đó hát thể loại âm nhạc đó trong bao lâu? Khoảng cách từ chương trình giải trí đến sân khấu chuyên nghiệp vẫn còn rất xa. Trong sân chơi (có ban tổ chức lo mua bản quyền bài hát nước ngoài), thí sinh tha hồ thử sức với nhạc Tây nhưng sẽ có ai trong số đó đủ tài xây dựng sự nghiệp sau này với ca khúc tiếng Anh? Ðến như Hà Trần ở Mỹ tám năm mà thú nhận chẳng dám hát tiếng Anh: "Hồi xưa ở nhà thì còn dám thu đĩa tiếng Anh, giờ nghe lại ngượng chín cả mặt. Nếu thu hồi hết đốt đi được thì đã làm".

Lời hát là một bộ phận không thể thiếu trong tổng thể một ca khúc khi nó được biểu diễn. Chỉ cần ca sĩ hát đầy lưỡi, người nghe đã có thể khó chịu, nữa là phát âm sai. Vì thế để đạt chuẩn âm nhạc chứ chưa nói đến "âm nhạc vươn ra thế giới", ca sĩ phải nhuần nhuyễn thứ tiếng mình đang hát.

THIÊN THẠCH

Chúng ta hay chạy theo phong trào

Tôi không thấy có vấn đề gì cả trong việc chọn ngôn ngữ nào (tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn hay tiếng Việt...) để thể hiện khi hát.

Chúng ta đều biết rằng âm nhạc vốn không có ranh giới về ngôn ngữ, đã có biết bao nhiêu bài hát đi vào lòng người dù không được hát bằng tiếng của nơi nó được yêu chuộng. Ðã hàng trăm năm nhạc viện và khắp nơi nghe và hát opera bằng tiếng Ý, chả sao cả. Tuy nhiên, ở Việt Nam ta mọi thứ hay bị chạy theo phong trào, như việc tổ chức các cuộc thi tuyển lựa tài năng, giọng hát bỗng dưng đua nhau ra đời nhiều đến nỗi ngán ngẩm. Hay việc ta thấy ngày càng nhiều bạn trẻ có mốt hát tiếng Anh khi tham gia các cuộc thi.

Mọi thứ bao giờ cũng nên có sự cân bằng, chừng mực và vừa phải. Thiết nghĩ nhà tổ chức sẽ là người giúp cho việc cân bằng đó tốt nhất. Ðừng để khán giả thấy các cuộc thi lúc thì quá nhiều bài hát ngợi ca mà thiếu tính giải trí, lúc thì toàn giải trí mà thiếu tính nhân văn, lúc thì không hội nhập, lúc lại hội nhập quá thành tan chảy.

Nhạc sĩ ĐỨC TRÍ

0
Ý kiến bạn đọc (11) Gửi ý kiến của bạn
  • 4/6/2013 8:46:48 AM

    Sau khi đọc bài báo, tôi muốn chia sẻ điều này. Đối với tôi, nhạc trẻ Việt Nam bây giờ có ca từ rất là nhí nhố, cho nên tôi nghe nhạc xưa (hay còn gọi là nhạc tiền chiến). Ngoài ra có lúc tôi cũng thích nghe nhạc nước ngoài của các ban nhạc ABBA, The Beatle, MoneyM, Aqua...

    Một số bạn bè hỏi tôi: "Sao mày thích nghe nhạc tiếng Anh vậy, có hiểu gì không mà nghe?". Tôi trả lời nửa đùa nửa thật: "Tao nghe nhạc tiếng Anh không phải vì thích tiếng Anh, nhưng chẳng còn gì để nghe nữa. 

    Cũng giống như có một nhận định trong bài báo trên, tôi thấy là hoàn toàn đúng: háng tiếng Anh nhằm che dấu đi yếu điểm của mình, chứ sòng phẳng mà nói, hát tiếng Việt thì rớt từ vòng gửi xe.

    Mong rằng chương trình càng ngày hoàn thiện và mang đúng ý nghĩa "Bài hát Việt" hơn (có nghĩa là BÀI HÁT CỦA NGƯỜI VIỆT đó).

    Xin đừng trách thí sinh mà trước tiên hãy trách BTC. Tất cả đều do Ban tổ chức cả, BTC phải chịu trách nhiệm, vì họ chính là lực lượng sàng lọc đầu tiên qua quá trình đăng ký, mà họ chấp nhận thì thí sinh hát thôi.

    Trịnh Anh Tuấn
  • 8/4/2012 11:28:14 PM

    Mình có xem nhiều phiên bản The Voice của nhiều nước, nhưng đặc biệt đã dừng lại rất lâu để xem rất nhiều tập của phiên bản Hàn Quốc. Có 1 chú thích nhỏ ở đây là mình đã qua tuổi teen rất lâu và hoàn toàn không yêu thích gì Kpop, nếu không muốn nói là cảm thấy Kpop khá phản cảm, ở nhiều mặt. Tuy nhiên, điều làm mình dừng lại rất lâu để theo dõi The Voice phiên bản Hàn, không phải vì mình yêu thích Kpop - đó là điều chắc chắn, cũng không phải vì yêu thích làn sòng văn hóa Hàn đang tràn lan ở Châu Á và thế giới, cũng không phải vì những vị giám khảo ngồi chấm giải (vì thật ra mình cũng không biết họ là ai), cũng không phải vì các thí sinh là chủ yếu, mình dành thời gian, ngồi xem hết vòng Giấu mặt vì sự ngưỡng mộ, thán phục nền ca nhạc, các sáng tác, các ca khúc của nước bạn.

    Dù rằng làn sóng Kpop tràn lan với những ca khúc và nhóm nhạc nếu không phải là người hay theo dõi, thì chắc chắn sẽ thấy na ná nhau, nhưng thật ra, qua cuộc thi mình nhận thấy, dù là thí sinh ở độ tuổi nào, sở thích nào, sở trường là gì, chất giọng gì, thì cũng có đầy đủ những ca khúc truyền cảm, đúng chất giọng, thể loại để phô diễn vẻ đẹp của chất giọng mình, từ pop, dance, rap, đến rock, jazz, blues và tất nhiên là pop. Sự đa dạng trong các sáng tác tạo cơ hội cho các thí sinh chọn được bài hát bằng tiếng mẹ đẻ nhưng vẫn khoe được sở trường và chất giọng.

    Tuy không hiểu tiếng Hàn, nhưng sự đa dạng trong các bài hát để lựa chọn, làm mình có 1 cái nhìn khác về nền ca nhạc của nước bạn, dù trước đây sự phản cảm của làn sóng Kpop có lẽ làm mình cũng có cái nhìn không thiện cảm lắm. Từ đó mình nhớ lại đã lâu lắm rồi không còn yêu thích 1 bài hát tiếng Việt nào để mà cố gắng học cho thuộc lời và lẩm nhẩm hát, giờ những lúc vô thức lẩm nhẩm hát, mình phát hiện đều là những bài hát từ 10-15 năm trước, 1 thời hoàng kim của Làn Sóng Xanh...

    Nguyễn Thiên Thanh
  • 8/4/2012 11:53:22 AM

    Nói thật với chương trình Giọng hát Việt, nhiều bạn đã che khiếm khuyết giọng hát của mình bằng tiếng Anh chứ nếu hát tiếng Việt khối bạn sẽ bị loại ngay.

    Vì không phải ai cũng biết tiếng nước ngoài để biết những bạn đó hát có đúng chính tả hay không, phần nữa là tiếng Anh luyến láy dễ hơn tiếng Việt.

    Quang Anh
  • 8/4/2012 11:36:32 AM

    Tuyển chọn giọng hát Việt để có được những giọng ca mới có chất giọng tốt là một việc làm đúng. Nên có một thế hệ ca sỹ mới có chất giọng tốt thể hiện được các bài hát như UNCHAINED MELODY, DALILA..V.V..

    Và các thí sinh nên hát 2 bài... một nhạc ngoại và một nhạc Việt.

    CHARLIE N
  • 8/4/2012 11:28:29 AM

    Tôi cứ thấy là lạ thế nào ấy. Giọng hát hay, xử lý gần chuẩn, biểu diễn tốt... Nhưng vì sao cứ hát nhạc ngoại vậy hè?

    Có phải chăng giọng hát Việt phải hát nhạc ngoại để thể hiện đẳng cấp. Đẳng cấp về tiếng, về nhạc, về trình diễn?...

    Tôi vẫn thấy buồn!

    Cỏ May
  • 8/4/2012 10:47:47 AM

    "Bạn xem thí sinh hát tiếng Anh và khoái trong vài phút, nhưng bạn có thể nuôi sống giọng ca đó hát thể loại âm nhạc đó trong bao lâu? Khoảng cách từ chương trình giải trí đến sân khấu chuyên nghiệp vẫn còn rất xa".

    Tôi thích câu trên.

    Zolzol
  • 8/4/2012 10:37:18 AM

    Tập cuối cùng của Vòng giấu mặt, toàn là hát nhạc tiếng Anh. Có 1 thi sính nữ hát bài Lý ngựa ô tiếng Việt thật hay thì không chọn chỉ chọn các thí sinh hát tiếng Anh.

    Dường như tiếng mẹ đẻ đang bị lấn áp, thế sao không đặt lại tên chương trình là giọng hát nhạc quốc tế.

    trần lam nguyên
  • 8/4/2012 10:36:00 AM

    Ở đây, tôi thấy chương tình có tên là "Giọng hát Việt" thì hiểu nôm na là giọng ca của người Việt. Và vậy thì hát bằng ngôn ngữ gì không được? Có thể hát bằng tiếng Tày, Nùng, Khơ Me, .v.v xa hơn là tiếng Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Anh, Mỹ .v.v.cũng tốt.

    Miễn sao là hay, rõ lời, đúng nhịp, phong cách biểu diễn chuẩn mực và đi vào lòng người nghe.

    Văn Thái
  • 8/4/2012 9:51:21 AM

    Giọng hát Việt mà toàn hát tiếng Anh, lúc nghe rồi thì thấy nó quá đỗi bình thường... chẳng phân biệt được hay dở gì cả.

    Nguyễn Thị Bắc Duyên
  • 8/4/2012 8:43:43 AM

    Phải chăng là vì:

    - Nhạc Việt không có ca khúc hay?

    - Như vậy mới đẳng cấp?

    - Còn lý do gì nữa...?

    Đành rằng thí sinh được chọn ca khúc mình thích để thể hiện, nhưng tôi thấy buồn vì có cảm giác các bạn trẻ của chúng ta không trân trọng, nâng niu tiếng mẹ đẻ của mình.

    Nguyễn Gia
  • 8/4/2012 7:03:10 AM

    Hát bằng tiếng Anh thì cũng chẳng có gì ảnh hưởng lắm nếu bạn muốn xuất khẩu âm nhạc qua cộng đồng các nước sử dụng tiếng Anh.

    Nhưng vấn đề là liệu ca nhạc sĩ Việt có đủ khả năng sáng tác các bài hát bằng tiếng Anh hay không hay là chỉ sử dụng lại các bài mà ca sĩ nước ngoài hát đến nỗi làm người nghe thuộc lòng.

    Và khán giả có chấp nhận bài hát tiếng Anh do chính người Việt sáng tác không hay chỉ có một vài khán giả a-dua theo phong trào thôi?

    Thành Luân
TTO - Các khán giả tại NVH Thanh niên TP. HCM đêm 25-4 thưởng thức khoảng 20 ca khúc trẻ trung trong đêm nhạc của nhóm V.Music.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ