Phóng to

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel (giữa) đảm bảo với các đồng minh thân cận tại Thái Bình Dương, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Itsunori Onodera (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Kim Kwan Jin (phải), rằng Mỹ sẽ biến chính sách thành hành động cụ thể - Ảnh: Reuters

Đó là thông điệp quan trọng mà Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel đưa ra tại Đối thoại Shangri-La sáng 1-6 khi cam kết sẽ đem thêm quân và những vũ khí tối tân nhất tới khu vực.

“Sẽ là thiếu khôn ngoan và thiển cận để kết luận rằng chúng tôi không duy trì cam kết đối với chính sách tái cân bằng” - ông Hagel nói tại phiên toàn thể mở đầu ngày làm việc.

Tác động của cắt giảm ngân sách (40 tỉ USD trong tài khóa năm nay) thực tế là có ảnh hưởng tới quân đội Mỹ. Trả lời vấn đề này, ông Hagel nhấn mạnh: “Cả trong tình huống ngân sách xấu nhất, chi phí quốc phòng Mỹ sẽ vẫn chiếm đến 40% ngân sách quốc phòng toàn cầu”. Theo ông, điều quan trọng là việc triển khai “khôn ngoan” và “chiến lược” các nguồn lực này.

60% hải quân, 60% không quân

“Quân đội Mỹ không chỉ chuyển thêm nhiều nguồn lực đến Thái Bình Dương, chúng tôi còn muốn sử dụng những nguồn lực mới này để củng cố vị thế và các mối quan hệ của mình” - vị cựu binh cuộc chiến VN nói.

Theo ông Hagel, Lầu Năm Góc dự định chuyển 60% số hạm đội của mình sang khu vực Tây Thái Bình Dương vào năm 2020 so với 50% của hiện tại. Ngoài ra, ông cho biết 60% lực lượng không quân của Mỹ đã được triển khai tới khu vực. Các chiến đấu cơ F-22 Raptor và F-35 sẽ sớm được triển khai tới Nhật Bản, trong khi tàu ngầm tấn công thế hệ Virginia thứ tư sẽ được triển khai tới Guam trong thời gian tới.

Ngoài ra, quân đội Mỹ đang đưa thêm quân đánh bộ về lại Thái Bình Dương sau cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, sẽ triển khai vũ khí laser thể rắn trên tàu hải quân Ponce vào năm tới và coi đây là câu trả lời cho các mối đe dọa như “tên lửa, các thuyền nhỏ và máy bay không người lái”.

Ông Hagel cho biết ngân sách năm năm tới của Mỹ sẽ chi nhiều vào các lực lượng có thể triển khai nhanh như tàu ngầm, máy bay ném bom tầm xa và các tàu sân bay có thể gây ảnh hưởng trên diện rộng và thực hiện được nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Một trong những điểm mới về tái cân bằng mà ông Hagel trình bày lần này là “chiến lược ngoại giao, kinh tế và văn hóa” chứ không chỉ về quân sự. Điều này giải thích vì sao Mỹ nhấn mạnh vào việc xây dựng Hiệp ước đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) khi Tổng thống Obama đã tăng 7% phần ngân sách cho các hoạt động đối ngoại và hỗ trợ phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương.

Vẫn là bất đồng Mỹ - Trung

Bất đồng của Bắc Kinh với chiến lược này có thể thấy rõ khi bà thiếu tướng Diêu Vân Trúc - giám đốc Trung tâm Quan hệ quốc phòng Trung - Mỹ, Học viện Kỹ thuật quân sự Trung Quốc, đại diện phái đoàn quân sự của Trung Quốc - có lời phát biểu dài chỉ trích việc chuyển hướng của Mỹ là nhằm “kiềm chế Trung Quốc”, gây ảnh hưởng đến quá trình “mở rộng ảnh hưởng” của Bắc Kinh.

Đáp lời, ông Hagel nói Mỹ hoan nghênh một nước Trung Quốc “vươn lên hùng mạnh và có trách nhiệm”. “Mỹ đã là cường quốc Thái Bình Dương từ 200 năm qua. Chuyện này không phải là mới. Chúng tôi có lợi ích ở đây, cũng như Trung Quốc và Nga có lợi ích trên toàn cầu” - ông Hagel nhấn mạnh. Ông cho rằng để giải quyết các khác biệt thì cần có “đối thoại liên tục và mang tính tôn trọng”. “Điều đó đòi hỏi xây dựng niềm tin và giảm nguy cơ tính toán lầm, đặc biệt giữa hai quân đội” - ông nói.

Trong bài phát biểu của mình, ông Hagel thẳng thắn chỉ trích Bắc Kinh liên quan tới các hoạt động tin tặc và chống phá trên mạng. Ông Hagel chỉ thẳng Chính phủ và quân đội Trung Quốc đã liên tục xâm nhập các mạng lưới thông tin của nước Mỹ. Ông cho biết Washington không hài lòng với “các hoạt động xâm nhập trên mạng” ngày càng tăng do “Chính phủ và quân đội Trung Quốc” thực hiện.

Theo ông Hagel, Mỹ và Trung Quốc có nhiều lĩnh vực quan tâm chung và “việc thành lập nhóm làm việc về mạng là một bước đi tích cực trong việc thúc đẩy đối thoại Mỹ - Trung” - bộ trưởng quốc phòng Mỹ gợi ý. Ông cho biết Mỹ sẽ tích cực thúc đẩy việc thiết lập “quy chuẩn quốc tế chung về hành xử có trách nhiệm trên không gian mạng” - điều ông đã phát biểu với báo giới hai ngày trước.