Phóng to

NPT hướng tới việc giải trừ hoàn toàn vũ khí hạt nhân trên thế giới - Ảnh: bbc.co.uk

Những cuộc đàm phán đã diễn ra tới tuần lễ thứ hai ở Geneva, Thụy Sĩ, thì Ai Cập rút lui. Cairo giải thích quyết định của họ nhằm phản đối việc không thể triển khai một nghị quyết năm 1995 về một Trung Đông không có vũ khí hạt nhân. Các quốc gia Ả Rập và Iran cho rằng kho vũ khí hạt nhân của Israel là một mối đe dọa với hòa bình và an ninh ở Trung Đông. Israel chưa hề ký vào NPT.

Cairo nói họ muốn “gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự không chấp nhận thái độ thiếu nghiêm túc trong nỗ lực thiết lập một khu vực phi hạt nhân ở Trung Đông”, Hãng tin nhà nước Ai Cập MENA dẫn lời một tuyên bố của Bộ ngoại giao. Cairo cũng kêu gọi tất cả các nước thành viên NPT và cộng đồng quốc tế “có trách nhiệm triển khai các nghị quyết quốc tế hợp pháp (về giải trừ hạt nhân)”.

Mỹ và Israel trước đó giải thích rằng khu vực phi hạt nhân ở Trung Đông là không khả thi chừng nào một hiệp ước hòa bình chung Ả Rập - Israel còn chưa đạt được và Iran chưa ngừng chương trình hạt nhân, mà Tehran trước sau khẳng định vì mục đích hòa bình.

Hội nghị hai tuần ở Geneva có mục đích đánh giá lại những tiến bộ trong việc triển khai NPT, được ký kết năm 1970 với mục đích ngăn chặn sự lan rộng của vũ khí hạt nhân trên thế giới.

Trong bài phát biểu ở ngày khai mạc hội nghị NPT 22-4, đại sứ Ai Cập tại Geneva Hisham Badr nói: “Ai Cập và nhiều nước Ả Rập đã gia nhập NPT với mong muốn hiệp ước sẽ dẫn tới một khu vực Trung Đông hoàn toàn phi hạt nhân. Tuy nhiên, hơn 30 năm sau, một quốc gia ở Trung Đông, xin nêu tên luôn là Israel, vẫn đứng ngoài NPT”.

Ông Badr cũng chỉ trích các nước lớn đang sở hữu vũ khí hạt nhân đã không có các động thái làm gương. “Không phải nước nào trong số năm nước (Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh và Mỹ) có vũ khí hạt nhân đều không cam kết giảm bớt các đầu đạn hạt nhân của họ. Ngược lại, tất cả các nước có vũ khí hạt nhân tiếp tục hiện đại hóa các thiết bị liên quan tới vũ khí, đầu đạn và phương tiện vận chuyển”, ông Badr nói.

NPT bắt đầu mở cho các nước ký kết từ năm 1968 trong Chiến tranh lạnh. Hiệp ước có mục đích đảm bảo sẽ không có thêm những quốc gia trên thế giới theo đuổi vũ khí hạt nhân, và những nước đang sở hữu cam kết giảm bớt tiến tới giải trừ hoàn toàn hạt nhân, cũng như chỉ chia sẻ công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình.