Kỳ 1: Kỳ tích Vương Gia Lĩnh

Ngày 28-3-2010, tin nước lũ bất ngờ tràn vào hầm khai thác than của Công ty than Hoa Tấn - Vương Gia Lĩnh (thành phố Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây) đã gây chấn động. Nhật báo Trung Quốc đưa tin có 261 người đang làm việc dưới hầm, 108 người được cứu thoát, 153 người còn lại bặt vô âm tín và cơ hội sống sót rất mong manh.

Phóng to

“Cuộc cứu hộ kỳ diệu nhất ngành mỏ”

Hai ngày sau tai nạn, lực lượng cứu hộ đã chạy đua với thời gian để giành lại mạng sống cho những công nhân còn mắc kẹt dưới độ sâu hơn 500m. Không khí căng thẳng bao trùm bởi không ai dám đoan chắc từng ấy con người có thể sống qua 48 giờ với lượng nước 130.000m³ và đang tiếp tục dâng cao.

Tân Hoa xã dẫn lời ông Lưu Đức Chính, phó chủ nhiệm Ủy ban An toàn tỉnh Sơn Tây, cho biết hàng chục máy bơm với công suất lớn đã được lắp đặt để chuẩn bị rút nước cứu người, nhưng ông không giấu vẻ lo lắng phương án cứu hộ trên sẽ gặp nhiều khó khăn do địa hình khu vực tai nạn vô cùng phức tạp.

“Chỉ mong kỳ tích xuất hiện!” - ông Lưu nói trong nỗi quan ngại vì lượng nước trong hầm quá lớn nhưng tốc độ bơm nước ra ngoài quá chậm, chỉ hơn 1.000m³/giờ.

Công tác cứu hộ có thể kéo dài bảy ngày, thậm chí đến 10 ngày mới xong. Hơn 1.000 nhân viên cứu hộ của tỉnh Sơn Tây và các tỉnh khác đã được huy động đến hiện trường, chia làm hai nhánh đào hai đường hầm dài 100m nhằm tăng cường tốc độ rút nước ra.

Nhân Dân Nhật Báo cho biết đội cứu hộ bắt đầu tìm kiếm người bị nạn vào tối 4-4, sau khi đã bơm 140.000m³ nước ra khỏi hầm.

Kỳ tích xuất hiện vào rạng sáng hôm sau khi lực lượng cứu hộ phát hiện nhóm chín công nhân đầu tiên nhờ vào ánh đèn mỏ phát ra từ trên đầu của họ, hơn 110 công nhân còn lại được phát hiện sau đó vài giờ. Sau chín ngày sống dưới lòng đất, 115 công nhân được đưa lên mặt đất an toàn.

“Thật kỳ diệu bởi tại thời điểm đó chúng tôi chỉ dám dự đoán khoảng 84 công nhân đang làm việc ở một khu vực cao dưới hầm có cơ may còn sống sót” - ông Vương Quân, chủ tịch tỉnh Sơn Tây, cho biết.

“Đây là vụ cứu hộ kỳ diệu nhất trong lịch sử cứu hộ của ngành công nghiệp khai thác mỏ thế giới” - David Feickert, cố vấn an toàn hầm mỏ của Chính phủ Trung Quốc, nhận định.

Theo Tân Hoa xã, số công nhân trên sống sót nhờ vào lượng oxy có được từ một lỗ thông hơi do lực lượng cứu hộ khoan sau khi tai nạn xảy ra. Thực phẩm cũng được đưa xuống theo đường này ngay sau khi đội cứu hộ nghe được âm thanh cho thấy có người còn sống hôm 2-4.

Phóng to

Đưa nạn nhân đến Bệnh viện Thái Nguyên điều trị ngày 6-4 - Ảnh: Xinhua

Lời người trở về

Đài truyền hình CCTV chiếu trực tiếp cảnh lính cứu hộ và người thân của người bị nạn ôm chầm lấy nhau trong nỗi kinh ngạc, đám đông náo loạn như không tin vào mắt mình khi nhìn thấy chín công nhân đầu tiên được đưa ra khỏi hầm khai thác vào sáng sớm 5-4. Chín người này bị kẹt trong khu vực ngập sâu nhất.

Sự trở về của họ đã nhen nhóm niềm hi vọng lớn cho những người trên mặt đất.

Những người thợ mỏ cho biết đã tự xoay xở để tự cứu sống trong tám ngày tám đêm chờ đợi được cứu hộ.

“Chúng tôi ăn bất cứ thứ gì vớ được trong dòng nước lũ, từ bùn, giấy, vỏ cây và uống thứ nước bùn đỏ quạch để cầm hơi. Chúng tôi tự treo mình lên tường hầm khai thác bằng dây thắt lưng để không bị chết đuối trong lúc ngủ” - một trong chín công nhân kể lại điều làm nên kỳ tích sống sót của anh và các đồng nghiệp.

Dấu hiệu của sự sống được phát hiện từ chiều 2-4. Tân Hoa xã mô tả đội cứu hộ đã nghe nhiều tiếng gõ vào những ống thép khoan xuống nơi bị ngập nước. Ba ngày sau đội cứu hộ mới tiếp cận được hiện trường khi nước đã được rút cạn để đưa chín công nhân đầu tiên ra ngoài. 11 giờ sau đó 105 công nhân khác cũng được cứu sống.

Trong số 115 công nhân được cứu sống, một số vẫn còn tỉnh táo, trò chuyện với bác sĩ tuy sức đã yếu. “Sau thời gian dài ngâm mình dưới dòng nước lũ trong hầm, nhiều người đã bị loét da” - một bác sĩ tham gia cứu hộ cho biết. Những người khác cho rằng sự sống của họ là điều kỳ diệu.

Một công nhân trẻ đến từ tỉnh Hồ Nam thuật lại: “Dòng nước lũ cuồn cuộn đã cuốn phăng tôi đi. Đẩy tôi va vào vách hầm rất mạnh. Tôi nhớ mình đã ngụp lặn trong dòng nước rất lâu, sau đó tôi dùng thắt lưng cột chặt mình vào một cây cột trên vách hầm để tránh bị chết đuối và chờ đợi kỳ tích xảy ra”. Ngày 28-3 là ngày đầu tiên đi làm của người công nhân này.

Sau khi ngâm mình trong nước ba ngày, anh leo được vào những chiếc xe cút kít đang trôi lềnh bềnh trên mặt nước cùng tám đồng nghiệp khác, và dạt đến một khu cao hơn của đường hầm khai thác cho đến lúc được cứu rạng sáng 5-4.

Lý Quốc Vũ, 38 tuổi, một công nhân người Hà Nam bị nạn, kể lại trong hai ngày đầu tiên họ không đi tiểu được do không dám uống nước bùn, nhưng vì sinh tồn những ngày sau họ đành uống thứ nước lợn cợn bùn đất để sống sót.

“Chúng tôi đã phát thông điệp cầu cứu lên mặt đất bằng cách gõ vào ống thép mà đội cứu hộ khoan xuống sau khi tai nạn xảy ra chừng năm ngày” - anh Lý kể lại.

Ông Lưu Cường, đội trưởng đội cứu hộ y tế, cho biết các công nhân này rất yếu, họ bị thiếu nước, thiếu dinh dưỡng và sức khỏe có dấu hiệu không ổn định. Ngay sau đó một ngày, 60/153 công nhân được cứu sống đã được chuyển tiếp đến những bệnh viện lớn.

Hơn bốn tháng sau, đa số nạn nhân đã hồi phục sức khỏe, một số trở lại với nghề khai thác than, một số khác bỏ nghề trở về quê bởi: “Chúng tôi không thể quên được vụ tai nạn và 38 đồng nghiệp đã mất khi dòng nước hung tợn tràn vào hầm” - Lý Quốc Vũ cho biết.

_______________

Tháng 6-2009, một tai nạn tràn nước trong mỏ than Tân Kiều ở Quý Châu (Trung Quốc) chôn vùi 16 người. Sau 25 ngày chỉ ba người được cứu sống. Một năm sau, họ quyết định kể lại sự thật kinh hoàng về chuyện bị chủ mỏ than bỏ rơi...

Kỳ tới: 25 ngày trong lòng đất