Trung Quốc và chính sách một con

24/09/2008 11:01 (GMT + 7)
TTCT - Theo các nhà dân số học Trung Quốc, dân số lý tưởng của nước này nằm trong khoảng 0,7-1 tỉ người, nếu vượt ngoài mức này sẽ ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế của đất nước. Do đó cần phải hạn chế sinh nhằm tránh đến mức tiền định 1,6 tỉ người, vì ngoài mức này nền kinh tế không thể ổn định được nữa.

Kể từ năm 1955, nhiều chương trình sinh đẻ có kế hoạch đã được triển khai, sinh suất từ 33% xuống 18% trong khoảng năm 1970-1979, như vậy là giảm chưa đủ. Tình hình này kéo dài đến khi ông Đặng Tiểu Bình triển khai chính sách gia đình một con từ năm 1979. Chính sách được thực hiện bằng một loạt biện pháp từ việc tưởng thưởng các gia đình gương mẫu đến việc buộc ngừa thai đối với những cặp vợ chồng có nhiều hơn một con.

Mạnh tay

Sau nhiều giờ trên xe lửa, chúng tôi đến một làng nhỏ thuộc tỉnh Quảng Tây. Bà Mai có bốn người con và chỉ con út là trai. Tháng 4-2007, cán bộ kế hoạch hóa gia đình đến nhà bà. “Tôi từ chối tiếp và đóng cửa lại, nhưng họ đã phá cửa vào nhà”. Bà bị phạt lần thứ hai với mức 1.500 nhân dân tệ, sau khi bị phạt 200 nhân dân tệ năm 2006. Chồng bà làm việc tại một xưởng gạch và hai vợ chồng bà chỉ kiếm được mỗi năm khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Tại một làng khác, chúng tôi tiếp xúc với một phụ nữ 28 tuổi. Chị Yu Lian có hai con, sống tại một làng nhỏ thuộc huyện Bobai. “Mùa xuân năm 2007, khi đang đi dạo trên đường, tôi bị đưa đến bệnh viện để triệt sản”. Sau hai giờ, chị được cho về nhà với 300 nhân dân tệ bồi dưỡng. Cán bộ tỉnh Quảng Tây thi hành lệnh của chính phủ trung ương lấy cớ khám phụ khoa sẽ phát hiện, phạt tiền và buộc phá thai.

Báo cáo của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) ước tính số trẻ em không đăng ký khai sinh tại Trung Quốc sẽ đến 10 triệu trẻ vào năm 2010. Số trẻ em “lậu” này, đa số là bé gái ở nông thôn, không có giấy khai sinh, không được đi học, không được hưởng dịch vụ y tế.

Nối dõi tông đường

Năm 2007, tại tỉnh Quảng Tây đã xảy ra nhiều vụ việc mạnh tay trong xử phạt các gia đình sinh con quá mức quy định. Đến ngày 24-4-2007, các viên chức đã thu tiền phạt tới 7,8 triệu nhân dân tệ và buộc các phụ nữ đông con phải áp dụng một trong bốn phương pháp kế hoạch hóa gia đình: đặt vòng tránh thai cho phụ nữ có một con, triệt sản cho phụ nữ có hai con, phá thai bằng thuốc hoặc bằng giải phẫu cho phụ nữ mang thai.

Nhưng chính sách hạn chế sinh sản đụng chạm tới truyền thống và nền tảng xã hội Trung Quốc. Khổng giáo buộc phải đảm bảo nối dõi tông đường và chỉ con trai có quyền nối dõi, có quyền thờ cúng tổ tiên. Vì người già không hưởng tiền trợ cấp, chính con trai phải bảo đảm cuộc sống cha mẹ khi họ về già, trong khi con gái sẽ phục vụ gia đình nhà chồng.

Ở các quốc gia không có sự chênh lệch về tỉ lệ phái tính, tỉ lệ thông thường là 96 nam/100 nữ. Trong khi đó, tại Trung Quốc mức chênh lệch càng gia tăng từ năm 1979. Hiện nay thống kê của chính phủ cho thấy tỉ lệ trên là 119,6 nam/100 nữ. Việc phá thai được thực hiện khi thai phụ siêu âm và biết mang thai con gái. Việc này trên nguyên tắc là bị cấm. Gia đình từ bỏ bé gái sau khi sinh ra. Các trại cô nhi mà chúng tôi đến thăm thường có đến 90% là trẻ gái. Việc trọng nam khinh nữ cũng là một nguyên nhân ít con gái. Việc giết trẻ gái sơ sinh cũng còn xảy ra nơi này nơi nọ.

Buôn bán trẻ em

Nhiều gia đình không ngần ngại mua một bé trai thay vì mang thai sau khi đã sinh con gái đầu lòng. Họ sợ sẽ sinh con gái nữa và phải nộp phạt. Nhưng không chỉ các bé trai bị bán, trẻ gái cũng bị bắt cóc để bán cho các gia đình muốn kiếm vợ tương lai cho con trai họ. Tập tục này gọi là Tong Yang Xi, nghĩa là “bạn đời cho con trai”. Giá một bé gái từ 1.900-4.845 nhân dân tệ. Giá con trai cao gấp bốn lần.

Chúng tôi đến Côn Minh, tỉnh Vân Nam. Một đôi vợ chồng đang đi chầm chậm trên đường, tay cầm mấy tờ apphich, mặt lộ vẻ buồn bã. Ông Wang Weimin và vợ Luo Wuyan đã mất con gái tên Ai Tiểu Hoa. Bà mẹ vừa khóc vừa kể: “Con tôi bị bắt cóc cách đây bốn ngày trong vườn trẻ quận Fude”. Bà dán tờ apphich tìm con dưới một tờ khác của một người tìm con trai mất tích.

Hội Cha mẹ mất con quy tụ các gia đình ở 14 tỉnh Trung Quốc, ước tính khoảng 40.000 trẻ em bị bắt cóc mỗi năm. Còn theo UNICEF ở Trung Quốc, có hơn 10.000 phụ nữ và trẻ em bị bắt cóc mỗi năm. Bọn mafia lộng hành trong các khu phố nghèo vì chúng biết người dân ở đây thường là dân di cư từ nông thôn, không tiền và không giấy tờ.

Bắt cóc phụ nữ

Với chính sách gia đình một con, sự phân biệt đối xử với con gái càng tăng và chính sách gia đình một con đã trở thành chính sách con trai duy nhất, với hậu quả là hiện nay Trung Quốc thiếu tới 40 triệu phụ nữ.

Chúng tôi đến tỉnh Tứ Xuyên. Ông Zhu Wen Guang (biệt hiệu là Zhulo, tức là Zorro trong tiếng Hoa) là một cựu quân nhân hiện làm việc giải cứu các phụ nữ bị bắt cóc. Nhờ ông, hơn 160 phụ nữ bị bắt cóc đã được tự do, đa số sống tại tỉnh Sơn Tây, giáp giới Nội Mông và tỉnh An Huy.

Chúng tôi cũng gặp bà Zhang, 36 tuổi, bà cho biết: “Năm 1992, một người bạn của anh tôi giới thiệu tôi với một người bạn khác ở Thành Đô. Tại đó hai người đàn ông và hai phụ nữ đề nghị tất cả cùng đi thăm Nội Mông. Tôi nhận lời và vài ngày sau mới biết mình bị bắt cóc...”. Bà bị bán với giá 3.800 nhân dân tệ, một số tiền lớn vào thời đó. Bà bị buộc kết hôn với một nông dân làng Hao Lai, đến năm 1994 thì có con với người này. Cả làng biết tình trạng của bà. Sau khi sinh, chồng bà cho phép bà viết thư cho gia đình lần đầu tiên, nghĩ rằng việc có con sẽ làm bà không bỏ trốn. Biết được nơi bà sinh sống, gia đình xin ông Zhulo tìm cách giải thoát bà. Zhulo đến làng Hao Lai và trước sự chống cự của gia đình, bạn bè, hàng xóm của chồng bà, ông phải báo với cảnh sát địa phương và cuối cùng đã giải cứu được bà.

Mua vợ

Nông dân Trung Quốc rất khó tìm được người vợ chấp nhận cuộc sống khó nhọc của mình. Để tìm vợ, một nông dân cần phải có tiền để một gia đình nào đó nhượng con gái họ cho mình. Đó gọi là của hồi môn. Ở một số tỉnh như Hà Bắc, nhiều đàn ông phải đi mua vợ. Họ phải đến một tỉnh khác, nơi buôn bán phụ nữ bị bắt cóc hoặc ra nước ngoài (Việt Nam, Campuchia, Lào...). Tại những nơi đó họ có thể kiếm vợ ở tầng lớp nghèo. Việc buôn bán phụ nữ về làm vợ đã ra đời như thế tại Trung Quốc. Ước tính mỗi năm có 10.000-50.000 phụ nữ bị bán tại Trung Quốc. Nước này đang đứng trước tình trạng thiếu phụ nữ trầm trọng với hàng triệu đàn ông Trung Quốc ở tuổi lập gia đình vẫn còn sống độc thân. Hiện 90% những người độc thân trên 30 tuổi của Trung Quốc là đàn ông.

N.T.ĐA chuyển ngữ

VÕ TRUNG DUNG (Pháp) viết riêng cho TTCT

0
Ý kiến bạn đọc (0) Gửi ý kiến của bạn
TTO - Park Ji Yoon không muốn đi cùng các bạn trong trường tới hòn đảo nghỉ dưỡng của Hàn Quốc Jeju. Em ghét đi tàu.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ