(Câu hỏi đặc biệt)

Người cảm tử quân của đất miền Nam

Cần Thơ có nhiều con đường mang tên các anh hùng liệt sĩ như bao tỉnh thành khác: Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo hay Lý Tự Trọng, Trần Văn Khéo, Trần Văn Hoài.... Tôi từng đi qua những con đường đó, có những con đường tôi biết về tên người được đặt, nhưng cũng có những con đường tôi đi mà mù tịt về tiểu sử người được đặt tên cho đường! Đọc câu hỏi trên báo Tuổi Trẻ, tôi bỗng thấy chạnh lòng: Thì ra có những con đường ta đi bao nhiêu lần mà tên người được đặt ta chẳng biết hay hiểu gì về người đó. Loay hoay tìm hiểu được phần nào, tôi xin kể ...

Đó là con đường nhỏ tôi đi qua mỗi ngày: đường Lê Bình, Cần Thơ.

Chuyện rằng sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong khi nhân dân ta chưa hưởng hết ngày độc lập thì thực dân Pháp quay lại cướp nước ta lần nữa. Chúng muốn nô lệ dân ta một lần nữa để thỏa mãn lòng tham thực dân của chúng. Trong lần quay lại này, Nam bộ là nơi tuyến đầu kháng Pháp, như câu ca “Sài Gòn đi trước về sau”. Chiến sự diễn ra ác liệt ở Sài Gòn sau đó lan tỏa khắp nơi.

Ở Cần Thơ, Pháp bắt đầu đánh chiếm các cơ quan của ta vào những ngày cuối tháng 10-1945. Sau 90 ngày đêm cầm chân địch trong nội ô thị xã (30-10-1945 đến tháng 1-1946), các lực lượng vũ trang của ta rút ra vòng ngoài để cố thủ, ngăn không cho chúng mở rộng quy mô chiếm đóng ra ngoài. Những ngày đầu chiếm đóng, Pháp thiết lập hàng loạt đồn bót để kiểm soát tình hình... Ta đã lập các đội cảm tử để tấn công vào hang ổ Pháp.

Sáng 12-11-1945, đội cảm tử gồm năm người (Lê Bình, Bùi Quang Trinh, Lê Nhựt Tảo, Cao Minh Lộc, Trần Chiên), do Lê Bình chỉ huy, đã cải trang đột nhập bộ chỉ huy của Pháp đóng ở Nhà việc làng Thường Thạnh (nay thuộc quận Cái Răng, TP Cần Thơ). Ngay sau khi áp sát mục tiêu, đội cảm tử đã nổ súng áp đảo bọn địch, tiêu diệt nhiều tên và làm bị thương nặng tên quan ba Pháp là Rouen. Ngay sau khi áp đảo được địch, Lê Bình đã lao tới hạ lá cờ tam sắc của Pháp xuống, treo lá cờ đỏ sao vàng của ta lên nhằm khích lệ tinh thần nhân dân.

Sau vài phút hoàn hồn, bọn Pháp bắt đầu đánh trả. Đạn từ các phòng trên lầu bắn như vãi vào hai anh Lê Bình và Bùi Quang Trinh. Cuộc chống trả của các anh diễn ra quyết liệt, Lê Bình và Bùi Quang Trinh ngã xuống... Được tin đồn ở Cái Răng bị quân ta đánh, thực dân Pháp ở Cần Thơ tập trung quân chi viện để tiêu diệt các cảm tử quân còn lại. Dù chênh lệch lực lượng và bị bao vây khắp phía, các chiến sĩ cảm tử đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Sau một thời gian chống trả, ba anh Lê Nhựt Tảo, Cao Minh Lộc, Trần Chiên hết đạn và lần lượt hi sinh...

Học tập tấm gương của cảm tử quân Lê Bình và đồng đội, chiến sĩ các mặt trận đã xông lên diệt giặc. Một phân đội du kích mang tên Lê Bình cũng được thành lập và có nhiều chiến công xuất sắc trong những ngày đầu Nam bộ kháng chiến. Từ đây câu chuyện của năm chiến sĩ cảm tử trở thành huyền thoại trong cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân miền Nam...

Tôi đi ngang con đường mang tên Lê Bình mỗi ngày, sẽ chẳng có gì đọng lại nếu tôi chẳng biết Lê Bình là ai! Câu chuyện về anh và những đồng đội đã gây cho tôi sự xúc động mạnh mẽ... Tôi tự hỏi: có phải vô tâm quá không nếu ta chẳng biết gì về người được đặt tên cho đường? Cuộc sống bận rộn cứ cuốn người ta trong những xô bồ vội vã. Người ta bận tâm đường đó có kẹt xe không, có quán xá nào hấp dẫn không, có mát và sạch...chứ mấy ai chú ý cái tên đường!

...Lại chạnh lòng khi nghĩ về con đường tôi đi ngang mỗi sáng. Cả một con đường chỉ toàn đá chông chênh, lẽ nào nghèo đến nỗi không thể khang trang hơn một chút? Cái tên đường với hai chữ bé tí bị khuất sau hiệu cơm to đùng, người đi qua không biết dễ gì nhận thấy. Chợt nghĩ đặt tên đường là tri ân các anh hùng nên dù gì cũng phải cố hết sức cho lòng tri ân ấy được trọn vẹn...

_______________

_________________

Danh sách thí sinh vào chung kết

Bùi Thiên Chúc, Cao Đan Thy, Đinh Thị Thùy Dương, Dương Thị Tư, Hà Hải Dương, Hoàng Ngọc Khánh, Huỳnh Lan Hương, Huỳnh Thị Bội Phương, Lý Tuyết Phân, Ngô Hoàng Kha, Nguyễn Đắc Chiến, Nguyễn Hoàng Minh Thanh, Nguyễn Hoàng Vũ, Nguyễn Hoàng Yến Xuân, Nguyễn Hương Giang, Nguyễn Khắc Toàn, Nguyễn Ngọc Cường, Nguyễn Ngọc Khánh, Nguyễn Ngọc Mai Ly, Nguyễn Phước Cẩm Tiên, Nguyễn Tuấn Anh, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Nhị, Phạm Đăng Bảo, Phạm Đào Minh Hoài, Phạm Đỗ Phương Chi, Phạm Minh Tân, Phạm Thị Phú Yên, Phan Hữu Hà, Phan Thị Thu Trang, Phan Văn Hồng Thắng, Tôn Thất Anh Quân, Trần Hoàng Anh Khoa, Trần Ngọc Quang Trưởng, Trần Thị Thanh Thúy, Trần Văn Ngọc Tân, Trương Quang Nghị, Võ Hoàng Phương Thoại, Vũ Thị Yến (TP. HCM); Đặng Thụy Nhã Uyên, Nguyễn Tế Nhị, Trần Quang Thắng, Bùi Kim Hồng (Đồng Nai); Đỗ Quỳnh Hương, Trần Thị Lộc, Trần Sơn Lâm, Võ Thị Cẩm Hiền (Cần Thơ); Trần Xuân Nguyên, Vũ Hương Nam (Đắc Lắc); Bùi Quý Khiêm, Nguyễn Hữu Vĩnh (Đồng Tháp), Nguyễn Trường Vũ; Phan Văn Nhật Tân, Trần Văn Thọ (Quảng Nam); Bùi Trần Lê Duy (Ninh Thuận); Cao Xuân Hứa (Quảng Ngãi); Hứa Vạn Ngọc (Long An); Lê Đức Đồng (Sóc Trăng); Lê Thị Lệ Cúc (Hải Phòng); Lê Văn Phúc (Vũng Tàu); Nguyễn Hà Phương (Gia Lai); Nguyễn Thị Thu Thảo (Bình Phước); Phạm Nguyên Ngọ (An Giang); Tô Thị Thinh (Đà Lạt); Từ Thanh Phong (Bình Định).

Phóng to