Phóng to

Ngân hàng phải tăng vốn điều lệ để tăng lực cạnh tranh và phục vụ khách hàng - Ảnh: Thanh Đạm

Các NH cổ phần được xem là quy mô nhỏ khi có vốn điều lệ do cổ đông góp dưới 3.000 tỉ đồng. Theo lộ trình tăng vốn đã được Chính phủ đưa ra vài năm trước, các NH này phải tăng vốn điều lệ để cuối năm 2010 đạt mức 3.000 tỉ đồng.

Đi khó, lùi cũng không xong

NH Nhà nước đã yêu cầu các NH chưa đạt được vốn pháp định 3.000 tỉ đồng trong tháng 3-2010 phải báo cáo kế hoạch, lộ trình tăng vốn. Theo các chuyên gia NH, cũng đã có hướng giải quyết đối với những NH không tăng đủ vốn điều lệ là thực hiện theo quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại mà ở đó quyền lợi của khách hàng vẫn được bảo đảm. Việc tăng quy mô vốn điều lệ của NH nhằm tăng khả năng cạnh tranh của các NH VN.

Tại đại hội của NH Nam Á vừa tổ chức, không ít cổ đông đã bức xúc vì năm 2009 chỉ được chia cổ tức 3,5%. Chia ít nhưng năm 2010 NH này lại đưa ra kế hoạch tăng vốn từ 1.200 tỉ lên 3.000 tỉ đồng. Nhiều cổ đông, từ khả năng của mình, đã cho rằng kế hoạch tăng vốn này không phù hợp với thực tế vì cổ tức thua cả lãi suất tiết kiệm.

Tương tự, một số cổ đông của NH Gia Định (GDB) cũng không vui vì cổ tức năm 2009 chỉ 4,7%. Khó nhất là năm 2010 GDB phải tăng vốn từ 1.000 tỉ lên 3.000 tỉ đồng. NH này cho biết nếu không bán hết cổ phiếu sẽ chào bán cho nhà đầu tư trong nước có nhu cầu, nhưng giá không thấp hơn giá chào bán cho cổ đông hiện hữu. Mặc dù tăng vốn lên 3.000 tỉ đồng nhưng chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế của GDB trong năm 2010 chỉ 200 tỉ đồng và cổ tức 8%/năm.

Năm 2009 hoạt động tín dụng của GDB chiếm đến 90% tổng thu nhập, tốc độ tăng tín dụng đạt đến 82% trong khi nguồn vốn huy động giảm 3% so với năm 2008. Năm nay lợi nhuận của NH chỉ trông vào tín dụng với mức tăng trưởng tín dụng dự kiến 134% so với năm 2009. Trong tình hình hiện nay, mức tăng này không dễ thực hiện.

NH Kiên Long (KienLongBank) cũng nhắm đến mục tiêu vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng vào cuối năm nay. Để cổ đông bỏ thêm vốn, điều đầu tiên là cổ tức phải hấp dẫn. Thế nhưng cuối năm 2009, NH này đã phải giảm chỉ tiêu lợi nhuận năm từ 180 tỉ đồng xuống 120 tỉ đồng, kéo tỉ lệ cổ tức từ 10% còn 7% bằng cổ phiếu. Năm 2010, với vốn điều lệ dự kiến là 3.000 tỉ đồng, KienLongBank đưa ra kế hoạch lợi nhuận 300 tỉ đồng nhưng lãnh đạo của NH này thừa nhận đó là thách thức lớn.

NH Miền Tây (Western Bank) sẽ tăng vốn từ 1.000 tỉ lên 3.000 tỉ đồng. Để thuận lợi khi tăng vốn, Western Bank sẽ niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán trong tháng 4-2010. Tuy nhiên, một lãnh đạo Western Bank thừa nhận với mức sinh lợi trên vốn thấp, huy động vốn từ nhà đầu tư cá nhân không phải là đơn giản. Vì vậy, NH trông chờ vào các cổ đông lớn và các nhà đầu tư tổ chức... Thực tế cổ đông lớn của các NH quy mô nhỏ đang cố gắng bươn chải để đưa NH đạt vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng. Trong khi với các cổ đông nhỏ, họ có nhiều lựa chọn hơn là chung vai sát cánh để mở rộng quy mô của NH.

Cái khó bó cái khôn

Trong số những NH quy mô nhỏ phải tăng vốn đợt này, có một số NH vừa được chuyển đổi mô hình từ NH nông thôn sang NH đô thị. Những người sở hữu NH này có ý định đầu tư và thu hút đầu tư từ nhiều nguồn khác, kể cả từ nước ngoài để tăng quy mô NH. Khởi điểm quy mô vốn của các NH này rất thấp, chỉ vài chục hoặc vài trăm tỉ đồng trong khi chỉ sau ba năm phải đạt vốn 3.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, năm 2008 khủng hoảng tài chính thế giới cũng như suy giảm kinh tế ở trong nước đã khiến các kế hoạch này bị đảo lộn.

Ông Nguyễn Văn Công, một cổ đông của KienLongBank, cho rằng: “Cổ phiếu của KienLongBank giá ngoài thị trường chỉ 10.500 -11.000 đồng/cổ phiếu (mệnh giá 10.000 đồng/cổ phần) lại khó bán, tỉ lệ chia cổ tức thấp hơn nhiều so với lãi suất tiền gửi NH. Chưa nói lợi ích trong ngắn hạn, ngay cả xác định mục đích đầu tư dài hạn thì mua thêm cổ phần của KienLongBank cũng không phải là lựa chọn tối ưu”. Thực tế thay vì mua thêm cổ phần ở NH nhỏ, nhà đầu tư có thể mua cổ phần của các NH lớn vẫn lợi hơn.

Cái khó bó cái khôn, nhiều NH nhỏ vẫn làm ra nhiều lãi nhưng khổ nỗi là vẫn không làm hài lòng nhà đầu tư. Lý do là phải liên tục gọi thêm vốn của cổ đông nhưng lợi nhuận làm ra không thể tăng tương ứng. Lợi nhuận không tăng theo vốn góp thì cổ đông không bỏ thêm vốn. Không góp thêm vốn thì không mở thêm chi nhánh, đầu tư công nghệ, thêm dịch vụ để kiếm thêm nhiều tiền trả cổ tức theo mặt bằng chung như các NH bạn.

Các NH này cũng đang đau đầu khi nguồn thu chính là từ cho vay, khác với các NH lớn là có thêm nguồn từ dịch vụ (kinh doanh ngoại tệ, thanh toán xuất nhập khẩu, thẻ...), không phải là thuận lợi. Năm 2010, NH Nhà nước khống chế tăng tín dụng ở mức 25%, trong khi năm 2009 tăng gần 38%. Nhưng ngay cả không khống chế thì việc tìm khách tốt để cho vay cũng không phải là điều đơn giản. Các NH nhỏ sẽ phải cạnh tranh chật vật với các NH lớn và một trong những vũ khí cạnh tranh mạnh mẽ nhất là lãi suất rẻ thì lại nằm trong tay NH lớn.

Tại cuộc họp mới đây với Hiệp hội NH, các NH cổ phần quy mô nhỏ đều kiến nghị NH Nhà nước linh hoạt kéo dài thời hạn tăng vốn lên 3.000 tỉ đồng.