Đằng sau câu chuyện đấu giá

TT - Việc đấu giá gas cung cấp cho thị trường sáu tháng đầu năm nay từ nguồn Nhà máy Dinh Cố vừa kết thúc ngày 8-2. Trước đó, nguồn gas từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất cũng được đấu giá. Cuộc đấu giá lần này vẫn để ngỏ nhiều câu hỏi về tính minh bạch trong việc cung cấp nguồn cũng như lợi ích đem lại cho người tiêu dùng và Nhà nước.

Chỉ có 50% nguồn gas từ Dung Quất và 75% từ Dinh Cố được đấu giá công khai, phần còn lại ưu tiên phân phối cho các đơn vị trong Tập đoàn Dầu khí quốc gia VN (PVN). Ông Nguyễn Hoài Giang - tổng giám đốc Công ty lọc hóa dầu Bình Sơn, đơn vị điều hành quản lý Nhà máy lọc dầu Dung Quất - cho biết các đơn vị được ưu tiên nguồn hàng từ Dung Quất vẫn phải mua bằng giá đấu giá và không có ưu đãi gì khác. “Đây là những đầu mối lớn nên chúng tôi dành cho họ bao tiêu nhằm đảm bảo tiêu thụ hàng cho nhà máy, tránh trường hợp ký hợp đồng rồi mà không lấy hàng ảnh hưởng đến hoạt động của chúng tôi” - ông Giang giải thích.

Cả hai đơn vị trúng đấu giá đều là công ty thuộc Tổng công ty Khí (PV Gas) thuộc PVN. Điều làm nhiều công ty kinh doanh gas thắc mắc là vì sao những đơn vị này đã được ưu tiên bao tiêu sản phẩm lại còn được tham gia đấu giá? “Có sẵn 50% sản lượng trong tay rồi, những công ty kia sẽ mạnh tay hơn bỏ giá cao, làm sao chúng tôi tham gia nổi?” - một giám đốc bức xúc.

Như vậy, nhìn lại có thể thấy nguồn gas trong nước hiện chỉ do PV Gas phân phối bởi các đơn vị thành viên và trực thuộc như Công ty CP Kinh doanh khí hóa lỏng miền Bắc, Công ty CP Kinh doanh khí hóa lỏng miền Nam và công ty kinh doanh sản phẩm khí.

Việc ưu tiên cho các đơn vị trong PVN bao tiêu đã từng được lãnh đạo PVN giải thích là để phát triển kênh phân phối, bán lẻ. Tuy nhiên, trên thực tế phần nhiều nguồn hàng này được bán sỉ lại cho các công ty kinh doanh gas khác.

Theo một chuyên gia trong ngành phân tích, các đơn vị nắm ưu thế nguồn hàng của PV Gas sẽ thoải mái bỏ giá cao trong cuộc đấu giá để mua bằng được hàng. Và khi đã gần như giữ trọn 100% nguồn hàng trong nước cộng với nguồn nhập khẩu, PV Gas hiện nay có thể điều tiết giá thị trường trong nước.

Người tiêu dùng chẳng được lợi gì trong cuộc chơi này bởi hiện nay giá bán lẻ được cho là do thế giới chi phối. Với nguồn gas trong nước, PV Gas đã bỏ giá cao trong cuộc đấu giá thì làm sao có thể bán lại với giá thấp hơn để có lợi cho người tiêu dùng?

LÊ NGUYÊN MINH