Phóng to

Công nhân Khu công nghiệp Tân Thới Hiệp, Q.12, TP.HCM chọn mua sản phẩm tại một phiên chợ hàng Việt - Ảnh: Minh Đức

Nhiều chuyên gia cho rằng việc thay đổi mẫu mã sản phẩm được thực hiện thường xuyên cũng là cách giúp người tiêu dùng cảm nhận hàng Việt luôn được chăm chút, nâng cao chất lượng.

Chưa thấu hiểu người tiêu dùng

Là người gắn bó với các doanh nghiệp sản xuất trong nước, bà Vũ Kim Hạnh, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), cho rằng hiện sản phẩm hàng hóa của VN đang bộc lộ ba điểm yếu: mẫu mã chậm thay đổi; nắm bắt nhu cầu, thị hiếu kém và dịch vụ bán hàng, hậu mãi hời hợt. Tất cả những điều này xuất phát từ sự thấu hiểu người tiêu dùng chưa có hoặc chưa được để ý đúng mức.

Do tính chất công việc, chị Thùy Hương (TP.HCM) thường sử dụng những gói dầu gội nhỏ, tiện bỏ túi. Sau một thời gian chị nhận thấy những gói dầu gội của các thương hiệu VN đều rất khó mở bằng tay. Trong khi sản phẩm tương tự của các công ty đa quốc gia ngay góc bên phải đều có đường viền nhỏ, chỉ cần xé mạnh là sử dụng được. “Nếu nhà sản xuất đặt mình vào trường hợp người tiêu dùng thì họ sẽ không mắc lỗi đáng tiếc như vậy” - chị Hương nhận xét.

" Sự chậm thay đổi mẫu mã, thẩm mỹ trong khi nhu cầu của người tiêu dùng luôn hướng đến cái mới, tốt hơn, tiện lợi hơn đã trở thành rào cản giữa nhà sản xuất và khách hàng"

Dệt may là ngành dễ thay đổi nhưng lại luôn đi sau sự đòi hỏi của thị trường. Trong khi hàng Trung Quốc kiểu dáng, mẫu mã dường như thay đổi hằng ngày thì thời trang nội địa ì ạch quen thuộc với kiểu dáng cũ, già nua. Cùng là kiểu áo sơmi, nhà sản xuất Trung Quốc biết nhấn nhá bằng nút to, nút nhỏ hay đôi khi chỉ là đường viền quanh áo, thắt lưng... những sự thay đổi nhỏ đó đủ hấp dẫn người tiêu dùng bỏ tiền mua dù ai cũng biết hàng Trung Quốc chất lượng... chập chờn.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi của hàng Việt chủ yếu rơi vào mẫu mã sản phẩm thực phẩm, hàng gia dụng chứ chưa có những sản phẩm mới có tính đột phá vào tính năng, chất lượng. Bà Kim Hạnh cho rằng yếu tố mà các công ty đa quốc gia có được chính là kinh nghiệm tiêu dùng. Trước khi ra sản phẩm mới, họ đều thực hiện những cuộc khảo sát cho dùng thử sản phẩm để hiểu nhu cầu tiêu dùng. Thông qua “Nhật ký tiêu dùng”, nhà sản xuất ghi chép lại những mong muốn thay đổi, góp ý từ phía người dùng thử. Khi hoàn chỉnh sản phẩm mới sản xuất đại trà ra thị trường.

Lực chưa đủ

Ông Đặng Chí Hùng, trưởng phòng kinh doanh Công ty nhôm Kim Hằng, cho biết để giới thiệu một sản phẩm mới ra thị trường công ty mất 4-5 tháng, đó là chưa kể thời gian nghiên cứu, thiết kế. “Như sản phẩm khay đúc bánh khọt, khi đưa ra thị trường tham khảo công ty nhận hàng trăm ý kiến. Người cho rằng khay cần cạn hơn, người bảo sâu hơn hoặc kích thước lớn hơn... Điều đó khiến nhà sản xuất cảm thấy bối rối khi thử sức với sản phẩm mới” - ông Hùng nói.

Qua các kỳ hội chợ hàng VN chất lượng cao, ông Lê Xuân Khuê, giám đốc Công ty Hàng Việt, đúc kết: thực tế năng lực sản xuất của doanh nghiệp trong nước hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân, buộc một bộ phận phải tìm đến hàng ngoại nhập. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng chưa đủ lực để tạo được nhu cầu mới đủ sức dẫn dắt thị trường, hấp dẫn người tiêu dùng.

Theo ông Khuê, phần lớn doanh nghiệp VN có quy mô sản xuất vừa và nhỏ, trong khi để cải tiến hình thức sản phẩm mới phải có nhà thiết kế, tốn thời gian, chi phí... Đi kèm là công tác truyền thông, tiếp thị lâu dài để giúp người tiêu dùng làm quen sản phẩm. Do đó, thông thường doanh nghiệp chọn cách an toàn là duy trì và nâng cấp sản phẩm cũ chứ không dám phiêu lưu với sản phẩm mới.

Tuy nhiên cũng có những sản phẩm thay đổi rõ ràng và nhận thấy sự tiến bộ. Ví như cân Nhơn Hòa, tưởng chừng là sản phẩm khó đổi mới thì đây là sản phẩm nhanh nhạy, bám sát nhu cầu của thị trường. Từ chiếc cân chủ yếu phục vụ kinh doanh, hiện Nhơn Hòa có những chiếc cân nhỏ hơn trong lòng bàn tay phù hợp nhu cầu của bà nội trợ, gắn với người dân mỗi ngày... “Đổi mới sản phẩm không hề khó, chỉ cần quan sát và quan tâm đến nhu cầu của người tiêu dùng thì doanh nghiệp sẽ cho ra những sản phẩm tốt, tiện dụng” - đại diện cân Nhơn Hòa nói.