Phóng to

Buổi giao lưu trực tuyến tại báo Tuổi Trẻ sáng 7-9 - Ảnh: H.T.V.

Bốn khách mời của chương trình (ông Lương Công Thành: tổng giám đốc Công ty TNHH dịch vụ giao nhận, vận tải & thương mại Công Thành; ông Đỗ Tuấn Hùng Mạnh, giám đốc điều hành khu du lịch Mỏm Đá Chim, thị xã La Gi, Bình Thuận; ông Nguyễn Hùng Sơn, doanh nhân chuyên sản xuất và kinh doanh loa; TS tâm lý học Đinh Phương Duy) đều đúc kết: “Không có bằng đại học vẫn thành đạt”. Xin lược ghi một số câu hỏi tiêu biểu.

* Là một người “tay ngang” làm chủ và điều hành một công ty có nhân viên đông, tôi nghĩ ông cũng trải qua không ít khó khăn về nhân sự, quản lý... Ông có thể chia sẻ những kinh nghiệm điều hành của mình không?

- Ông Lương Công Thành:

Công ty Công Thành từng có nhiều nhà quản lý nước ngoài như Singapore, Việt kiều Nhật, Mỹ... nhưng cuối cùng vẫn phải quay trở về với những nhân viên VN với tấm bằng trung cấp đang điều hành rất tốt.

Điều đó nói lên chúng tôi không muốn điều hành công ty với “tay ngang”. Nhưng cuối cùng vì lĩnh vực vận tải rất phức tạp, do đó không gì hơn là sự theo dõi, luôn cải tiến và tìm cách phát huy khả năng nội lực để tìm tiếng nói chung giữa quản lý và nhân viên nhằm phát triển công ty.

* Để xác định niềm đam mê và năng lực bản thân cho nghề nghiệp, những người trẻ chúng tôi nên làm thế nào?

- Tiến sĩ Đinh Phương Duy:

Nếu quả thật bạn không thể tiếp tục học với sự thờ ơ không chút cảm xúc, bạn có thể tìm cách khác để khẳng định mình vì con đường phía trước còn dài.

Để xác định niềm đam mê và năng lực bản thân cho nghề nghiệp, trước hết bạn cần biết mình thích gì, thích làm gì, thích trở thành người như thế nào. Đam mê có thể bắt đầu từ sự thích thú và cũng có thể hình thành từ sự trải nghiệm trong hoạt động.

Năng lực của con người được hình thành từ ít nhất ba yếu tố: tri thức (những hiểu biết xã hội, nghề nghiệp...), kỹ năng và kinh nghiệm bản thân. Điều đó có thể hiểu rằng năng lực sẽ chỉ được hình thành và hoàn thiện thông qua học tập và lao động.

- Ông Nguyễn Hùng Sơn:

Tôi chỉ có niềm đam mê mãnh liệt và may mắn là được tiếp xúc với loa, đài từ khi chưa có chợ Nhật Tảo. Nhờ tiếp xúc rất nhiều loại loa của các hãng nổi tiếng trên thế giới, ghi chép tỉ mỉ, tôi lập ra xưởng loa và khu sản xuất hiện nay.

Những hãng loa nổi tiếng trên thế giới đều thẩm âm bằng tai và lắp ráp bằng tay theo kinh nghiệm của họ, trang thiết bị đo đạc không giải quyết được vấn đề nhạc thính. Loa không thể làm theo đại trà, dây chuyền hàng loạt.

* Xin hỏi anh Đỗ Tuấn Hùng Mạnh. Anh có cho rằng mình gặp may mắn trong công việc không khi từ một người không có bằng cấp trong tay, nay trở thành giám đốc điều hành của một khu du lịch?

- Ông Đỗ Tuấn Hùng Mạnh:

Ngoài bạn ra, nhiều người khác cũng từng hỏi tôi giống câu hỏi này. Thông qua bản lý lịch trích ngang của tôi trên báo Tuổi Trẻ, bạn sẽ biết tôi có may mắn hay không, bởi nếu không có năng lực thật sự, may mắn chỉ đến một lần trong đời mà thôi. Thật ra để có được ngày hôm nay, tôi đã trải qua rất nhiều thử thách và trở ngại.

Khi đảm nhận vai trò là một giám đốc điều hành thì các chủ đầu tư thường yêu cầu ứng viên phải nộp những bản kế hoạch về kinh doanh - tiếp thị, kế hoạch lãi - lỗ, tái cấu trúc bộ máy nhân sự, biên soạn các quy trình, quy định, kế hoạch đào tạo, huấn luyện chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên... Bạn sẽ không thể nào hoàn thành những yêu cầu trên của chủ đầu tư nếu chỉ dựa vào may mắn, mà phải đòi hỏi cả về kiến thức và kinh nghiệm.

* Cũng vì hoàn cảnh gia đình khó khăn mà nhiều người phải bỏ học dù học giỏi và mong muốn được đến trường. Sự thông minh và cần cù của họ có thể làm được những việc có ích cho xã hội. Có bảo thủ quá không khi đòi hỏi bằng cấp, trong khi đó những người có bằng cấp chưa chắc đã làm tốt việc?

- Ông Nguyễn Hùng Sơn:

Đừng quá bi quan. Học thì có nhiều cách: học ở bạn, học ở sách vở, học ở xung quanh... Mỗi người đều có hoàn cảnh và phải tự biết phấn đấu không ngừng nghỉ.

Giữa sự học và hoàn cảnh không liên quan tới nhau khi con người quyết tâm học.

Vận mệnh con người nằm ở đôi tay, khối óc. Sự học giỏi, thông minh và cần cù của bạn phải được chứng tỏ và thể hiện cho mọi người biết bạn giỏi, chắc chắn bạn sẽ thành công.

* Anh Mạnh ơi, khi làm quản lý của resort anh có làm công việc tuyển dụng không? Khi đó anh có tuyển người theo năng lực như nhiều người từng cho anh cơ hội, hay anh cũng phải tuyển theo bằng cấp như ý của chủ đầu tư?

- Ông Đỗ Tuấn Hùng Mạnh:

Khi phỏng vấn các ứng viên, tôi rất quan tâm đến thái độ, mức độ hiểu biết về công việc... Vì theo quan điểm cá nhân tôi, kỹ năng và chuyên môn nghiệp vụ có thể hướng dẫn, huấn luyện cho nhân viên mới được (chỉ sau hai hoặc ba tháng là bạn có thể biết rành công việc). Nhưng thái độ thì rất khó huấn luyện, đào tạo. Đặc biệt, ngành nhà hàng - khách sạn thì thái độ là quan trọng nhất.

Các chủ đầu tư không quá xem trọng bằng cấp mà chỉ quan tâm về hiệu quả đầu tư, kinh doanh. Thông thường doanh nghiệp nhà nước mới trả lương cho nhân viên dựa theo bằng cấp, còn các doanh nghiệp tư nhân hoặc liên doanh thì chú trọng về năng lực, sự nhiệt tình và thái độ mà thôi.