Phóng to

Bác Hồ với các em học sinh

“Sánh vai”, đó là lời Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng trong thư của Người gửi nhân ngày khai trường đầu tiên của nước VN dân chủ cộng hòa, ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công và lễ độc lập 2-9-1945...

Trong thư Bác viết: “Non sông VN có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc VN có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

58 năm qua, thư đầu tiên của Bác Hồ đã trở thành bài học đầu tiên vào ngày tựu trường, khai giảng của nhiều thế hệ trong mỗi gia đình VN. Thấm nhuần lời Bác dạy, thế hệ cha mẹ tiếp thụ nền giáo dục cách mạng và kháng chiến.

Từ nhà trường đi thẳng ra chiến trường với hành trang thật sự quí báu để có những đóng góp to lớn vào đại thắng, làm rạng danh dân tộc và đất nước trên trường quốc tế.

Từ sánh vai về độc lập và chủ quyền dân tộc đến sánh vai về dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng - dân chủ - văn minh, vẫn cứ là nối tiếp sự nghiệp lớn, sự nghiệp sánh vai. Và tuổi trẻ học đường phải gánh trách nhiệm thật nặng nề, đương đầu với bao thử thách chưa có tiền lệ trong lịch sử mấy ngàn năm của dân tộc.

Phóng to

Ngày tựu trường...

Còn nguyên vẹn giá trị bài học đầu tiên trong lá thư đầu tiên Bác Hồ gửi học sinh cả nước; đó là bài học về mục đích động cơ học tập vì danh dự và lòng tự trọng dân tộc, học là để bồi đắp sức mạnh tự cường của dân tộc, cơ sở của độc lập và tự chủ.

“Sánh vai” là đua tranh để ngang bằng, bứt phá để vượt trội, giữa các địa phương trong nước và giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên toàn cầu; trong khi đó đối diện với thực tế hằng ngày, trên nhiều lĩnh vực chúng ta đang đi sau và tụt hậu đang là nguy cơ và thách thức lớn nhất.

Lớp trẻ nói chung, trong đó có tuổi trẻ học đường, phải được biết, được chỉ ra cho rõ trong sự nghiệp “sánh vai” ấy dân tộc ta đang ở nấc thang nào của trình độ phát triển, không chỉ so sánh với mình hôm nay và hôm qua, năm xưa mà còn so sánh với các nước trong cộng đồng quốc tế; một sự so sánh cụ thể bằng những chỉ số đo đạc khách quan, sáng tỏ, ở đó những quan hệ nhân quả là rất cần thiết để bồi dưỡng và nêu cao lòng tự trọng dân tộc, để chuyển biến ý thức rửa nhục của con em một dân tộc mất nước, một dân tộc nô lệ thành ý thức rửa nhục của con em một dân tộc kém phát triển, đang phát triển.

Phải chăng đó là vấn đề lớn, rất cấp thiết được đặt ra cho toàn ngành giáo dục, toàn xã hội khi một năm học mới nữa lại bắt đầu?