Làm gì để sinh con khỏe mạnh?

* Tôi mang thai được 8 tuần. Do vỡ kế hoạch nên có thai, do đó tôi chưa chuẩn bị tâm lý cho việc mang thai nên chưa chích ngừa và khám sức khoẻ trước khi mang thai. Xin hỏi nếu khi sinh con có ảnh hưởng gì đến sức khoẻ của thai nhi và mẹ không?(Nguyễn Thị Hoàng Yến, 34 tuổi, nguyenthihoangyen35@)

- PGS.TS Vũ Thị Nhung - nguyên giám đốc Bệnh viện Hùng Vương: Để có thể yên tâm là mình không mắc bệnh gì có thể lây truyền cho con trong khi mang thai hoặc không mắc những bệnh không cho phép có thai (đau tim nặng, lao phổi đang điều trị, suy gan, suy thận...), người phụ nữ thường đi kiểm tra sức khỏe để được bác sĩ chuyên khoa khám và tư vấn. Nếu cần điều trị trước khi có thể có thai thì sẽ được điều trị ngay. 

Như vậy, khi tình trạng sức khỏe ổn định, họ sẽ có thể để có thai. Họ có thể chủng ngừa các bệnh Rubella, thủy đậu, quai bị trước khi có thai nhưng cũng không nhất thiết phải chủng trước nếu không có điều kiện.

Riêng chủng ngứa uốn ván thì trong thai kỳ sẽ được chủng hai lần. Vì thế, nếu bạn đã có thai rồi thì cứ yên tâm khám thai định kỳ tại cơ sở y tế chuyên khoa sản để được theo dõi. Nếu có chuyển biến gì bất thường bạn sẽ được khám và điều trị sớm. Đa số trường hợp như bạn đều diễn tiến tốt đẹp. Chúc bạn nhiều sức khỏe và mẹ tròn con vuông.

* Xin cho biết chế độ dinh dưỡng cho giai đoạn thai nhi được 27 tuần tuổi trở đi. Có cần uống bổ sung canxi và viên sắt? Nếu có thì uống bao nhiêu? Vì vợ tôi thỉnh thoảng bị chóng mặt và chuột rút nhẹ (Vợ tôi đang mang thai lần đầu, 26 tuổi, thai đã được 27 tuần tuổi) Trân trọng cảm ơn!(Nguyễn Quốc Huy, 32 tuổi, huythacda@)

 - Th.S - BS Đặng Lê Dung Hạnh:  Viên sắt và canxi là hai loại mà các bà bầu đều rất cần.

Vào tuổi này của thai nhu cầu của trẻ khá cao nên việc bổ sung là rất cần thiết. Viên sắt bổ sung nên dùng một viên mỗi ngày là vừa đủ, uống nhiều quá sẽ gây khó chịu đường tiêu hóa (xót ruột, đi tiêu phân sệt, lỏng ...). Nhu cầu sắt bổ sung là 60mg/ngày và 400mcg acid folic, hầu hết các viên sắt bổ sung cho bà bầu trên thị trường đều đạt được nồng độ này

Với canxi, nhu cầu bổ sung và 1.000-1.200mg/ ngày. Có thể dùng viên canxi bổ sung, hoặc dùng sữa thêm. Khi dùng sữa, ngoài canxi còn thêm được các chất bổ dưỡng khác như chất đạm, chất béo. Tuy nhiên, có những bà bầu đã dư cân hay quá cân thì chỉ nên dùng riêng canxi.

Chóng mặt có thể do thiếu máu (thiếu sắt) hay chỉ là triệu chứng rối loạn tiền đình của bà bầu, nếu chóng mặt thường xuyên thì nên kiểm tra. Chuột rút là tình trạng hay gặp, cũng có thể do thiếu canxi hoặc thiếu rau xanh.

* Tôi có bầu được 5 tháng. Rất nhiều người khuyên nên mua trứng ngỗng để ăn vì em bé sẽ thông minh. Không biết điều này có đúng?(phuc thao, 29 tuổi, phucthao@)

- TS. BS Lê Thị Thu Hà - phó phòng khám bệnh viện Từ Dũ TP.HCM: Chế độ dinh dưỡng ở người mang thai tốt nhất là có sự cân đối giữa các thành phần đạm, đường, chất béo, các loại vitamin, chất xơ và muối khoáng. Trứng ngỗng có một số thành phần như đạm, chất béo và một vài vitamin. Tuy nhiên do trứng ngỗng quá lớn, nếu ăn một quả trứng ngỗng là thai phụ đã no và không thể ăn thêm các chất khác như đường và các chất xơ.

Trứng gà cũng có thành phần như đạm, chất béo và các vitamin, nếu thai phụ ăn một quả trứng gà còn có thể ăn thêm những thức ăn khác để đủ các thành phần trong tháp dinh dưỡng. Em bé có thông minh hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dinh dưỡng của người mẹ, di truyền, sinh đủ tháng hay không, môi trường sống cũng như giáo dục sau này.

* Chỉ còn một tuần lễ nữa là đến ngày dự sinh của tôi. Khi đi khám bác sĩ nói thai nhi của tôi đã nặng 3,3 kg. So với thời gian trước khi mang thai, cân nặng của tôi đã tăng lên 15kg. Thời gian này mỗi lần đi lại tôi thấy vùng háng của mình rất đau. Tôi có bệnh gì không hay do thai nhi lớn làm vùng háng bị đau? (nguyen hang, 30 tuổi, nguyenhang)

- TS. BS Lê Thị Thu Hà: Khi thai đến gần ngày sinh các khớp vùng chậu của thai phụ giãn nở, do vậy các chị em có cảm giác đau vùng xương vệ, khớp háng. Triệu chứng đau này mất đi sau khi sinh. Trong trường hợp đau quá nhiều ảnh hưởng đến việc đi lại hoặc vận động, bác sĩ sẽ dùng một số thuốc giảm đau không ảnh hưởng đến thai kỳ. Hạn chế vận động hoặc đi lại cũng là một trong những cách điều trị trong trường hợp này.

* Trong thời gian mang thai tôi có đi xông hơi hay mátxa được không?(hoa hong, 26 tuổi, hoahong@)

* BS Th.S - BS Đặng Lê Dung Hạnh: Xông hơi hay mát xa đều có thể thực hiện được lúc mang thai, tuy nhiên không nên thực hiện trong thời gian quá lâu, dễ làm cảm lạnh

* Từ lúc mang thai lúc nào tôi cũng cảm thấy buồn ngủ, giống như nghén ngủ vậy. Mỗi ngày tôi phải ngủ đến 10 giờ đồng hồ. Ngủ nhiều trong thời gian mang bầu có ảnh hưởng gì hay không?(bachhop, 31 tuổi, bachhop@)

- Th.S - BS Đặng Lê Dung Hạnh:  Đây là hiện tượng tự nhiên, nếu có điều kiện bạn nên ngủ theo nhu cầu, tuy nhiên cũng nên phân bố thời gian ngủ cho phù hợp, nhằm tránh việc ngủ quá nhiều vào ban ngày, và đến đêm thì không thể nào ngủ được do đã ngủ đủ. Lúc đó bạn lại lo lắng là mất ngủ ban đêm

* Tôi mang thai con đầu lòng, rất chú ý sức khỏe và khám thai định kỳ đều đặn. Gần đây tôi hay bị trằn bụng, thỉnh thoảng đau lâm râm bên trái hoặc bên phải bụng. Trong ngày đôi khi có cảm giác cứng bụng, nhất là ban đêm. Đi khám BS nói bình thường nhưng tôi thấy không yên tâm. Xin hỏi các dấu hiệu như vậy có đáng ngại? Tôi phải làm sao để giảm các dấu hiệu đó? (Bình An, 29 tuổi, binhan_kg@)

- Giáo sư Nguyễn Duy Tài - trưởng chủ nhiệm bộ môn sản Đại học Y dược TP.HCM: Xin lỗi tôi không thể giải thích một cách rất rõ ràng khi chị không nói rõ tuổi thai. Nếu thai ở 3 tháng đầu chị nên đến gặp bác sĩ vì sẽ có nguy cơ sẩy thai. Nếu thai ở 3 tháng cuối (lớn hơn 30 tuần) thì cảm giác trằn bụng hay cứng bụng nhưng không có triệu chứng đau thì dấu hiệu đó không lo lắng nhiều. Cảm giác cứng bụng sẽ giúp đầu thai nhi lọt xuống tiểu khung tốt hơn. Mong chị yên tâm!

* Xin bác sĩ cho biết vài chỉ số cơ bản khi thai nhi 27 và 28 tuần cần đạt (cân nặng, chiều dài xương đùi, chiều dài xương cánh tay, BPD, HC, KT hố sau, KT não thất bên, KT tiểu não...) Nguyễn Quốc Huy, 32 tuổi, huythacda@...)

- Th.S - BS Đặng Lê Dung Hạnh: Khi đo đạc các chỉ số của thai nhi, chúng tôi sẽ so sánh với bản tiêu chuẩn của thai vào độ tuổi này. Các giá trị này có một độ biến thiên và nếu chỉ số đo được không nằm dưới 5% của bảng là đạt. Bảng bày chúng tôi gọi là bảng bách phân vị của các chỉ số đo lường.

Khi bạn nhìn vào kết quả siêu âm, cũng sẽ thường gặp các trả lời như kết quả đo đạt nằm vào khoảng của bản bách phân vị (ví dụ nếu là 50, 60,70 ...) của tuần tuổi thai. Khi chỉ số nằm dưới 10% là đã có tình trạng suy dinh dưỡng thai, dưới 5% là suy dinh dưỡng nghiêm trọng, tiên lượng sống còn của thai kém.

Các chỉ số đo về não như bạn đề cập nhằm mục đích xem xét có bất thường ở não không, ví dụ có dãn não thất, có các cấu trúc bất thường, có hiện diện đủ các cấu trúc bình thường phải có của não không...

* Vợ tôi đang có bầu 3 tháng. Tôi rất lo lắng vì công việc của cô ấy rất căng thẳng và luôn phải làm việc trên máy vi tính. Thai phụ phải ngồi nhiều trên máy vi tính và làm việc căng thẳng có ảnh hưởng gì đến em bé sau này?(nguyenhoang, 33 tuổi, nguyenhoang)

 - PGS.TS Vũ Thị Nhung: Có một nguyên tắc áp dụng cho những người làm việc trên máy tính là không được ngồi liên tục để tránh ảnh hưởng đến mắt. Mỗi 45 phút thì nên ra ngoài nghỉ khoảng 10 phút để khỏi mỏi mắt.

Riêng đối với người có thai thì càng nên vận động, tránh ngồi lâu một chỗ vì máu lưu thông kém sẽ dễ bị phù chân. máu không lưu thông tốt thì sự cung cấp máu cho thai nhi cũng bị ảnh hưởng. Khi có thai thì tránh thức khuya, tránh căng thẳng vì sẽ có thể sinh non. Vì thế, bạn nên khuyên cô ấy làm việc điều độ, tránh làm việc quá sức, tránh ngồi liên tục trên máy tính thì mọi việc sẽ tốt đẹp. 

* Em thường cảm thấy hơi đau đau ở bụng dưới, thời gian đau rất ngắn, ngoài ra không có bất thường nào khác. Xin cho em hỏi đau như vậy có phải là có vấn đề gì? Em đang mang thai 15 tuần.(Nguyen Thuy Trang, 26 tuổi, chauchau317@gmail.com)

* Th.s - BS Đặng Lê Dung Hạnh: Trong những tháng đầu mang thai thường thai phụ hay có cảm giác đau chằng nhẹ vùng bụng dưới.

Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, cơn đau kéo dài vài phút,  nhất là nếu có kèm ra máu thì nên đi khám ngay.

* Tôi đang mang thai 4 tháng. Trong thời gian này tôi có nên dùng kem chống nứt da để thoa lên vùng bụng hay không? Thoa kem chống nứt da mỗi ngày có đảm bảo vùng bụng sau này sẽ không bị dãn, nứt? (honghanh, 32 tuổi, honghanh@)

- TS. BS Lê Thị Thu Hà: Rạn nứt da ở thai phụ là do tình trạng đứt các sợi collagen nằm dưới da. Rạn nứt da có mang tính di truyền. Khi rạn nứt nhiều làm cho thai phụ có cảm giác nóng rát, ngứa gây khó chịu. Tình trạng rạn nứt da thường xảy ra khi bụng căng, xuất hiện vào tháng thứ 7 thai kỳ trở đi.

Việc dùng "kem chống nứt da" để thoa lên da vùng bụng không đảm bảo được việc chống tình trạng đứt các sợi collagen nằm dưới da, do đó không thể đảm bảo sau này da vùng bụng không bị rạn nứt. Kem chống nứt da có tác dụng giảm cảm giác nóng rát & ngứa cho thai phụ và làm cho thai phụ có cảm giác dễ chịu hơn.

* Kính chào bác sĩ, ngày 22-11-2010, lúc này thai của em được 11 tuần, em trai của em phát hiện bị Rubella, trước khi phát bệnh em đã nói chuyên với em trai mình. Em đã làm xét nghiêm rubella ngày 24-11-2010. Kết quả như sau: IgM: NEG S/CO=0.273 ( trị số bình thương <0.8 index,S/CO<1) IgG POS 110 ( trị số bình thương <10ul/ml).

Sau 2 tuần (ngày 8-12-2010), em đã làm xét nghiệm lại theo yêu của bác sĩ và em nhận được kết quả như sau: igM : NEG S/CO=0.268 (trị số bình thường <0.8 index,S/CO<1) IgG: 124.9 ( trị số bình thường <10ul/ml), bác sĩ kết luận rằng em đã bị tái nhiễm do IgG tăng lên (lần 1 , IgG 110) và bảo em theo dõi thai kỳ sát sao. Thưa bác sĩ, kết luận của bác sĩ đó là có đúng? Em có bị tái nhiễm Rubella? (Nguyen Thuy Trang, 26 tuổi, chauchau317@...)

- Th.s, BS Đặng Lê Dung Hạnh: Em không có sốt phát ban, IgG lần 1- 110, lần 2 sau 2 tuần là 124, tăng không đáng kể. Điều này cho thấy em đã từng bị nhiễm Rubella trong quá khứ nên đã có miễn nhiễm.  Rubella thường rất ít tái nhiễm, nếu có tái nhiễm thì khả năng ảnh hưởng thai lúc đó hầu như không có. Do đó, em hoàn toàn có thể yên tâm về tình trạng thai hiện tại

* Tôi nghe nói thai phụ rất dễ mắc các bệnh về răng miệng trong thời gian mang thai? Tại sao lại như vậy. Khi mắc các bệnh răng miệng trong thời gian mang thai thì có điều trị được không? Có ảnh hưởng gì đến thai nhi không?(thuy tien, 26 tuoi tuổi, thuytien)

- PGS.TS Vũ Thị Nhung: Thai phụ dễ mắc bệnh răng miệng vì những lý do sau đây:

- Khi bị nghén, họ thường bị nôn ói. Dịch vị có tính acid sẽ dễ làm mòn răng.

- Thai phụ thường ăn vặt, ăn nhiều nên thức ăn bám vào rẳng sẽ tạo điều kiện cho sâu răng.

- Thiếu calci do nhu cầu calci trong lúc mang thai tăng hơn bình thường.

Một số nghiên cứu trên thế giới cho thấy nếu người mẹ mang thai bị sâu răng thì có thể dễ bị sinh non. Con của họ sau này cũng dễ bị viêm nướu răng, sâu răng. Do đó, trước khi có thai nên đi khám răng miệng để chữa trị trước thì tốt hơn là để phải điều trị trong khi đang mang thai.

Thai phụ cần thường xuyên làm vệ sinh răng miệng nhất là sau khi ăn thức ăn ngọt. Nếu bệnh răng miệng nặng thì vẫn phải điều trị nhưng phải lưu ý về những loại thuốc dùng cho người mang thai. Có những loại kháng sinh chống chỉ định khi mang thai như thuốc Tetracycline, Quinolone, chloramphenicol...