03/09/2010 04:50 GMT+7

Nhìn ở góc độ nhân văn

TRÚC GIANG (quận 3, TP.HCM)
TRÚC GIANG (quận 3, TP.HCM)

TT - Điều 31 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh có nêu:

1. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình.

2. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ 15 tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp vì lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng hoặc pháp luật có quy định khác.

3. Nghiêm cấm việc sử dụng hình ảnh của người khác mà xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Khoản 3 điều 5 nghị định 51/2002/NĐ-CP ngày 26-4-2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật báo chí, nêu những điều không được thông tin trên báo chí như sau: “Không được đăng, phát ảnh của cá nhân mà không có chú thích rõ ràng hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân đó (trừ ảnh thông tin các buổi họp công khai, sinh hoạt tập thể, các buổi lao động, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao, những người có lệnh truy nã, các cuộc xét xử công khai của tòa án, những người phạm tội trong các vụ trọng án đã bị tuyên án)”.

Trên thực tế, có một số trường hợp, báo chí một mặt thực hiện chưa đầy đủ các quy định của pháp luật, mặt khác chưa thể hiện được tính nhân văn về hình ảnh cá nhân. Chẳng hạn, phóng viên đến trường cai nghiện, trại cải tạo, trại giam chụp ảnh, quay phim học viên, tù nhân đang học tập, thụ án thường chỉ cần được sự đồng ý của ban quản lý trường, trại mà hầu như không xin phép các nhân vật trong hình, trong phim.

Rõ ràng, hầu hết người đang cải tạo, cai nghiện... đều không muốn cho nhiều người biết về tình trạng của mình, trong khi đó báo chí với nhu cầu thông tin của mình, nếu không thận trọng có thể trở thành “chứng tích” không chỉ suốt đời của nhân vật đó mà còn của nhiều người khác liên quan nữa.

Kể cả khi phóng viên thực hiện đúng quy định của pháp luật về quyền hình ảnh của cá nhân thì không phải lúc nào cũng đảm bảo tính nhân văn, đảm bảo đã trả lời được câu hỏi liệu việc sử dụng hình ảnh có hại cho nhân vật hay không.

Thậm chí khi nhân vật hoàn toàn đồng ý nhưng liệu họ đã có lường hết mọi rủi ro khi hình ảnh của mình được phát công khai trên phương tiện truyền thông hay không, liệu người thân của họ có bị ảnh hưởng gì không...

Có thể nêu ví dụ trường hợp phạm nhân đang cải tạo rất tốt, được giám thị cho tiếp xúc với báo chí để một mặt biểu dương cá nhân phạm nhân đó, nêu lên cố gắng hoàn lương và mong muốn tái hòa nhập xã hội của anh ta, mặt khác qua đó cũng tuyên truyền về môi trường giáo dục tích cực của nhà giam. Bản thân phạm nhân cũng muốn thể hiện những cố gắng cải tạo của mình.

Tuy nhiên, anh ta không ngờ rằng ở nhà, vợ mình nói với các con là cha chúng đang đi làm ăn xa chứ không phải đang ở tù. Giả sử các con anh vô tình đọc báo/xem truyền hình hoặc biết được do người khác nói lại thì không biết hậu quả ra sao.

Câu chuyện của nhà báo Huỳnh Dũng Nhân, phó chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM, nêu trong tham luận tại Đại hội Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ IX rất đáng chú ý: một phóng viên quay phim ở Bình Thuận đã cương quyết “chống lệnh”, không quay tiếp cảnh một phạm nhân nam đang khóc vì phạm nhân ấy năn nỉ: “Xin đừng đưa tôi lên truyền hình nữa, đừng để vợ con tôi ở nhà xem tivi lại thêm một lần tủi khổ khi nhìn thấy tôi thế này nữa...”.

TRÚC GIANG (quận 3, TP.HCM)
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất