Lắng nghe nhân dân, lấy phiếu tín nhiệm chính xácTruyền hình trực tiếp kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIII 9 ngàyKhông lấy phiếu tín nhiệm trường hợp ông Vương Đình Huệ

Trong một xã hội dân chủ, việc đánh giá tín nhiệm, bất tín nhiệm, bầu cử, phê chuẩn, quyết định... thông qua lá phiếu là việc rất bình thường. Giám sát thông qua lá phiếu tín nhiệm, vì vậy, được coi là hình thức giám sát hiệu quả nhất với người giữ trọng trách trong bộ máy công quyền.

Đại diện cho hàng triệu cử tri, lá phiếu của mỗi đại biểu Quốc hội tất nhiên luôn trĩu nặng trách nhiệm. Sự âu lo của đại biểu Quốc hội, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng rằng làm sao để các đại biểu “thật sự công tâm, trung thực, khách quan, không bị chi phối...” khi bỏ phiếu tín nhiệm là hoàn toàn có cơ sở. Nếu nghị viện nhiều nước có 100% nghị sĩ làm việc chuyên trách, có vị thế độc lập thì Quốc hội nước ta phần lớn là đại biểu kiêm nhiệm, cùng ngồi ghế nghị sĩ như nhau nhưng trong quan hệ hành chính là cấp trên - cấp dưới, trung ương - địa phương (cử tri bầu ra đại biểu Quốc hội, nhưng các lãnh đạo nắm quyền đề bạt, bổ nhiệm). Vì vậy, nếu đại biểu đánh mất sự công tâm trong lá phiếu, nhẹ trách nhiệm trước cử tri mà nặng quyền lợi của ngành mình, địa phương mình, nhóm mình, cá nhân mình thì kết quả rất dễ sai lạc.

Lá phiếu phản ánh mức độ tín nhiệm của người có quyền bỏ phiếu với đối tượng được lấy phiếu, nhưng kết quả cuối cùng của nó lại phản ánh niềm tin của công chúng vào đơn vị, tổ chức thực hiện việc này. Câu chuyện vừa xảy ra ở Liên đoàn Bóng đá VN (VFF) là một ví dụ nực cười. Một ban kiểm phiếu chỉ phải làm việc với 19 phiếu bầu, vậy mà kết quả vẫn sai lạc đến khó tin. Vì vậy, ngay cả khi VFF xin lỗi và công bố kết quả khác thì niềm tin của công chúng đối với tổ chức này vẫn suy giảm ít nhiều.

Với một chính khách, một khi đã dấn thân vào chính trường thì việc làm quen với những lời nhận xét từ công chúng, báo chí, với các cuộc chất vấn và bỏ phiếu ở nghị trường là bình thường. Được tín nhiệm thì ở lại, mất tín nhiệm thì ra đi. “Làm dâu trăm họ” chưa bao giờ dễ dàng. Một chính khách “ăn điểm” phải là chính khách thật sự có tài năng, biết thuyết phục mọi người bằng những chính sách và hành động hợp lòng dân.

Quốc hội nước ta đã chọn phương án cho lần lấy phiếu đầu tiên: đó là sau khi lấy phiếu tín nhiệm, vị nào bị trên 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội đánh giá tín nhiệm thấp thì mới đưa ra lấy phiếu tín nhiệm để truất quyền, còn những vị có trên 50% đại biểu Quốc hội (nhưng chưa đến 2/3) đánh giá tín nhiệm thấp thì hai năm liên tiếp mới bị đưa ra bỏ phiếu. Với quy định như vậy, có người ví von Quốc hội nước ta đang áp dụng luật thẻ vàng, thẻ đỏ trong bóng đá, hai thẻ vàng mới bằng một thẻ đỏ. Nhưng việc rút thẻ trong bóng đá do một trọng tài chính quyết định, còn việc “rút thẻ” trong Quốc hội phụ thuộc vào kết quả độc lập của gần 500 vị “trọng tài”. Và, cử tri cả nước mong rằng đó đều là những vị “trọng tài” công tâm.