Khiếu kiện nhiều lần phải đặt cọc?

Thoạt nghe qua tưởng như đề xuất này sẽ giúp giải quyết tình trạng khiếu kiện vượt cấp, gửi đơn thư đến nhiều nơi. Nhưng không phải vậy. Có nhiều nguyên nhân làm phát sinh khiếu nại, tố cáo và nguyên nhân chính không nằm ở những người dân đang đội nắng đội mưa đi khiếu kiện, mà hoàn toàn ngược lại.

Ủy ban Pháp luật của Quốc hội trong báo cáo thẩm tra liên quan đến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo vừa qua đã nêu rõ: “Tình hình khiếu nại, tố cáo, nhất là khiếu nại, tố cáo vượt cấp, đông người tăng cao và có biểu hiện phức tạp như hiện nay còn có nguyên nhân là do chính những yếu kém trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo”. Cụ thể hơn, Ủy ban Pháp luật nhận định: “Lãnh đạo của một số cơ quan, địa phương chưa thật sự quan tâm đúng mức đến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân, thậm chí còn coi nhẹ công tác này; chưa kịp thời giải quyết triệt để theo đúng pháp luật các khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở làm mất niềm tin của người khiếu nại, người tố cáo... Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc gia tăng khiếu nại, tố cáo vượt cấp, đông người, gay gắt”.

Nhận định của Ủy ban Pháp luật cho thấy thay vì “đá bóng” sang phía người dân, nếu các nhà làm chính sách tập trung mổ xẻ “những yếu kém trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo” thì sẽ trúng vấn đề chính hơn.

Còn nhớ khi Luật tố cáo đang là dự thảo chờ Quốc hội xem xét thông qua, cơ quan trình dự thảo này đã “lồng” vào quy định “báo chí nhận được tố cáo phải chuyển cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền”.

Sau khi đại biểu Quốc hội lên tiếng phản đối, vì như vậy không những vi phạm quyền tự điều tra theo đơn thư tố cáo của cơ quan báo chí, mà còn có thể ảnh hưởng đến người đi tố cáo vì nguy cơ lộ danh tánh, quy định đó mới được loại ra khỏi dự thảo luật.

Hay mới đây Bộ GD-ĐT ban hành thông tư về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2013, trong đó có quy định hạn chế quyền tố cáo của công dân trái với tinh thần Luật tố cáo. Chỉ sau khi dư luận phản ảnh, Bộ GD-ĐT mới vào cuộc “sửa sai”.

Với những biểu hiện nêu trên, rõ ràng quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đang cần được quan tâm bảo vệ trước những “can thiệp” không đúng luật của các cơ quan chức năng, chứ không phải ngược lại.

Trong một lần làm việc với trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước tại Hà Nội, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu lãnh đạo các bộ ngành và địa phương: “Mọi khiếu nại, tố cáo, phản ảnh, kiến nghị của người dân phải được các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết thấu đáo, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, hiểu dân và vì dân”.

Cũng tại cuộc làm việc này, Phó thủ tướng đã giao Thanh tra Chính phủ triển khai xây dựng Luật tiếp công dân theo chương trình xây dựng luật của Quốc hội. Rõ ràng người dân sẽ đặt niềm tin khi “mọi khiếu nại, tố cáo được tiếp nhận, giải quyết thấu đáo”, chứ không phải bắt dân “đặt cọc” như đề xuất trên.