Nhiều người băn khoăn khi một ủy ban của Quốc hội đề nghị giảm 1-2 triệu đồng khoan sức dân trong khi chính nghị quyết số 10/2011 của Quốc hội đã yêu cầu giảm huy động vào ngân sách để giúp dân với mục tiêu đến năm 2015 “tỉ lệ huy động thuế và phí vào ngân sách không quá 22-23% GDP/năm” (mức hiện tại là 26,3%).

Trong khi đó, theo đánh giá ba năm thi hành Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của Bộ Tài chính, năm 2009 thu thuế TNCN đã bằng 110% so với năm 2008 (dù năm 2009 Quốc hội đã cho miễn thuế TNCN sáu tháng với nhiều đối tượng). Năm 2010, thu thuế TNCN tiếp tục bằng 183,6% so với năm 2009 và năm 2011 số thu ước bằng 146,57% so với số thu 2010. Với mức tăng nhanh như vậy mà Ủy ban Tài chính - ngân sách vẫn lo thu ngân sách không đảm bảo liệu có phải hơi quá khi người dân đang phải đối mặt với nhiều khó khăn hiện nay?

Giữa mức 7 triệu và 9 triệu đồng chỉ là 2 triệu đồng - thật sự không có nhiều ý nghĩa và số tiền ngân sách có thêm nhờ giảm đi 2 triệu tiền chiết trừ gia cảnh của dân cũng không đáng kể. Luật cần tránh tiểu tiết, rồi phải thay đi đổi lại nhiều lần rất tốn kém bởi “ngay cả khi giảm trừ gia cảnh đến 9 triệu đồng/tháng, tổng số tiền thu được từ thuế TNCN năm 2013 chưa chắc đã giảm so với năm 2012 mà nhiều khả năng vẫn tăng” - một cán bộ Bộ Tài chính khẳng định.

Ủy ban Tài chính - ngân sách lấy lý do bản chất của loại thuế TNCN là tất cả mọi người có thu nhập đều phải chịu thuế nên đề nghị phải giảm mức giảm trừ gia cảnh. Nhưng được biết các nước có thu nhập khoảng 3.000-5.000 USD/năm mới bắt đầu tính thuế TNCN, nghĩa là khi đại đa số người dân đã có thu nhập trung bình khá rồi.

Hơn nữa, những người đang nộp thuế TNCN là những người đang đóng thuế thuộc nhóm nhiều nhất, bởi họ đang là tầng lớp tiêu dùng chủ đạo nên phải đóng nhiều loại thuế như tiêu thụ đặc biệt, thuế VAT... khi đi mua hàng. Vì vậy, việc giảm thuế TNCN có thể khiến thu ngân sách giảm ở sắc thuế TNCN nhưng lại tăng ở các sắc thuế khác. Nên lo ngại mức chiết trừ gia cảnh 9 triệu khiến giảm thu ngân sách là không cần thiết, nhất là khi tổng mức huy động thuế, phí vào ngân sách của VN đang ở mức khá cao so với một số nước.

Rất nhiều người thu nhập 9 triệu đồng/tháng vẫn đang gặp khó khăn trong cuộc sống. Vì vậy, trong bối cảnh kinh tế khó khăn này, mức giảm trừ gia cảnh được nâng lên 9 triệu đồng/tháng là một điểm sáng, thể hiện sự chia sẻ của Chính phủ với khó khăn của người dân. Việc chọn giảm huy động vào ngân sách/GDP, bước đầu qua sắc thuế TNCN mang tính trực thu vào thu nhập của dân, sẽ giúp nhiều người dân bớt khó khăn hơn. Vì vậy, Ủy ban Tài chính - ngân sách nên cân nhắc kỹ mức giảm trừ gia cảnh và cả chuyện bậc thuế quá dày để khoan thư sức dân.