Suy dinh dưỡng ở trẻ em: vấn đề kinh tế

20/01/2008 07:59 (GMT + 7)
TT - Năm 2007 đi qua để lại nhiều dấu ấn đẹp về phát triển kinh tế, nhưng vẫn còn những "mặt chìm" ít khi gây sự chú ý hay quan tâm của các quan chức và công chúng nói chung.

Một trong những "mặt chìm" đó là vấn đề suy dinh dưỡng ở trẻ em, đặc biệt là trẻ em ở vùng nông thôn hay vùng xa thành phố. Trong hội nghị tổng kết đánh giá các hoạt động dinh dưỡng năm 2007 do Bộ Y tế và Viện Dinh dưỡng quốc gia tổ chức vào đầu năm nay, có báo cáo cho thấy "tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi trên cả nước suy dinh dưỡng đã giảm từ 23,4% (năm 2006) xuống còn 21,2%". Nói cách khác, cứ năm trẻ em ở nước ta thì có một em suy dinh dưỡng, và đó là một vấn đề y tế công cộng rất lớn.

Thật ra, con số 1/5 có lẽ còn thấp so với thực tế. Theo báo cáo của UNICEF (Quĩ Nhi đồng của Liên Hiệp Quốc), trên thế giới ngày nay có khoảng 146 triệu trẻ em dưới 5 tuổi được xem là thiếu cân (một chỉ tiêu chính của định nghĩa "suy dinh dưỡng"), phần lớn tập trung ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latin. Trong số này có khoảng 2 triệu em từ VN.

Theo thống kê, số trẻ em dưới 5 tuổi ở nước ta hiện nay khoảng 5,65 triệu (chiếm 6,71% dân số toàn quốc), cho nên con số 2 triệu em thiếu cân cũng có nghĩa cứ ba em thì có một em thiếu cân.

Thật vậy, trong một nghiên cứu về tình trạng suy dinh dưỡng trong cộng đồng ở Đồng Nai, các nhà nghiên cứu ước tính trong số trẻ em dưới 5 tuổi, có đến 31% trong tình trạng suy dinh dưỡng.

Do đó, có thể nói rằng dù tỉ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em có xu hướng giảm, nhưng vẫn còn khoảng 1/3 trẻ em cơ thể trong tình trạng kém phát triển. Con số này đặt nước ta vào số 36 nước có tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng cao nhất thế giới.

Suy dinh dưỡng là một vấn nạn y tế cộng đồng, một phần vì những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, nhưng một phần tác hại đến tương lai và phát triển của một dân tộc. Vì thế, không ngạc nhiên khi thấy giới kinh tế đặt vấn đề rằng suy dinh dưỡng có ảnh hưởng đến phát triển kinh tế quốc gia.

Nhưng không đơn giản phát triển kinh tế nhanh là suy dinh dưỡng sẽ được khắc phục. Ngược lại, nghiên cứu của nhà kinh tế học Amartya Sen (giải Nobel kinh tế 1998), Reutlinger và Selowsky cho thấy tốc độ phát triển kinh tế nhanh chỉ là điều kiện cần, nhưng phân phối thu nhập đồng đều mới là điều kiện đủ để xóa bỏ nghèo đói.

Các nhà kinh tế này đề ra khái niệm "tăng trưởng từ hỗ trợ" (support-led growth) nhấn mạnh đến vai trò của nhà nước và doanh nghiệp cung cấp những dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người nghèo - như y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng - để biến sự tăng trưởng kinh tế ở mức độ quốc gia thành hiện thực xóa đói giảm nghèo.

Nghiên cứu kinh tế và y tế cho thấy một cách nhất quán rằng phương án hữu hiệu nhất để xóa tình trạng suy dinh dưỡng trong cộng đồng là nâng cao thu nhập cho người dân. Phần lớn trẻ em suy dinh dưỡng ở các vùng nông thôn, nơi mà thu nhập trung bình của nông dân còn quá thấp (có khi chỉ 20.000 đồng/ngày hay thấp hơn). Với những gánh nặng về chi phí học hành và những chi phí nhân danh "xã hội hóa" hiện nay, việc xóa bỏ tình trạng suy dinh dưỡng có lẽ không mấy triển vọng.

Tuy nhiên, với tốc độ phát triển kinh tế ở nước ta như hiện nay, rất khó chấp nhận được tình trạng một bộ phận dân số với cả 2 triệu trẻ em sống trong cảnh thiếu ăn. Chúng ta vẫn nói trẻ em là tiền đồ của quốc gia, do đó cần phải có những hành động đi đôi với lời nói. Nhà nước cần phải có chính sách đặc biệt quan tâm giúp đỡ các em này, có thể dưới hình thức tài trợ ăn uống ngay tại nhà trường, để sao cho trong tương lai gần nước ta không nằm trong danh sách các nước có tỉ lệ suy dinh dưỡng cao nhất thế giới.

NGUYỄN VĂN TUẤN
(Viện nghiên cứu y khoa Garvan, Úc)

0
Ý kiến bạn đọc (0) Gửi ý kiến của bạn
TT - Sự việc đau lòng xảy ra đã một tháng tại Trường THPT Nguyễn Huệ (tỉnh Bình Định) nhưng đến nay nội vụ mới được tỏ tường trên báo: thầy trò trong một lớp khối 11 đánh nhau (thầy tát học trò, học trò đánh lại thầy) ngay trên bục giảng. Một học sinh đã quay clip rồi tung lên mạng, do đó nhiều người biết.
Báo Tuổi Trẻ giữ bản quyền nội dung trên website này; chỉ được phát hành lại nội dung thông tin này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo Tuổi Trẻ