Những đứa trẻ đen nhẻm vì nắng, gầy còm vì ăn uống thiếu thốn nhưng gương mặt em nào cũng là một nụ cười trong trẻo tuổi thơ đã cặm cụi nhặt đinh sắt, ốc vít trên xa lộ. Bên mép quốc lộ, một nhóm trẻ em khoảng 12, 13 tuổi đang cặm cụi dò từng khoảng đất để nhặt những chiếc đinh sắt, những con ốc vít (ảnh).

Phóng to

Ngày ngày dòng người vẫn tấp nập qua lại, không ai để ý đôi khi con ốc vít trên xe bị rớt ra hay những cây đinh của bọn đinh tặc rải dọc xa lộ lại là miếng cơm manh áo cho những gia đình nghèo và "nghề" của những bạn nhỏ vào đời sớm.

Các em không bỏ sót từng milimet đất nào, rồi lại cúi xuống nhặt sắt cho vào bao tải phía sau lưng. Nhìn kỹ trên mặt đất ngay sát mép xa lộ, tôi thấy rất nhiều đinh, ốc vít, trục ốc, sên bị đứt… nằm lẫn lộn giữa những viên đá dăm.

Ngó vào “bao tài sản” của các em mới thấy thật nhiều thứ được làm bằng sắt, mới có, ngả màu vàng hoen gỉ có, bị gỉ sét bào mòn từng mảng có… được các em gom lại.

Một toán em nhỏ gầy, đen, khoảng 10 tuổi là nhỏ nhất và đứa lớn nhất khoảng 14 tuổi. Nhìn từ xa người ta cứ ngỡ bộ đội dò mìn trên quốc lộ…

Giữa trời nắng chang chang có em chân không dép. Đôi bàn chân chạm quá nhiều vào đá, sỏi và cái nóng trên mặt đường nên dường như chai sạn đi giống đôi chân của một nông dân thứ thiệt. Có em đầu không đội mũ, mặc phong phanh bộ đồ ngắn giữa cái nắng như thiêu như đốt...

12, 13 tuổi, thay vì cắp sách đến trường, vui chơi cùng bạn bè… các em vì gia đình nghèo nên nghỉ học sớm, đến Bình Dương hành nghề phụ ba mẹ.

"Cần câu sắt" phụ cha mẹ

Lê Văn Phương, 13 tuổi, quê ở Hoàng Hà, Thanh Hóa, cho biết: “Ngày nào tụi em cũng đi dọc quốc lộ này để nhặt sắt; một ngày cũng kiếm được khoảng trên dưới 20.000 đồng phụ ba mẹ”.

Phóng to

Lê Văn Phương, 13 tuổi, ngày ngày chân đất, đầu trần như thế này đi nhặt những con ốc vít, cây đinh gỉ

Nhà Phương bốn người, đang ở trọ ngay trên quốc lộ 1A. Anh trai làm việc ở xưởng chế biến gỗ, ba mẹ đi mua ve chai và Phương thì nhặt sắt được ba tháng nay.

Dụng cụ nhặt sắt của Phương và các bạn khác cũng đơn giản: một bao tải nhỏ và một cần câu - một cục nam châm được buộc một sợi dây và đầu kia sợi dây buộc vào cái cây.

Em cầm cái cây gắn nam châm dò từng mét đất. Hễ ở dưới chân mình có con ốc vít hay cây đinh nào, nam châm sẽ hút lấy và thế là chỉ việc cúi xuống nhặt. Miếng sắt gỉ nào bị lấp bởi đất và đá không lấy được, Phương dùng một thanh sắt nhỏ cạy nó lên bằng được.

Nhìn Phương và bạn bè lom khom giữa trời nắng nóng có lẽ ai cũng phải chạnh lòng (ảnh).

Phóng to

Một em cho biết mỗi em nhặt được khoảng 4 kg ốc vít, đinh gỉ.../ngày, các em mang về giao cho bố mẹ để bán cho đại lý thu gom ve chai khoảng 6.000 đồng/kg. Và để có trên dưới 25.000 đồng phụ ba mẹ mỗi ngày, các em làm từ 6g-16g30 và có nghỉ ăn trưa một chút.

Công viêc mưu sinh của các em vô tình hạn chế rất mạnh thực trạng "đinh tặc" đã từng gây chết người mới đây tại khu vực này. Tuy vậy, chia tay các em lòng tôi vẫn cứ nhói lên...