Bà Nguyễn Thị Đến có 4 sào ruộng nhưng nằm ngay rốn ngập úng. Vụ đông xuân vừa qua do mưa nhiều, nước ngâm thối đất đành bỏ hoang. Đến vụ hè thu này, tranh thủ lúc nước tự rút, bà mua 20kg giống làm đất, gieo sạ, nhưng rồi nước nguồn từ hệ thống kênh Thạch Nham cung cấp nước tưới cho các xã lân cận chảy về, gây ngập lút ngọn nên lúa bị hư hỏng gần hết. “Gia đình có sáu nhân khẩu, nếu cứ trông chờ vào những thửa ruộng trên thì thiếu đói quanh năm. Thế nên những người đủ tuổi lao động phải đi làm thuê để đùm bọc nuôi nhau” - giọng bà Đến nghe nặng trĩu.

Hộ ông Phạm Thạnh ở thôn Xuân An cũng có 3 sào đất lúa nhưng cả hai vụ đều không sản xuất được, đành bỏ hoang cho bèo, cỏ, cây lác mọc đầy. Làm nông có đất mà không sản xuất được nên ông phải đi kiếm việc, đụng gì làm nấy kiếm gạo nuôi sáu miệng ăn ở nhà.

Ông Phạm Bách, chủ tịch UBND xã Tịnh Hòa, cho biết đất ở đây tốt lắm, bình thường 1ha cho trên 60 tạ, nhưng từ khi bị úng chỉ còn khoảng 30-35 tạ/ha. Diện tích bị ngập úng gần 200ha trải dài trên năm thôn, ảnh hưởng đến cả ngàn hộ gia đình. Nhiều lần huyện, ngành nông nghiệp về kiểm tra, xã đã kiến nghị có giải pháp khắc phục nhưng đến vụ này bà con vẫn để diện tích đó cho bèo nổi.

Nguyên nhân ngập mùa mưa, theo ông Bách, là do cuối nguồn thuộc địa bàn thôn Châu Me, xã Bình Châu bà con đắp bờ làm hồ nuôi tôm, thả vịt chăn nuôi bít dòng chảy, nước ứ không có đường thoát. Còn về vụ hè thu, do hệ thống kênh thủy lợi Thạch Nham dẫn nước về ruộng bị hư hai cửa tiết thủy ở kênh Khê Hòa, nước từ hệ thống này chảy cả ngày lẫn đêm xuống nên tiếp tục gây ngập úng.

Ông Nguyễn Mậu Văn - phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ngãi - thừa nhận tình trạng ngập úng tại khu vực trên xảy ra thường xuyên. Về hai cống tiết thủy bị hư hỏng, ông Văn cho rằng công trình được xây dựng hơn 36 năm nên đã xuống cấp. Hiện Công ty Khai thác công trình thủy lợi Quảng Ngãi đang lập dự toán sửa chữa trình UBND tỉnh với kinh phí khoảng 13 tỉ đồng, có thể triển khai năm 2013.

Về lâu dài, theo ông Văn, cần phải nạo vét lòng kênh, diệt hết bèo, xử lý các trường hợp nuôi tôm chặn dòng cuối nguồn. Điều này đòi hỏi hai xã Bình Châu và Tịnh Hòa phối hợp mới giải quyết được và cái cần nhất là phải có kinh phí, nhưng kinh phí năm nay đang tập trung xử lý vùng ngập úng sông Thoa nên chưa biết đến khi nào mới có.